<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X64n1265">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1265 禪林寶訓順硃</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1265 禪林寶訓順硃</title>
			<author>淸 德玉順硃</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>4卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">64</idno>.<idno type="no">1265</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-12-13 10:42:56 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">禪林寶訓順硃</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01040">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01040</charName>
				<mapping cb:dec="984080" type="PUA">U+F0410</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2DABF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[此/束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01321">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01321</charName>
				<mapping cb:dec="984361" type="PUA">U+F0529</mapping>
			<mapping type="unicode">U+478B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嚫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[貝*親]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01403">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName>
				<mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02439">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02439</charName>
				<mapping cb:dec="985479" type="PUA">U+F0987</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>佞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佞-二+〦]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04676">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName>
				<mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping>
			<mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05315">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05315</charName>
				<mapping cb:dec="988355" type="PUA">U+F14C3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3E11</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[爂-火+焚]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06078">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06078</charName>
				<mapping cb:dec="989118" type="PUA">U+F17BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22E42</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>攜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+嶲]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07055">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07055</charName>
				<mapping cb:dec="990095" type="PUA">U+F1B8F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24A0F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>瑣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-囟+貝]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15092">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName>
				<mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15210">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName>
				<mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懨-猒+火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16492">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16492</charName>
				<mapping cb:dec="999532" type="PUA">U+F406C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28527</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>逬</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[這-言+屛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16517">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16517</charName>
				<mapping cb:dec="999557" type="PUA">U+F4085</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+44E8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[葷-車+(卸-ㄗ)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T11:40:58">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0532a" n="0532a"/>
<lb ed="X" n="0532a01"/>
<lb ed="X" n="0532a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1265-A 禪林寶訓順硃序</cb:mulu><head>No. 1265-A
<lb ed="X" n="0532a03"/><lb ed="R113" n="0435a01"/> 禪林寶訓順硃序</head>
<lb ed="X" n="0532a04"/>
<lb ed="X" n="0532a05"/><lb ed="R113" n="0435a02"/><p xml:id="pX64p0532a0501">季而順硃者何。爲吾輩見識粗浮。只認昭昭靈靈夢
<lb ed="X" n="0532a06"/><lb ed="R113" n="0435a03"/>幻伴子。不眞參。不實悟。不遵先聖禮法。不守節義者。
<lb ed="X" n="0532a07"/><lb ed="R113" n="0435a04"/>聊疏前賢之意。以自警也。又爲吾輩參禪者見識卑
<lb ed="X" n="0532a08"/><lb ed="R113" n="0435a05"/>近。參來參去。沒有滋味。沒有效驗。便覧外典。習詩習
<lb ed="X" n="0532a09"/><lb ed="R113" n="0435a06"/>文。且求眼前受用。倏而鄕校。倏而方醫。倏而衙掾。則
<lb ed="X" n="0532a10"/><lb ed="R113" n="0435a07"/>禹門三級浪矣。何捷如之。余痛斯弊。故請棲霞山人。
<lb ed="X" n="0532a11"/><lb ed="R113" n="0435a08"/>作寶訓句解。先以欲勾牽。引之入佛慧焉。不意棲霞
<lb ed="X" n="0532a12"/><lb ed="R113" n="0435a09"/>山人。才高識大。虧諦釋典。不顯淺開喩。反成郭象註
<lb ed="X" n="0532a13"/><lb ed="R113" n="0435a10"/>莊子也。見者苦之。余于此不忍訥。遂效顰出醜。順硃
<lb ed="X" n="0532a14"/><lb ed="R113" n="0435a11"/>塡墨一上。一以隨所欲而勾入佛慧。一以自警云耳。
<lb ed="X" n="0532a15"/><lb ed="R113" n="0435a12"/>故不畏諸方駁笑。于戊午夏末槀成。常住以俟智士
<lb ed="X" n="0532a16"/><lb ed="R113" n="0435a13"/>郢政焉爾。德玉叙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0532a17"/>
<lb ed="X" n="0532a18"/>
<lb ed="X" n="0532a19"/>
<lb ed="X" n="0532a20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">禪林寶訓順硃</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1265</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0532a21"/><lb ed="R113" n="0435b01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>禪林寶訓順硃卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0532a22"/>
<lb ed="X" n="0532a23"/><lb ed="R113" n="0435b02"/><byline cb:type="other">蜀渝華巖季而關聖可　德玉　順硃</byline>
<lb ed="X" n="0532a24"/><lb ed="R113" n="0435b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0532a2401">明敎嵩和尙曰。尊莫尊乎道。美莫美乎德。道德之所
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0532b" n="0532b"/>
<lb ed="X" n="0532b01"/><lb ed="R113" n="0435b04"/>存。雖匹夫非窮也。道德之所不存。雖王天下非通也。
<lb ed="X" n="0532b02"/><lb ed="R113" n="0435b05"/>伯夷叔齊。昔之餓夫也。今以其人而比之。而人皆喜。
<lb ed="X" n="0532b03"/><lb ed="R113" n="0435b06"/>桀紂幽厲。昔之人主也。今以其人而比之。而人皆怒。
<lb ed="X" n="0532b04"/><lb ed="R113" n="0435b07"/>是故學者患道德之不充乎身。不患勢位之不在乎
<lb ed="X" n="0532b05"/><lb ed="R113" n="0435b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0532b0501" n="0532b0501"/><anchor xml:id="beg0532b0501" n="0532b0501"/>己<anchor xml:id="end0532b0501"/><note place="inline">鐔津集○王去聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0532b06"/><lb ed="R113" n="0435b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0532b0601">明敎。名<name role="" type="person">契嵩</name>。字仲靈。洞山曉聰之嗣也。和尙梵語。
<lb ed="X" n="0532b07"/><lb ed="R113" n="0435b10"/>此翻力生。謂因師力而生法身慧命也。道是心通。
<lb ed="X" n="0532b08"/><lb ed="R113" n="0435b11"/>德是身正。伯夷叔齊。孤竹君之二子也。姓墨胎氏。
<lb ed="X" n="0532b09"/><lb ed="R113" n="0435b12"/>夷名<g ref="#CB04676">𠃔</g>。字公信。齊名智。字公達。二人節義之士。桀
<lb ed="X" n="0532b10"/><lb ed="R113" n="0435b13"/>名履癸。帝發之子。諡法。賊人多殺曰桀。紂名辛。帝
<lb ed="X" n="0532b11"/><lb ed="R113" n="0435b14"/>乙之子。諡法。殘義損善曰紂。幽名宮涅。宣王之子。
<lb ed="X" n="0532b12"/><lb ed="R113" n="0435b15"/>諡法。壅遏不通曰幽。厲名胡。夷王之子。諡法。殺戮
<lb ed="X" n="0532b13"/><lb ed="R113" n="0435b16"/>無辜曰厲。四王皆暴虐之君。是故承上說明。敎示
<lb ed="X" n="0532b14"/><lb ed="R113" n="0435b17"/>學者。當以道德爲重。不可以勢位爲榮。說盡天下
<lb ed="X" n="0532b15"/><lb ed="R113" n="0435b18"/>之最重者甚多。是那一件。重得過心通之理。盡四
<lb ed="X" n="0532b16"/><lb ed="R113" n="0436a01"/>海之最嘉者甚廣。是那一件。嘉得過身正之行。若
<lb ed="X" n="0532b17"/><lb ed="R113" n="0436a02"/>是心明有道。身端有德。二者常存不失。雖賤如匹
<lb ed="X" n="0532b18"/><lb ed="R113" n="0436a03"/>夫。不以爲困窮也。若是意地昏蒙。無道行事。私邪
<lb ed="X" n="0532b19"/><lb ed="R113" n="0436a04"/>無德。二者不知所存。雖貴同天子。不以爲顯達也。
<lb ed="X" n="0532b20"/><lb ed="R113" n="0436a05"/>伯夷叔齊二士。恥食周粟。餓死於首陽之匹夫也。
<lb ed="X" n="0532b21"/><lb ed="R113" n="0436a06"/>今以二士比今人。而人皆歡悅者何。爲他有節義
<lb ed="X" n="0532b22"/><lb ed="R113" n="0436a07"/>故也。節義非道德而何。桀紂幽厲四王。乃昔日嗣
<lb ed="X" n="0532b23"/><lb ed="R113" n="0436a08"/>位三代之天子也。今以四王比今人。而人皆憤恚
<lb ed="X" n="0532b24"/><lb ed="R113" n="0436a09"/>者何。爲他行暴虐故也。暴虐何道德之有。因此之
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0532c" n="0532c"/>
<lb ed="X" n="0532c01"/><lb ed="R113" n="0436a10"/>故。爲學者當憂慮道德之不充足乎一身。不必憂
<lb ed="X" n="0532c02"/><lb ed="R113" n="0436a11"/>慮權勢高位之不存在乎自<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c0201" n="0532c0201"/><anchor xml:id="beg0532c0201" n="0532c0201"/>己<anchor xml:id="end0532c0201"/>也。學者當知所重
<lb ed="X" n="0532c03"/><lb ed="R113" n="0436a12"/>矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0532c04"/><lb ed="R113" n="0436a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0532c0401">明敎曰聖賢之學。固非一日之具。日不足。繼之以夜。
<lb ed="X" n="0532c05"/><lb ed="R113" n="0436a14"/>積之歲月。自然可成。故曰。學以聚之。問以辯之。斯言
<lb ed="X" n="0532c06"/><lb ed="R113" n="0436a15"/>學非辯問。無以發明。今學者所至。罕有發一言問辯
<lb ed="X" n="0532c07"/><lb ed="R113" n="0436a16"/>於人者。不知將何以裨助性地。成日新之益乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0532c08"/><lb ed="R113" n="0436a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0532c0801">聖于事。無所不通。賢有德者。固本也。具器也。繼續
<lb ed="X" n="0532c09"/><lb ed="R113" n="0436a18"/>也。積累也。歲月言其久。聚是萃聚。辯是分辯。罕少
<lb ed="X" n="0532c10"/><lb ed="R113" n="0436b01"/>也。裨助乃補益。性地卽心田。明敎示人。以日新之
<lb ed="X" n="0532c11"/><lb ed="R113" n="0436b02"/>功說。爲聖爲賢。的學業本。不是一朝一夕可造成。
<lb ed="X" n="0532c12"/><lb ed="R113" n="0436b03"/>的器具晝。或人事分襍。不足以完一日之工夫。夜
<lb ed="X" n="0532c13"/><lb ed="R113" n="0436b04"/>則焚膏。繼<g ref="#CB15092">晷</g>以續。一朝之事業。如是這樣積功累
<lb ed="X" n="0532c14"/><lb ed="R113" n="0436b05"/>行。年深月久。心通身正。事事如理。自然成就。故古
<lb ed="X" n="0532c15"/><lb ed="R113" n="0436b06"/>有云。心下未了。則博古覽今。以萃聚之。心中有疑。
<lb ed="X" n="0532c16"/><lb ed="R113" n="0436b07"/>則扣問明師。以分辯之。此二句之言。正是啓迪學
<lb ed="X" n="0532c17"/><lb ed="R113" n="0436b08"/>者。若不辯問。何者爲是。何者爲非。從何而得心開
<lb ed="X" n="0532c18"/><lb ed="R113" n="0436b09"/>意朗。而今的學人。凡所到之處。總不見有一個半
<lb ed="X" n="0532c19"/><lb ed="R113" n="0436b10"/>個。肯擧一言半句。扣問辯析于哲人者。但不知此
<lb ed="X" n="0532c20"/><lb ed="R113" n="0436b11"/>等學人將甚麼道理。以補益自<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c2001" n="0532c2001"/><anchor xml:id="beg0532c2001" n="0532c2001"/>己<anchor xml:id="end0532c2001"/>心田。成日新又
<lb ed="X" n="0532c21"/><lb ed="R113" n="0436b12"/>新之益。而消除無始習氣乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0532c22"/><lb ed="R113" n="0436b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0532c2201">明敎曰。<name role="" type="person">太史公</name>讀孟子。至梁惠王問。何以利吾國。不
<lb ed="X" n="0532c23"/><lb ed="R113" n="0436b14"/>覺置卷長歎。嗟乎。利誠亂之始也。故夫子罕言利。常
<lb ed="X" n="0532c24"/><lb ed="R113" n="0436b15"/>防其原也。原者始也。尊崇貧賤。好利之獘。何以別焉。
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0533a" n="0533a"/>
<lb ed="X" n="0533a01"/><lb ed="R113" n="0436b16"/>夫在公者。取利不公。則法亂。在私者。以欺取利。則事
<lb ed="X" n="0533a02"/><lb ed="R113" n="0436b17"/>亂。事亂則人爭不平。法亂則民怨不服。其悖戾鬬諍。
<lb ed="X" n="0533a03"/><lb ed="R113" n="0436b18"/>不顧死亡者。自此發矣。是不亦利誠亂之始也。且聖
<lb ed="X" n="0533a04"/><lb ed="R113" n="0437a01"/>賢深戒去利。尊先仁義。而後世尙有恃利相欺。傷風
<lb ed="X" n="0533a05"/><lb ed="R113" n="0437a02"/>敗敎者何限。況復公然。張其征利之道而行之。欲天
<lb ed="X" n="0533a06"/><lb ed="R113" n="0437a03"/>下風俗正。而不澆不薄。其可得乎<note place="inline">鐔津集○去上聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0533a07"/><lb ed="R113" n="0437a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0533a0701"><name role="" type="person">太史公</name>。姓司馬。名遷。太史令談之子也。孟子名軻。
<lb ed="X" n="0533a08"/><lb ed="R113" n="0437a05"/>字子輿。作孟子書七篇。梁惠王魏侯<g ref="#CB16517">䓨</g>也。都梁<anchor xml:id="nkr_note_add_0533a0801" n="0533a0801"/><anchor xml:id="beg0533a0801" n="0533a0801"/>僭<anchor xml:id="end0533a0801"/>
<lb ed="X" n="0533a09"/><lb ed="R113" n="0437a06"/>王。諡曰惠。置卽放下意。卷乃孟子書。嗟是嘆惜。始
<lb ed="X" n="0533a10"/><lb ed="R113" n="0437a07"/>根也。夫子姓孔。名仲尼。素王也。防是隄防。原本也。
<lb ed="X" n="0533a11"/><lb ed="R113" n="0437a08"/>尊崇指天子。貧賤指庶民。悖違戾乖。鬬狠諍競。乃
<lb ed="X" n="0533a12"/><lb ed="R113" n="0437a09"/>爲亂之輩。仁是心之德。義是事之宜。恃賴張施。征
<lb ed="X" n="0533a13"/><lb ed="R113" n="0437a10"/>取澆漓薄衰也。明敎示人戒貪。說昔日<name role="" type="person">太史公</name>看
<lb ed="X" n="0533a14"/><lb ed="R113" n="0437a11"/>孟子書頭一章。至梁惠王問孟子說。叟不遠千里
<lb ed="X" n="0533a15"/><lb ed="R113" n="0437a12"/>而來。亦將有以利吾國乎。不覺放下書卷。長聲嗟
<lb ed="X" n="0533a16"/><lb ed="R113" n="0437a13"/>歎而言曰。這利之一字。眞乃國家開亂之根柢也。
<lb ed="X" n="0533a17"/><lb ed="R113" n="0437a14"/>故論語書中記。有夫子少言及利。此乃平日隄防。
<lb ed="X" n="0533a18"/><lb ed="R113" n="0437a15"/>惟恐爲倡亂之本原也。防原者何。恐爲亂始也。至
<lb ed="X" n="0533a19"/><lb ed="R113" n="0437a16"/>於貴如天子。賤如庶民。均有愛利之獘病。何以分
<lb ed="X" n="0533a20"/><lb ed="R113" n="0437a17"/>別之焉。凡在民上者。征取財利。苟不公道。則法度
<lb ed="X" n="0533a21"/><lb ed="R113" n="0437a18"/>紊亂。在人下者。苟以偷心求利。則世事紊亂。事旣
<lb ed="X" n="0533a22"/><lb ed="R113" n="0437b01"/>紊亂。則人人爭論。道不公平。法旣紊亂。則庶民怨
<lb ed="X" n="0533a23"/><lb ed="R113" n="0437b02"/>恨。心不悅服。如此就便。有許多不安靜的事出來。
<lb ed="X" n="0533a24"/><lb ed="R113" n="0437b03"/>悖而違逆。戾而乖謬。鬬而凶狠。諍而競奪。捨死亡
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0533b" n="0533b"/>
<lb ed="X" n="0533b01"/><lb ed="R113" n="0437b04"/>生。一切不顧之徒。從此起矣。用是觀之。這利之一
<lb ed="X" n="0533b02"/><lb ed="R113" n="0437b05"/>字。豈不是爲亂之根柢也耶。且孔聖孟賢。深切痛
<lb ed="X" n="0533b03"/><lb ed="R113" n="0437b06"/>戒。去除利病。掃邪歸正。詎謂無力歟。尊奉乎仁。先
<lb ed="X" n="0533b04"/><lb ed="R113" n="0437b07"/>尙乎義。以正易邪。可謂有功矣。而後世之人。利病
<lb ed="X" n="0533b05"/><lb ed="R113" n="0437b08"/>難除。猶有恃賴財利。相與欺瞞。傷損風俗。敗壞敎
<lb ed="X" n="0533b06"/><lb ed="R113" n="0437b09"/>法者。有何限量。不特此也。況復堂堂乎。施張其取
<lb ed="X" n="0533b07"/><lb ed="R113" n="0437b10"/>利之法。而大行之。無恥之甚。欲要使天下風俗端
<lb ed="X" n="0533b08"/><lb ed="R113" n="0437b11"/>正。而不致澆漓衰薄。豈可得哉。斷斷乎不可得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0533b09"/><lb ed="R113" n="0437b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0533b0901">明敎曰。凡人所爲之惡。有有形者。有無形者。無形之
<lb ed="X" n="0533b10"/><lb ed="R113" n="0437b13"/>惡。害人者也。有形之惡。殺人者也。殺人之惡小。害人
<lb ed="X" n="0533b11"/><lb ed="R113" n="0437b14"/>之惡大。所以遊宴中有鴆毒。談笑中有戈矛。堂奧中
<lb ed="X" n="0533b12"/><lb ed="R113" n="0437b15"/>有虎豹。隣巷中有戎狄。自非聖賢。絕之於未萌。防之
<lb ed="X" n="0533b13"/><lb ed="R113" n="0437b16"/>於禮法。則其爲害也。不亦甚乎<note place="inline">西湖廣記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0533b14"/><lb ed="R113" n="0437b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0533b1401">有形指身手。無形乃心意。游宴是酒席。鴆毒是惡
<lb ed="X" n="0533b15"/><lb ed="R113" n="0437b18"/>鳥翎羽。歷于飮食。可以殺人。堂是中堂。奧是隅奧。
<lb ed="X" n="0533b16"/><lb ed="R113" n="0438a01"/>五家爲隣。二十五家爲巷。村堡之所。戎是西戎。狄
<lb ed="X" n="0533b17"/><lb ed="R113" n="0438a02"/>是北狄。可汗之類。禮典禮。法刑法也。明敎示人防
<lb ed="X" n="0533b18"/><lb ed="R113" n="0438a03"/>害說。凡世間不學好的所爲。惡事有兩樣。一樣是
<lb ed="X" n="0533b19"/><lb ed="R113" n="0438a04"/>有形而可見者。一樣是無形而難見者。無形難見
<lb ed="X" n="0533b20"/><lb ed="R113" n="0438a05"/>之惡。全是心中暗算。冷地害人。有形可見之惡。是
<lb ed="X" n="0533b21"/><lb ed="R113" n="0438a06"/>手拏劍戟。明明殺人。殺人之惡。眼見其來。可防可
<lb ed="X" n="0533b22"/><lb ed="R113" n="0438a07"/>避。未必就死。故云小。害人之惡。不知其來。出其無
<lb ed="X" n="0533b23"/><lb ed="R113" n="0438a08"/>備。那有生路。故云大。其所以害人者。猶不僅一法
<lb ed="X" n="0533b24"/><lb ed="R113" n="0438a09"/>也。有賓主合歡酒席宴會之間。暗投以鴆毒。有極
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0533c" n="0533c"/>
<lb ed="X" n="0533c01"/><lb ed="R113" n="0438a10"/>理談論詼諧戲謔之際。潛隱以戈矛。有顯大中堂
<lb ed="X" n="0533c02"/><lb ed="R113" n="0438a11"/>幽深隅奧之處。藏伏以虎豹。有隣里相連街巷相
<lb ed="X" n="0533c03"/><lb ed="R113" n="0438a12"/>通之所。混襍以戎狄。如是四般。豈不是害人之惡
<lb ed="X" n="0533c04"/><lb ed="R113" n="0438a13"/>大。倘不是聖人行權巧。賢士設方便。屛絕之於未
<lb ed="X" n="0533c05"/><lb ed="R113" n="0438a14"/>萌動之先。隄防以禮儀法度。則其遺流毒害也。寧
<lb ed="X" n="0533c06"/><lb ed="R113" n="0438a15"/>不太甚乎。人不可不曉此屛惡防害之法則也○
<lb ed="X" n="0533c07"/><lb ed="R113" n="0438a16"/>鴆音政。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0533c08"/><lb ed="R113" n="0438a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0533c0801">明敎曰。大覺璉和尙住育王。因二僧爭施利不<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c0801" n="0533c0801"/><anchor xml:id="beg0533c0801" n="0533c0801"/>已<anchor xml:id="end0533c0801"/>。主
<lb ed="X" n="0533c09"/><lb ed="R113" n="0438a18"/>事莫能斷。大覺呼至貴之曰。昔包公判開封。民有自
<lb ed="X" n="0533c10"/><lb ed="R113" n="0438b01"/>陳。以白金百兩。寄我者亡矣。今還其家。其子不受。望
<lb ed="X" n="0533c11"/><lb ed="R113" n="0438b02"/>公召其子還之。公歎異。卽召其子語之。其子辭曰。先
<lb ed="X" n="0533c12"/><lb ed="R113" n="0438b03"/>父存日。無白金私寄他室。二人固讓久之。公不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c1201" n="0533c1201"/><anchor xml:id="beg0533c1201" n="0533c1201"/>已<anchor xml:id="end0533c1201"/>。
<lb ed="X" n="0533c13"/><lb ed="R113" n="0438b04"/>責付在城寺觀。脩冥福。以薦亡者。予目覩其事。且塵
<lb ed="X" n="0533c14"/><lb ed="R113" n="0438b05"/>勞中人。尙能疎財慕義如此。爾爲佛弟子。不識廉恥
<lb ed="X" n="0533c15"/><lb ed="R113" n="0438b06"/>若是。遂依叢林法擯之<note place="inline">西湖廣記○語去聲。觀去聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0533c16"/><lb ed="R113" n="0438b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0533c1601">大覺名懷璉。字器之。泐潭懷澄之嗣。<name role="" type="person">育王山</name>名。明
<lb ed="X" n="0533c17"/><lb ed="R113" n="0438b08"/>州地。卽廣利寺也。呼召也。責誚也。下責任也。包公
<lb ed="X" n="0533c18"/><lb ed="R113" n="0438b09"/>名拯。字希仁。諡孝肅。知開封。有美政。付授也。擯逐
<lb ed="X" n="0533c19"/><lb ed="R113" n="0438b10"/>也。明敎示人。以疎財慕義說大覺璉。自<name role="" type="person">宋仁宗</name>皇
<lb ed="X" n="0533c20"/><lb ed="R113" n="0438b11"/>祐二年。詔住京師十方淨因禪院。後歸居<name role="" type="person">阿育王</name>
<lb ed="X" n="0533c21"/><lb ed="R113" n="0438b12"/>山廣利寺之時。因有二僧。不識慚愧。相爭<g ref="#CB01321">䞋</g>施錢
<lb ed="X" n="0533c22"/><lb ed="R113" n="0438b13"/>利不止。頭首知事俱不柰他何。難與決斷。可見二
<lb ed="X" n="0533c23"/><lb ed="R113" n="0438b14"/>人好利之甚。大覺乃使人召至。誚責之曰。昔日包
<lb ed="X" n="0533c24"/><lb ed="R113" n="0438b15"/>孝肅公。知東京開封之日。有百姓張惠明。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c2401" n="0533c2401"/><anchor xml:id="beg0533c2401" n="0533c2401"/>己<anchor xml:id="end0533c2401"/>陳
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0534a" n="0534a"/>
<lb ed="X" n="0534a01"/><lb ed="R113" n="0438b16"/>說。李覺安曾在日。因子年幼。寄我銀子百兩。今亡
<lb ed="X" n="0534a02"/><lb ed="R113" n="0438b17"/>久矣。其子稍長。以銀還其子。不肯納受。仰望包公。
<lb ed="X" n="0534a03"/><lb ed="R113" n="0438b18"/>召覺安之子。以交還之。公稱歎驚異。吾治有此義
<lb ed="X" n="0534a04"/><lb ed="R113" n="0439a01"/>民耶。乃卽召覺安之子與之。其子亦辭而不受曰。
<lb ed="X" n="0534a05"/><lb ed="R113" n="0439a02"/>先父存在之日。原沒有銀子。暗寄他家。二人再三
<lb ed="X" n="0534a06"/><lb ed="R113" n="0439a03"/>固辭遲久。包公不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a0601" n="0534a0601"/><anchor xml:id="beg0534a0601" n="0534a0601"/>已<anchor xml:id="end0534a0601"/>。見其子亦義。遂責任付與
<lb ed="X" n="0534a07"/><lb ed="R113" n="0439a04"/>在城寺裏名僧觀中高道。供養佛天。修益幽冥福
<lb ed="X" n="0534a08"/><lb ed="R113" n="0439a05"/>利。以追薦亡人覺安焉。予住淨因時。親眼覩見這
<lb ed="X" n="0534a09"/><lb ed="R113" n="0439a06"/>事。且惠明安子。俱世諦塵勞中人。尙能不好錢財。
<lb ed="X" n="0534a10"/><lb ed="R113" n="0439a07"/>愛慕節義。是這等樣。爾兩僧人。是佛家弟子。不體
<lb ed="X" n="0534a11"/><lb ed="R113" n="0439a08"/>佛心。廣行檀度。反不及那兩個在家的俗漢。而不
<lb ed="X" n="0534a12"/><lb ed="R113" n="0439a09"/>知廉潔。不曉羞恥。到此田地。理不可容。宜依叢林
<lb ed="X" n="0534a13"/><lb ed="R113" n="0439a10"/>禮法擯逐之。不許再入以汚衆矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0534a14"/><lb ed="R113" n="0439a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0534a1401">大覺璉和尙初遊廬山。圓通訥禪師一見。直以大器
<lb ed="X" n="0534a15"/><lb ed="R113" n="0439a12"/>期之。或問。何自而知之。訥曰。斯人中正不倚。動靜尊
<lb ed="X" n="0534a16"/><lb ed="R113" n="0439a13"/>嚴。加以道學行誼。言簡盡理。凡人資稟如此。鮮有不
<lb ed="X" n="0534a17"/><lb ed="R113" n="0439a14"/>成器者<note place="inline">九峰集</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0534a18"/><lb ed="R113" n="0439a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0534a1801">廬山江西山名。圓通名居訥。字仲敏。延慶子榮之
<lb ed="X" n="0534a19"/><lb ed="R113" n="0439a16"/>嗣也。期待望之意。自由也。誼義也。大覺初始行脚。
<lb ed="X" n="0534a20"/><lb ed="R113" n="0439a17"/>到廬山<name role="" type="person">圓通寺</name>。仲敏和尙纔一看見。就知其氣骨
<lb ed="X" n="0534a21"/><lb ed="R113" n="0439a18"/>不凡。是個偉器。將來必合衆望。或有人問之曰。和
<lb ed="X" n="0534a22"/><lb ed="R113" n="0439b01"/>尙因何根由。而就知他是個偉器。仲敏荅之曰。此
<lb ed="X" n="0534a23"/><lb ed="R113" n="0439b02"/>人心中端正。身不偏邪。擧動不苟。靜止有法。尊令
<lb ed="X" n="0534a24"/><lb ed="R113" n="0439b03"/>人仰。嚴使人畏。更加以修道豎學。德行事誼。言談
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0534b" n="0534b"/>
<lb ed="X" n="0534b01"/><lb ed="R113" n="0439b04"/>簡易。曲盡道理。大凡人有美資質。有好稟賦。是這
<lb ed="X" n="0534b02"/><lb ed="R113" n="0439b05"/>等樣。少有不成大器者。器之後。果合衆望。召對稱
<lb ed="X" n="0534b03"/><lb ed="R113" n="0439b06"/>旨。仲敏可謂有先見之明。具知人之眼矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0534b04"/><lb ed="R113" n="0439b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0534b0401">仁祖皇祐初。遣銀璫小使。持綠綈尺一書。召圓通訥。
<lb ed="X" n="0534b05"/><lb ed="R113" n="0439b08"/>住孝慈大伽藍。訥稱疾不起。表疏大覺應詔。或曰。聖
<lb ed="X" n="0534b06"/><lb ed="R113" n="0439b09"/>天子旌崇道德。恩被泉石。師何固辭。訥曰。予濫廁僧
<lb ed="X" n="0534b07"/><lb ed="R113" n="0439b10"/>倫。視聽不聰。幸安林下。飯蔬飮水。雖佛祖有所不爲。
<lb ed="X" n="0534b08"/><lb ed="R113" n="0439b11"/>況其他耶。先哲有言。大名之下。難以久居。予平生行
<lb ed="X" n="0534b09"/><lb ed="R113" n="0439b12"/>知足之計。不以聲利自累。若厭于心。何日而足。故東
<lb ed="X" n="0534b10"/><lb ed="R113" n="0439b13"/>坡甞曰。知安則榮。知足則富。避名全節。善始善終。在
<lb ed="X" n="0534b11"/><lb ed="R113" n="0439b14"/>圓通得之矣<note place="inline">行實○綈音題</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0534b12"/><lb ed="R113" n="0439b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0534b1201">仁祖卽宋朝仁宗。皇祐乃國家年號。銀璫小宦官。
<lb ed="X" n="0534b13"/><lb ed="R113" n="0439b16"/>尺一駕詔板。孝慈是李允寧薦祖。奏施自宅。創立
<lb ed="X" n="0534b14"/><lb ed="R113" n="0439b17"/>伽藍。上賜十方淨因禪院之額。伽藍梵語。此譯衆
<lb ed="X" n="0534b15"/><lb ed="R113" n="0439b18"/>園。卽叢林之異號也。旌表崇重也。被廕覆也。固辭
<lb ed="X" n="0534b16"/><lb ed="R113" n="0440a01"/>確意不受。濫廁泛濫穢廁。先哲指范蠡。累縈。厭飽
<lb ed="X" n="0534b17"/><lb ed="R113" n="0440a02"/>也。東坡姓蘇。名軾。字子瞻。得法東林常聰。號東坡
<lb ed="X" n="0534b18"/><lb ed="R113" n="0440a03"/>居士。仁祖皇祐初年。聖上差遣銀璫小宦官。持綠
<lb ed="X" n="0534b19"/><lb ed="R113" n="0440a04"/>色綈紬書寫詔命。駕于尺一板。召請圓通訥。主持
<lb ed="X" n="0534b20"/><lb ed="R113" n="0440a05"/>孝慈大伽藍。訥辭以疾病。不應詔命。乃上表章疏
<lb ed="X" n="0534b21"/><lb ed="R113" n="0440a06"/>詞。擧薦大覺。應赴天子詔命。或問圓通曰。聖天子
<lb ed="X" n="0534b22"/><lb ed="R113" n="0440a07"/>旌表崇重師之妙道德行。恩光被及于草木。師何
<lb ed="X" n="0534b23"/><lb ed="R113" n="0440a08"/>執著如斯。堅辭不受。訥應之曰。予泛濫穢廁僧類。
<lb ed="X" n="0534b24"/><lb ed="R113" n="0440a09"/>年且老矣。眼昏耳聵。不甚聰明。幸偷安林下。飯蔬
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0534c" n="0534c"/>
<lb ed="X" n="0534c01"/><lb ed="R113" n="0440a10"/>食。飮流水。佛之一字。尙不喜聞。雖是佛祖。有且不
<lb ed="X" n="0534c02"/><lb ed="R113" n="0440a11"/>肯爲在。況其應詔。以求榮顯耶。不是范蠡有言。大
<lb ed="X" n="0534c03"/><lb ed="R113" n="0440a12"/>名之下。難以久居。詳味斯言。好事不如無也。予平
<lb ed="X" n="0534c04"/><lb ed="R113" n="0440a13"/>生素行。以知足爲圖。不求聲名利養。以自縈累。若
<lb ed="X" n="0534c05"/><lb ed="R113" n="0440a14"/>要飽滿於心。何日而得充足。以上是圓通行實。以
<lb ed="X" n="0534c06"/><lb ed="R113" n="0440a15"/>下是記書者。又引東坡之言。以讚美之曰。知安則
<lb ed="X" n="0534c07"/><lb ed="R113" n="0440a16"/>榮。知足則富。這兩句話。正肖象訥和尙行逕。況他
<lb ed="X" n="0534c08"/><lb ed="R113" n="0440a17"/>不受榮顯。而避大名。又擧賢才。而全大節。初識其
<lb ed="X" n="0534c09"/><lb ed="R113" n="0440a18"/>爲偉器。終必全其令名。在訥和尙。一一盡得之矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0534c10"/><lb ed="R113" n="0440b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0534c1001">圓通訥和尙曰。躄者命在杖。失杖則顚。渡者命在舟。
<lb ed="X" n="0534c11"/><lb ed="R113" n="0440b02"/>失舟則溺。凡林下人。自無所守。挾外勢以爲重者。一
<lb ed="X" n="0534c12"/><lb ed="R113" n="0440b03"/>旦失其所挾。皆不能免顚溺之患<note place="inline">廬山野錄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0534c13"/><lb ed="R113" n="0440b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0534c1301">躄跛也。顚仆也。溺淹沒。挾扶持也。圓通和尙示人。
<lb ed="X" n="0534c14"/><lb ed="R113" n="0440b05"/>當自有所守。無恃外。以爲事說。跛而不能行的人。
<lb ed="X" n="0534c15"/><lb ed="R113" n="0440b06"/>全憑一條柺杖。若是失落了柺杖。卽便仆倒也。渡
<lb ed="X" n="0534c16"/><lb ed="R113" n="0440b07"/>河求生活的人。全仗一隻好舟船。若是失壞了舟
<lb ed="X" n="0534c17"/><lb ed="R113" n="0440b08"/>船。卽便淹沒也。凡山間林下隱居養道之人。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0534c1701" n="0534c1701"/><anchor xml:id="beg0534c1701" n="0534c1701"/>己<anchor xml:id="end0534c1701"/>
<lb ed="X" n="0534c18"/><lb ed="R113" n="0440b09"/>若無介然之操守。全只靠外面權勢相扶。以爲尊
<lb ed="X" n="0534c19"/><lb ed="R113" n="0440b10"/>重者。何異于此。一朝福盈業謝。失其所扶。就如那
<lb ed="X" n="0534c20"/><lb ed="R113" n="0440b11"/>跛失杖渡失舟者一樣。其顚其溺。詎能免乎。由此
<lb ed="X" n="0534c21"/><lb ed="R113" n="0440b12"/>觀之。外不可恃也。明矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0534c22"/><lb ed="R113" n="0440b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0534c2201">圓通訥曰。昔百丈<name role="" type="person">大智禪師</name>。建叢林立規矩。欲救像
<lb ed="X" n="0534c23"/><lb ed="R113" n="0440b14"/>季不正之弊。曾不知像季學者。盜規矩。以破百丈之
<lb ed="X" n="0534c24"/><lb ed="R113" n="0440b15"/>叢林。上古之世。雖巢居穴處。人人自律。大智之後。雖
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0535a" n="0535a"/>
<lb ed="X" n="0535a01"/><lb ed="R113" n="0440b16"/>高堂廣廈。人人自廢。故曰。安危德也。興亡數也。苟德
<lb ed="X" n="0535a02"/><lb ed="R113" n="0440b17"/>可將。何必叢林。苟數可憑。曷用規矩<note place="inline">野錄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0535a03"/><lb ed="R113" n="0440b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0535a0301">百丈名懷海。諡大智。<name role="" type="person">馬祖</name>道一之嗣也。建置。立豎
<lb ed="X" n="0535a04"/><lb ed="R113" n="0441a01"/>也。欲將救拯也。像是像法。季是季世。獘病也。曾乃
<lb ed="X" n="0535a05"/><lb ed="R113" n="0441a02"/>也。者指人。規爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0535001" n="0535001"/>員之器。矩爲方之器。指揵椎禁令
<lb ed="X" n="0535a06"/><lb ed="R113" n="0441a03"/>言。巢居是樹上安居。穴處是洞裏落處。雖是設兩
<lb ed="X" n="0535a07"/><lb ed="R113" n="0441a04"/>之辭。宜乎不宜。不宜又宜之意。廢壞也。苟果也。將
<lb ed="X" n="0535a08"/><lb ed="R113" n="0441a05"/>依持也。數理也。曷何也。圓通和尙曉住持者。當要
<lb ed="X" n="0535a09"/><lb ed="R113" n="0441a06"/>修德行通理數說。昔百丈和尙見得參學者衆。乃
<lb ed="X" n="0535a10"/><lb ed="R113" n="0441a07"/>置禪院。以安處之。見得習染難除。乃豎規矩。以調
<lb ed="X" n="0535a11"/><lb ed="R113" n="0441a08"/>御之者。是甚麼意思。葢將以拯救。而今像季之時。
<lb ed="X" n="0535a12"/><lb ed="R113" n="0441a09"/>不端正人的獘病。可謂老婆心切矣。然而久則生
<lb ed="X" n="0535a13"/><lb ed="R113" n="0441a10"/>獘。乃不知像季時的學人假公濟私。偷前人法度。
<lb ed="X" n="0535a14"/><lb ed="R113" n="0441a11"/>以壞前人所置叢林。正所謂一法出而一奸生。反
<lb ed="X" n="0535a15"/><lb ed="R113" n="0441a12"/>爲賊過梯也。不見上古之世。雖夏則巢居。以取涼。
<lb ed="X" n="0535a16"/><lb ed="R113" n="0441a13"/>冬則穴處。以圖暖。當此之時。有甚規矩。而人人守
<lb ed="X" n="0535a17"/><lb ed="R113" n="0441a14"/>法。各自條律。至于大智之後。雖高堂百尺廣廈千
<lb ed="X" n="0535a18"/><lb ed="R113" n="0441a15"/>楹。値斯之際。雖有規矩。而人人放逸。反自廢壞。大
<lb ed="X" n="0535a19"/><lb ed="R113" n="0441a16"/>智和尙。只知錐頭利。不見鑿頭方。詎慮及此。故曰。
<lb ed="X" n="0535a20"/><lb ed="R113" n="0441a17"/>安泰危險。全在德行。興隆亡替。本乎理數。果人肯
<lb ed="X" n="0535a21"/><lb ed="R113" n="0441a18"/>眞實操持德行。就是塚間樹下。也可修行。何必叢
<lb ed="X" n="0535a22"/><lb ed="R113" n="0441b01"/>林。果人肯通明理數。獵網火隊。亦可行道。何用規
<lb ed="X" n="0535a23"/><lb ed="R113" n="0441b02"/>矩。季而謂。圓通之意。在敎人修德。明理爲急。後之
<lb ed="X" n="0535a24"/><lb ed="R113" n="0441b03"/>住持者。無以此爲借口。而弛廢叢林。蔑視規矩矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0535b" n="0535b"/>
<lb ed="X" n="0535b01"/><lb ed="R113" n="0441b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0535b0101">圓通謂大覺曰。古聖治心於未萌。防情於未亂。葢豫
<lb ed="X" n="0535b02"/><lb ed="R113" n="0441b05"/>備則無患。所以重門擊柝以待暴客。而取諸豫也。事
<lb ed="X" n="0535b03"/><lb ed="R113" n="0441b06"/>豫爲之則易。卒爲之固難。古之賢哲。有終身之憂而
<lb ed="X" n="0535b04"/><lb ed="R113" n="0441b07"/>無一朝之患者。誠在於斯<note place="inline">九峰集○治音池。卒村入聲。朝平聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0535b05"/><lb ed="R113" n="0441b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0535b0501">謂與之言也。治修理之意。萌動也。情識也。豫是易
<lb ed="X" n="0535b06"/><lb ed="R113" n="0441b09"/>經中。雷地豫卦。名先也。悅也。言先防備。而得安樂
<lb ed="X" n="0535b07"/><lb ed="R113" n="0441b10"/>的意思。重門是外三爻震仰盂二陰在上。如重門
<lb ed="X" n="0535b08"/><lb ed="R113" n="0441b11"/>之象。擊柝是一陽在下。如擊柝之象。取警怠惰的
<lb ed="X" n="0535b09"/><lb ed="R113" n="0441b12"/>意思。暴客指凶狠之人。卒乃急迫之際。哲智也。圓
<lb ed="X" n="0535b10"/><lb ed="R113" n="0441b13"/>通訥和尙。警大覺。以修心之道說。自古上聖。修理
<lb ed="X" n="0535b11"/><lb ed="R113" n="0441b14"/>其心意也全在一念。不曾萌動之先著力。禁禦其
<lb ed="X" n="0535b12"/><lb ed="R113" n="0441b15"/>情識也。全在五欲。不曾昏亂之初下手。故周易言。
<lb ed="X" n="0535b13"/><lb ed="R113" n="0441b16"/>豫先防備。則自無禍患。乃是取象外震卦。上二陰
<lb ed="X" n="0535b14"/><lb ed="R113" n="0441b17"/>重門。下一陽擊柝。以禦鹵莾暴客。而內地三陰。自
<lb ed="X" n="0535b15"/><lb ed="R113" n="0441b18"/>得悅豫。葢取乎此也。大凡一切事。豫先打徹辦。就
<lb ed="X" n="0535b16"/><lb ed="R113" n="0442a01"/>臨時自不慌慞而易。若是豫先不曾撿點備辦。忽
<lb ed="X" n="0535b17"/><lb ed="R113" n="0442a02"/>然衆事輻輳。草率欲辦。誠爲大難。古之良才智士。
<lb ed="X" n="0535b18"/><lb ed="R113" n="0442a03"/>無一時一刻而不憂勤惕厲以自警。庶能無一毫
<lb ed="X" n="0535b19"/><lb ed="R113" n="0442a04"/>禍事及身。有斯效驗者何。實在豫先備辦。而始享
<lb ed="X" n="0535b20"/><lb ed="R113" n="0442a05"/>終身之安矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0535b21"/><lb ed="R113" n="0442a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0535b2101">大覺璉和尙曰。玉不琢不成器。人不學不知道。今之
<lb ed="X" n="0535b22"/><lb ed="R113" n="0442a07"/>所以知古。後之所以知先。善者可以爲法。惡者可以
<lb ed="X" n="0535b23"/><lb ed="R113" n="0442a08"/>爲戒。歷觀前輩。立身揚名於當世者。鮮不學問而成
<lb ed="X" n="0535b24"/><lb ed="R113" n="0442a09"/>之矣<note place="inline">九峰集○鮮上聲</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0535c" n="0535c"/>
<lb ed="X" n="0535c01"/><lb ed="R113" n="0442a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0535c0101">琢雕也。攻治之意。歷觀次第而觀也。大覺和尙。廸
<lb ed="X" n="0535c02"/><lb ed="R113" n="0442a11"/>人以勤學說。玉不攻琢。豈能成得器皿。人不勤學。
<lb ed="X" n="0535c03"/><lb ed="R113" n="0442a12"/>爭能通曉妙道。今人宜當學古人。後輩宜當效先
<lb ed="X" n="0535c04"/><lb ed="R113" n="0442a13"/>輩。揀其古聖先賢之正大而善者。以爲法式依行
<lb ed="X" n="0535c05"/><lb ed="R113" n="0442a14"/>之。若是鄙猥而惡者。以爲戒警愼畏之。如是次第
<lb ed="X" n="0535c06"/><lb ed="R113" n="0442a15"/>瞻視前輩好人。有卓識。有操修。播揚美名于當代
<lb ed="X" n="0535c07"/><lb ed="R113" n="0442a16"/>者。是那一個。不是勤勤懇懇博覧經典。咨訊賢哲。
<lb ed="X" n="0535c08"/><lb ed="R113" n="0442a17"/>而始成就者也。學者當自強矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0535c09"/><lb ed="R113" n="0442a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0535c0901">大覺曰。妙道之理。聖人甞寓之於易。至周衰。先王之
<lb ed="X" n="0535c10"/><lb ed="R113" n="0442b01"/>法壞。禮義亡。然後奇言異術。間出而亂俗。逮我釋迦
<lb ed="X" n="0535c11"/><lb ed="R113" n="0442b02"/>入中土。醇以第一義示人。而始末設爲慈悲。以化衆
<lb ed="X" n="0535c12"/><lb ed="R113" n="0442b03"/>生。亦所以趨於時也。自生民以來。淳朴未散。前三皇
<lb ed="X" n="0535c13"/><lb ed="R113" n="0442b04"/>之敎簡而素。春也。及情竇日鑿。五帝之敎。詳而文。夏
<lb ed="X" n="0535c14"/><lb ed="R113" n="0442b05"/>也。時與世異。情隨日遷。故三王之敎密而嚴。秋也。昔
<lb ed="X" n="0535c15"/><lb ed="R113" n="0442b06"/>商周之誥誓。後世學者。故有不能曉。比當時之民。聽
<lb ed="X" n="0535c16"/><lb ed="R113" n="0442b07"/>之而不違。則俗與今如何也。及其弊而爲秦漢也。則
<lb ed="X" n="0535c17"/><lb ed="R113" n="0442b08"/>無所不至矣。故天下有不忍願聞者。於是我佛如來。
<lb ed="X" n="0535c18"/><lb ed="R113" n="0442b09"/>一推之以性命之理。冬也。天有四時循環。以生成萬
<lb ed="X" n="0535c19"/><lb ed="R113" n="0442b10"/>物。聖人設敎。迭相扶持。以化成天下。亦猶是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0535c1901" n="0535c1901"/><anchor xml:id="beg0535c1901" n="0535c1901"/>已<anchor xml:id="end0535c1901"/>矣。
<lb ed="X" n="0535c20"/><lb ed="R113" n="0442b11"/>然至其極也。皆不能無弊。弊者迹也。要當有聖賢者。
<lb ed="X" n="0535c21"/><lb ed="R113" n="0442b12"/>世起而救之。自秦漢以來。千有餘載。風俗靡靡愈薄。
<lb ed="X" n="0535c22"/><lb ed="R113" n="0442b13"/>聖人之敎。列而鼎立。互相詆訾。大道寥寥莫之返。良
<lb ed="X" n="0535c23"/><lb ed="R113" n="0442b14"/>可歎也<note place="inline">間去聲。詆訾音邸咨</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0535c24"/><lb ed="R113" n="0442b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0535c2401">寓寄也。易周易也。投間隙而私出。曰間出。逮及也。
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0536a" n="0536a"/>
<lb ed="X" n="0536a01"/><lb ed="R113" n="0442b16"/>醇作一味看。釋迦梵語。此譯能仁。第一義眞諦。非
<lb ed="X" n="0536a02"/><lb ed="R113" n="0442b17"/>有。俗諦非無。不有不無。名中道第一義諦。示敎也。
<lb ed="X" n="0536a03"/><lb ed="R113" n="0442b18"/>慈能與樂。悲能拔苦。亦旁及之辭。趨行也。時卽下
<lb ed="X" n="0536a04"/><lb ed="R113" n="0443a01"/>四時。意含冬說。淳質也。朴素也。質素本色。本分不
<lb ed="X" n="0536a05"/><lb ed="R113" n="0443a02"/>修飾的意思。三皇。伏羲氏。神農氏。有熊氏也。簡是
<lb ed="X" n="0536a06"/><lb ed="R113" n="0443a03"/>簡略不煩。素是素樸不飾。情是七情。竇竅也。鑿是
<lb ed="X" n="0536a07"/><lb ed="R113" n="0443a04"/>開通情識之意。五帝。金天氏。高陽氏。高辛氏。陶唐
<lb ed="X" n="0536a08"/><lb ed="R113" n="0443a05"/>氏。有虞氏。詳審也。文華美也。三王。夏禹王。殷湯王。
<lb ed="X" n="0536a09"/><lb ed="R113" n="0443a06"/>周文王也。密稠也。言法網稠密也。嚴敎命急也。誥
<lb ed="X" n="0536a10"/><lb ed="R113" n="0443a07"/>吿也。卽尙書五誥。誓約也。卽三誓。佛覺也。如謂本
<lb ed="X" n="0536a11"/><lb ed="R113" n="0443a08"/>覺。來謂始覺。始本不二。故名如來。性卽佛性。命卽
<lb ed="X" n="0536a12"/><lb ed="R113" n="0443a09"/>天命。理道理也。循環旋繞周迴也。迭互也。迹瑕纇
<lb ed="X" n="0536a13"/><lb ed="R113" n="0443a10"/>也。靡靡漸漸也。鼎立。鼎分三足。一口朝天也。詆訐。
<lb ed="X" n="0536a14"/><lb ed="R113" n="0443a11"/>訾毀也。寥寂寥也。大覺和尙。復孫萃老書說。至道
<lb ed="X" n="0536a15"/><lb ed="R113" n="0443a12"/>之極理。羲文卦辭。周孔爻象。曾奇之于易。甚是彰
<lb ed="X" n="0536a16"/><lb ed="R113" n="0443a13"/>彰矣。至周幽厲其道衰甚。前王法度旣壞。禮義亦
<lb ed="X" n="0536a17"/><lb ed="R113" n="0443a14"/>隨之繼亡。所以奇巧流言。怪異邪術。襍出而亂。風
<lb ed="X" n="0536a18"/><lb ed="R113" n="0443a15"/>俗道統。亦幾乎熄矣。及我佛敎。自西竺傳至東土。
<lb ed="X" n="0536a19"/><lb ed="R113" n="0443a16"/>一味以中道第一義敎人。而初終設施慈悲二無
<lb ed="X" n="0536a20"/><lb ed="R113" n="0443a17"/>量心。以攝化一切衆生。亦所以趨行此道。不失斯
<lb ed="X" n="0536a21"/><lb ed="R113" n="0443a18"/>時也。自天生烝民以來。質素之性。未甞離散。則三
<lb ed="X" n="0536a22"/><lb ed="R113" n="0443b01"/>皇之敎法。簡略而樸素。就如春時一般。及至七情
<lb ed="X" n="0536a23"/><lb ed="R113" n="0443b02"/>孔竅日日開鑿。則五帝之敎法。詳審而文華。就如
<lb ed="X" n="0536a24"/><lb ed="R113" n="0443b03"/>夏時一般。迄時更世改。人性亦隨化。日而遷移。故
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0536b" n="0536b"/>
<lb ed="X" n="0536b01"/><lb ed="R113" n="0443b04"/>三王之敎法。稠密而威嚴。就如秋時一般。昔商之
<lb ed="X" n="0536b02"/><lb ed="R113" n="0443b05"/>仲虺之誥。湯誥。周之康誥。酒誥。禹之甘誓。湯誓。周
<lb ed="X" n="0536b03"/><lb ed="R113" n="0443b06"/>之秦誓。其理精深。後世學人。有誦習而不能通曉
<lb ed="X" n="0536b04"/><lb ed="R113" n="0443b07"/>者。以今校古。當時之民淳朴。聽其示約。而不敢違
<lb ed="X" n="0536b05"/><lb ed="R113" n="0443b08"/>背。則以古風比今俗。何如斯之遠也。及其固獘日
<lb ed="X" n="0536b06"/><lb ed="R113" n="0443b09"/>滋。而到嬴秦劉漢。則嫪毐人彘。無所不爲矣。故天
<lb ed="X" n="0536b07"/><lb ed="R113" n="0443b10"/>下賢士。悲傷惻隱。有不忍願聞。如是無道之事者。
<lb ed="X" n="0536b08"/><lb ed="R113" n="0443b11"/>因斯我佛如來。亦以大事因緣。擴而推之。以肳合
<lb ed="X" n="0536b09"/><lb ed="R113" n="0443b12"/>天命之謂性的道理。就如冬時一般。如是四般。豈
<lb ed="X" n="0536b10"/><lb ed="R113" n="0443b13"/>無取法也耶。乃法天道春夏秋冬四時。以發長收
<lb ed="X" n="0536b11"/><lb ed="R113" n="0443b14"/>藏靈蠢動植一切事物。聖人施設敎法。互相扶助
<lb ed="X" n="0536b12"/><lb ed="R113" n="0443b15"/>維持。授受道統。以風化成美一大天下。亦與那天
<lb ed="X" n="0536b13"/><lb ed="R113" n="0443b16"/>道流行。生成萬物。一樣而<anchor xml:id="nkr_note_add_0536b1301" n="0536b1301"/><anchor xml:id="beg0536b1301" n="0536b1301"/>已<anchor xml:id="end0536b1301"/>矣。然而彼此行道。到
<lb ed="X" n="0536b14"/><lb ed="R113" n="0443b17"/>那極處。咸不能無瑕纇。瑕纇者何。不合時宜的事
<lb ed="X" n="0536b15"/><lb ed="R113" n="0443b18"/>蹟也。要須有該通之聖。溥德之賢者。乘其衰世。興
<lb ed="X" n="0536b16"/><lb ed="R113" n="0444a01"/>起而拯救之。則道統庶幾乎可挽矣。自嬴秦西漢
<lb ed="X" n="0536b17"/><lb ed="R113" n="0444a02"/>以來。千有餘年。不以爲遠人情體態。漸漸淺薄之
<lb ed="X" n="0536b18"/><lb ed="R113" n="0444a03"/>甚。聖人之敎法。陳列於世。猶鼎之三足。此一不可
<lb ed="X" n="0536b19"/><lb ed="R113" n="0444a04"/>缺者。而反以東土素王。西方聖人。分彼分此。互相
<lb ed="X" n="0536b20"/><lb ed="R113" n="0444a05"/>訐毀。故使十六心傳無上大道。寂寂寥寥。往而不
<lb ed="X" n="0536b21"/><lb ed="R113" n="0444a06"/>返。誠可歎惜之也○纇音類。嫪毐音澇矮。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0536b22"/><lb ed="R113" n="0444a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0536b2201">大覺曰。夫爲一方主者。欲行所得之道。而利於人。先
<lb ed="X" n="0536b23"/><lb ed="R113" n="0444a08"/>須克<anchor xml:id="nkr_note_add_0536b2301" n="0536b2301"/><anchor xml:id="beg0536b2301" n="0536b2301"/>己<anchor xml:id="end0536b2301"/>惠物。下心於一切。然後視金帛如糞土。則四
<lb ed="X" n="0536b24"/><lb ed="R113" n="0444a09"/>衆尊而歸之矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0536c" n="0536c"/>
<lb ed="X" n="0536c01"/><lb ed="R113" n="0444a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0536c0101">大覺和尙。與九仙詡書曰。凡爲設化一方主人者。
<lb ed="X" n="0536c02"/><lb ed="R113" n="0444a11"/>將要流通。所得的妙道。而利益一切衆生。先當克
<lb ed="X" n="0536c03"/><lb ed="R113" n="0444a12"/>除<anchor xml:id="nkr_note_add_0536c0301" n="0536c0301"/><anchor xml:id="beg0536c0301" n="0536c0301"/>己<anchor xml:id="end0536c0301"/>之私心。惠澤及乎人物。把一切人作佛想。把
<lb ed="X" n="0536c04"/><lb ed="R113" n="0444a13"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0536c0401" n="0536c0401"/><anchor xml:id="beg0536c0401" n="0536c0401"/>己<anchor xml:id="end0536c0401"/>猶如他的下使一般。然後看銀錢布幣。猶如
<lb ed="X" n="0536c05"/><lb ed="R113" n="0444a14"/>臭屎穢泥相似。則比丘比丘尼。優婆塞優婆夷。尊
<lb ed="X" n="0536c06"/><lb ed="R113" n="0444a15"/>重其道德。而歸依之矣○詡音許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0536c07"/><lb ed="R113" n="0444a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0536c0701">大覺曰。前輩有聰明之資。無安危之慮。如石門聰棲
<lb ed="X" n="0536c08"/><lb ed="R113" n="0444a17"/>賢舜二人者。可爲戒矣。然則人生定業。固難明辯。細
<lb ed="X" n="0536c09"/><lb ed="R113" n="0444a18"/>詳其原。安得不知其爲忽慢不思之過歟。故曰。禍患
<lb ed="X" n="0536c10"/><lb ed="R113" n="0444b01"/>藏於隱微。發於人之所忽。用是觀之。尤宜謹畏<note place="inline">九峰集</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0536c11"/><lb ed="R113" n="0444b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0536c1101">石門名蘊聰。首山念祖之嗣也。棲賢名曉舜。洞山
<lb ed="X" n="0536c12"/><lb ed="R113" n="0444b03"/>曉聰之嗣也。固本也。尤最也。大覺和尙誡住持者。
<lb ed="X" n="0536c13"/><lb ed="R113" n="0444b04"/>常懷安不忘危說。古人有聰聞蟻鬬。明察秋毫的
<lb ed="X" n="0536c14"/><lb ed="R113" n="0444b05"/>天資。而無安不忘危之遠慮者。就如石門聰。預先
<lb ed="X" n="0536c15"/><lb ed="R113" n="0444b06"/>不自檢束。而罹襄州之辱。又似棲賢舜。閒時不自
<lb ed="X" n="0536c16"/><lb ed="R113" n="0444b07"/>防慮。而有南康之追。二人豈不是天資粹美的人。
<lb ed="X" n="0536c17"/><lb ed="R113" n="0444b08"/>且有斯失。誠可以爲後人戒警矣。然則人生有定
<lb ed="X" n="0536c18"/><lb ed="R113" n="0444b09"/>不可逃之夙業。本難明了分辯。仔細詳審。其二人
<lb ed="X" n="0536c19"/><lb ed="R113" n="0444b10"/>罹禍之根由。豈不是他安閒無事之日。忽意怠慢。
<lb ed="X" n="0536c20"/><lb ed="R113" n="0444b11"/>不慮不察之過歟。故曰。禍害憂患。潛伏於幽隱細
<lb ed="X" n="0536c21"/><lb ed="R113" n="0444b12"/>微之間。<g ref="#CB16492">𨔧</g>發於疎虞忽略之際。以此二人之事看
<lb ed="X" n="0536c22"/><lb ed="R113" n="0444b13"/>來。最宜敬謹愼畏。小心翼翼。一訾不懈。可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0536c23"/><lb ed="R113" n="0444b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0536c2301">雲居舜和尙字老夫。住廬山棲賢日。以郡守槐都官。
<lb ed="X" n="0536c24"/><lb ed="R113" n="0444b15"/>私忿罹橫逆。民其衣。往京都訪大覺。至山陽<note place="inline">楚州也</note>阻
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0537a" n="0537a"/>
<lb ed="X" n="0537a01"/><lb ed="R113" n="0444b16"/>雪旅邸。一夕有客。<g ref="#CB06078">𢹂</g>二僕。破雪而至。見老夫如舊識。
<lb ed="X" n="0537a02"/><lb ed="R113" n="0444b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0537a0201" n="0537a0201"/><anchor xml:id="beg0537a0201" n="0537a0201"/>已<anchor xml:id="end0537a0201"/>而易衣拜於前。老夫問之。客曰。昔在洞山。隨師荷
<lb ed="X" n="0537a03"/><lb ed="R113" n="0444b18"/>擔之漢陽。幹僕宋榮也。老夫共語疇昔。客嗟歎之久。
<lb ed="X" n="0537a04"/><lb ed="R113" n="0445a01"/>凌晨備飯。贈白金五兩。仍喚一僕。客曰。此兒來往京
<lb ed="X" n="0537a05"/><lb ed="R113" n="0445a02"/>城數矣。道途間關備悉。師行固無慮乎。老夫由是得
<lb ed="X" n="0537a06"/><lb ed="R113" n="0445a03"/>達輦下。推此益知其二人平昔所存矣<note place="inline">九峰集</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0537a07"/><lb ed="R113" n="0445a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0537a0701">雲居是江西名山。稱江左第一。舜和尙居之。以爲
<lb ed="X" n="0537a08"/><lb ed="R113" n="0445a05"/>己號。以因也。罹遭也。橫逆不順理也。民衣是使還
<lb ed="X" n="0537a09"/><lb ed="R113" n="0445a06"/>俗服也。京都是東京。旅邸客舍也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0537a0901" n="0537a0901"/><anchor xml:id="beg0537a0901" n="0537a0901"/>已<anchor xml:id="end0537a0901"/>而不久也。又
<lb ed="X" n="0537a10"/><lb ed="R113" n="0445a07"/>因是之辭。易換之往也。疇往昔也。凌晨黎明也。數
<lb ed="X" n="0537a11"/><lb ed="R113" n="0445a08"/>頻也。間關崎嶇屈轉貌。備悉咸知也。輦下是天子
<lb ed="X" n="0537a12"/><lb ed="R113" n="0445a09"/>車下。雲居舜老夫。住持廬山棲賢三峽寺之日。因
<lb ed="X" n="0537a13"/><lb ed="R113" n="0445a10"/>南康太守槐都官。貪墨不如意。恚怒。加以橫逆問
<lb ed="X" n="0537a14"/><lb ed="R113" n="0445a11"/>還俗。乃往京城。訪大覺焉。到楚州。阻雪于客店。忽
<lb ed="X" n="0537a15"/><lb ed="R113" n="0445a12"/>一日將晚。有客隨二使。冐雪而來。見舜老夫。如故
<lb ed="X" n="0537a16"/><lb ed="R113" n="0445a13"/>舊相識。因是更衣。頂禮于老夫之前。老夫因問其
<lb ed="X" n="0537a17"/><lb ed="R113" n="0445a14"/>故。客答曰。昔日師在襄州洞山。某曾與師擔行李。
<lb ed="X" n="0537a18"/><lb ed="R113" n="0445a15"/>往漢陽府幹事僕使宋榮也。老夫遂與他談叙旣
<lb ed="X" n="0537a19"/><lb ed="R113" n="0445a16"/>往之事。客咨嗟歎息不<anchor xml:id="nkr_note_add_0537a1901" n="0537a1901"/><anchor xml:id="beg0537a1901" n="0537a1901"/>已<anchor xml:id="end0537a1901"/>。黎明備辦早飯喫了。又
<lb ed="X" n="0537a20"/><lb ed="R113" n="0445a17"/>贈路費白銀五兩。仍復喚一使。以扶侍他。乃曰。此
<lb ed="X" n="0537a21"/><lb ed="R113" n="0445a18"/>兒來來往往于東京。不是一次。師這一路去崎嶇
<lb ed="X" n="0537a22"/><lb ed="R113" n="0445b01"/>屈轉。他一一盡情曉得。不必憂慮。舜老夫因是途
<lb ed="X" n="0537a23"/><lb ed="R113" n="0445b02"/>無坎坷。獲通帝座。上賜書扇。復住棲賢焉。推察此
<lb ed="X" n="0537a24"/><lb ed="R113" n="0445b03"/>段因緣。畢竟往日有所感動。看他如此情周意密。
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0537b" n="0537b"/>
<lb ed="X" n="0537b01"/><lb ed="R113" n="0445b04"/>其胸中所懷。益是顯現矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0537b02"/><lb ed="R113" n="0445b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0537b0201">大覺曰。舜老夫賦性簡直。不識權衡貨殖等事。日有
<lb ed="X" n="0537b03"/><lb ed="R113" n="0445b06"/>定課。曾不少易。雖炙燈掃地。皆躬爲之。甞曰。古人有
<lb ed="X" n="0537b04"/><lb ed="R113" n="0445b07"/>一日不作一日不食之戒。予何人也。雖垂老其志益
<lb ed="X" n="0537b05"/><lb ed="R113" n="0445b08"/>堅。或曰。何不使左右人。老夫曰。經涉寒暑。起坐不常。
<lb ed="X" n="0537b06"/><lb ed="R113" n="0445b09"/>不欲勞之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0537b07"/><lb ed="R113" n="0445b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0537b0701">賦稟也。權衡等秤之類。貨是買賣變易。殖是聚積
<lb ed="X" n="0537b08"/><lb ed="R113" n="0445b11"/>生財。垂將及也。涉厲也。大覺和尙引前賢。以<g ref="#CB15081">䇿</g>後
<lb ed="X" n="0537b09"/><lb ed="R113" n="0445b12"/>進。當勿懶惰說。舜老夫稟性。簡易不煩。直捷不繞。
<lb ed="X" n="0537b10"/><lb ed="R113" n="0445b13"/>不曉得等秤買賣等事。每日之間。有一定工課。曾
<lb ed="X" n="0537b11"/><lb ed="R113" n="0445b14"/>不遷改。雖然點佛燈。灑掃堂地。皆自<anchor xml:id="nkr_note_add_0537b1101" n="0537b1101"/><anchor xml:id="beg0537b1101" n="0537b1101"/>己<anchor xml:id="end0537b1101"/>親身爲之。
<lb ed="X" n="0537b12"/><lb ed="R113" n="0445b15"/>舜老夫甞引古自勵說。百丈大智和尙。有一日若
<lb ed="X" n="0537b13"/><lb ed="R113" n="0445b16"/>不作務。便就一日不喫飯。恒以爲戒。我是何等樣
<lb ed="X" n="0537b14"/><lb ed="R113" n="0445b17"/>人。敢自懈怠。虗喪光陰也。況老夫至于將老。其行
<lb ed="X" n="0537b15"/><lb ed="R113" n="0445b18"/>履志向。更加堅固。或有勸止之曰。何不使左右行
<lb ed="X" n="0537b16"/><lb ed="R113" n="0446a01"/>者爲之。老夫答之曰。經歷祁寒。涉厲溽暑。或動或
<lb ed="X" n="0537b17"/><lb ed="R113" n="0446a02"/>靜。沒有定則。不欲以勞煩他人矣。其老夫精進不
<lb ed="X" n="0537b18"/><lb ed="R113" n="0446a03"/>退。是這等樣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0537b19"/><lb ed="R113" n="0446a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0537b1901">舜老夫曰。傳持此道。所貴一切眞實。別邪正。去妄情。
<lb ed="X" n="0537b20"/><lb ed="R113" n="0446a05"/>乃治心之實。識因果。明罪福。乃操履之實。弘道德。接
<lb ed="X" n="0537b21"/><lb ed="R113" n="0446a06"/>方來。乃住持之實。量才能。請執事。乃用人之實。察言
<lb ed="X" n="0537b22"/><lb ed="R113" n="0446a07"/>行。定可否。乃求賢之實。不存其實。徒衒虗名。無益於
<lb ed="X" n="0537b23"/><lb ed="R113" n="0446a08"/>理。是故人之操履。惟要誠實。苟執之不渝。雖夷險可
<lb ed="X" n="0537b24"/><lb ed="R113" n="0446a09"/>以一致<note place="inline">二事坦然菴集○去上聲。治平聲</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0537c" n="0537c"/>
<lb ed="X" n="0537c01"/><lb ed="R113" n="0446a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0537c0101">代代相承曰傳。拳拳執守曰持。守志不改曰操。踐
<lb ed="X" n="0537c02"/><lb ed="R113" n="0446a11"/>行合理曰履。住持多種。此指主張道法爲人師者。
<lb ed="X" n="0537c03"/><lb ed="R113" n="0446a12"/>衒彰賣也。致理也。舜老夫戒主持者。貴要操履眞
<lb ed="X" n="0537c04"/><lb ed="R113" n="0446a13"/>實說。傳持佛祖大道。不是尋常。毋得輕浮自賤。所
<lb ed="X" n="0537c05"/><lb ed="R113" n="0446a14"/>貴要無一事之不眞。無一法之不實。略而言之。眞
<lb ed="X" n="0537c06"/><lb ed="R113" n="0446a15"/>實有五。第一須辯別。何者爲邪。何者爲正。蠲除妄
<lb ed="X" n="0537c07"/><lb ed="R113" n="0446a16"/>之未生。情之未起。此乃是修理自心之眞實也。第
<lb ed="X" n="0537c08"/><lb ed="R113" n="0446a17"/>二要曉了惡因定有惡報。善因定有善報。分明罪
<lb ed="X" n="0537c09"/><lb ed="R113" n="0446a18"/>從何起。福由何生。此乃是操守履踐之眞實也。第
<lb ed="X" n="0537c10"/><lb ed="R113" n="0446b01"/>三當廣大自通其心。寬平自正其身。接納四方之
<lb ed="X" n="0537c11"/><lb ed="R113" n="0446b02"/>來。令其有進無退。此乃是住持法道之眞實也。第
<lb ed="X" n="0537c12"/><lb ed="R113" n="0446b03"/>四宜量度。孰有才調。孰有能幹。請充知事頭首。令
<lb ed="X" n="0537c13"/><lb ed="R113" n="0446b04"/>其調和燮理。此乃取用衆人之眞實也。第五審察
<lb ed="X" n="0537c14"/><lb ed="R113" n="0446b05"/>言能實行。行能實踐。定當其可用不可用。此乃是
<lb ed="X" n="0537c15"/><lb ed="R113" n="0446b06"/>選求賢士之眞實也。此五實若弃之而不懷。空空
<lb ed="X" n="0537c16"/><lb ed="R113" n="0446b07"/>衒賣一個虗譽之名。于道理有何所益。所以謂住
<lb ed="X" n="0537c17"/><lb ed="R113" n="0446b08"/>持人。操持行履。必定要眞誠實在。若果執守不遷
<lb ed="X" n="0537c18"/><lb ed="R113" n="0446b09"/>變。雖是平夷險阻。皆可同歸一轍。而無二理也。弘
<lb ed="X" n="0537c19"/><lb ed="R113" n="0446b10"/>道者宜熟玩焉○燮音屑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0537c20"/><lb ed="R113" n="0446b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0537c2001">舜老夫謂浮山遠錄公曰。欲究無上妙道。窮則益堅。
<lb ed="X" n="0537c21"/><lb ed="R113" n="0446b12"/>老當益壯。不可循俗。苟竊聲利。自喪至德。夫玉貴潔
<lb ed="X" n="0537c22"/><lb ed="R113" n="0446b13"/>潤。故丹紫莫能渝其質。松表歲寒。霜雪莫能凋其操。
<lb ed="X" n="0537c23"/><lb ed="R113" n="0446b14"/>是知節義爲天下之大。惟公標致可尙。得不自強。古
<lb ed="X" n="0537c24"/><lb ed="R113" n="0446b15"/>人云。逸翮獨翔。孤風絕侶。宜其然矣<note place="inline">廣錄</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0538a" n="0538a"/>
<lb ed="X" n="0538a01"/><lb ed="R113" n="0446b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0538a0101">浮山舒州府地名。遠錄公。名圓鑑。葉縣歸省之嗣
<lb ed="X" n="0538a02"/><lb ed="R113" n="0446b17"/>也。循順也。渝變也。凋傷也。節操也。義宜也。尙貴也。
<lb ed="X" n="0538a03"/><lb ed="R113" n="0446b18"/>得猶豈也。逸是超放。翮是勁羽。翔飛也。侶伴也。然
<lb ed="X" n="0538a04"/><lb ed="R113" n="0447a01"/>如是也。舜老夫見得錄公。有才可貴。故振起之說。
<lb ed="X" n="0538a05"/><lb ed="R113" n="0447a02"/>欲要研究。無以加上。至精至微之妙道。縱使身極
<lb ed="X" n="0538a06"/><lb ed="R113" n="0447a03"/>困窮。而更要增益金剛道種。年雖衰老。而更要增
<lb ed="X" n="0538a07"/><lb ed="R113" n="0447a04"/>益不退壯志。不可順隨流輩。苟且私圖聲名利養。
<lb ed="X" n="0538a08"/><lb ed="R113" n="0447a05"/>自失大德。夫玉之所貴。在潔淨溫潤。故丹砂紫草
<lb ed="X" n="0538a09"/><lb ed="R113" n="0447a06"/>亦不能染變其素質。松之所顯。在歲盡寒威。故嚴
<lb ed="X" n="0538a10"/><lb ed="R113" n="0447a07"/>霜酷雪亦不能傷敗其靑英。用此而知。人不可無
<lb ed="X" n="0538a11"/><lb ed="R113" n="0447a08"/>玉質松操的節義。此乃是天地間。第一樁要緊大
<lb ed="X" n="0538a12"/><lb ed="R113" n="0447a09"/>事。匪細故矣。惟公標表品致。可嘉可貴。豈得不自
<lb ed="X" n="0538a13"/><lb ed="R113" n="0447a10"/>強不息乎。古人有云。放縱鵬翖。獨飛於有頂之上。
<lb ed="X" n="0538a14"/><lb ed="R113" n="0447a11"/>高超羊角。絕羣於無翳之天理。合如是矣。公可不
<lb ed="X" n="0538a15"/><lb ed="R113" n="0447a12"/>奮迅勇猛。以研究此道哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0538a16"/><lb ed="R113" n="0447a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0538a1601">浮山遠和尙曰。古人親師擇友。曉夕不敢自怠。至於
<lb ed="X" n="0538a17"/><lb ed="R113" n="0447a14"/>執<g ref="#CB05315">㸑</g>負舂。陸沈賤役。未甞憚勞。予在葉縣。備曾試之。
<lb ed="X" n="0538a18"/><lb ed="R113" n="0447a15"/>然一有顧利害較得失之心。則依違姑息。靡所不至。
<lb ed="X" n="0538a19"/><lb ed="R113" n="0447a16"/>且身旣不正。又安能學道乎<note place="inline">爨音竄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0538a20"/><lb ed="R113" n="0447a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0538a2001">執役炊<g ref="#CB05315">㸑</g>。負石舂米。是苦行求福。無水沉潛。卑賤
<lb ed="X" n="0538a21"/><lb ed="R113" n="0447a18"/>使役。是晦跡韜光。靡無也。浮山遠和尙。勉勵岳侍
<lb ed="X" n="0538a22"/><lb ed="R113" n="0447b01"/>者說。上古求道之人。親近明師。選擇善友。曉勤夕
<lb ed="X" n="0538a23"/><lb ed="R113" n="0447b02"/>惕。念念存心。不敢自求安逸。至于執<g ref="#CB05315">㸑</g>負舂。不辭
<lb ed="X" n="0538a24"/><lb ed="R113" n="0447b03"/>其勞。陸沉賤役。不以爲恥。咸是各人自發道意。何
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0538b" n="0538b"/>
<lb ed="X" n="0538b01"/><lb ed="R113" n="0447b04"/>甞有一念怠惰疲厭之心。我在葉縣廣敎。親近省
<lb ed="X" n="0538b02"/><lb ed="R113" n="0447b05"/>和尙之時。兩次三番。趂逐備曾經歷過來。若是我
<lb ed="X" n="0538b03"/><lb ed="R113" n="0447b06"/>脚跟不穩。有一念改操。不肯吞聲飮氣去。顧利害。
<lb ed="X" n="0538b04"/><lb ed="R113" n="0447b07"/>較得失。生人我心膓。則善從惡背。苟容取安。無所
<lb ed="X" n="0538b05"/><lb ed="R113" n="0447b08"/>不爲矣。且身子旣不端正。心地豈無偏邪。又焉能
<lb ed="X" n="0538b06"/><lb ed="R113" n="0447b09"/>篤志參學。而得佛祖授受之道乎。汝其勉旃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0538b07"/><lb ed="R113" n="0447b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0538b0701">遠公曰。夫天地之間。誠有易生之物。使一日暴之。十
<lb ed="X" n="0538b08"/><lb ed="R113" n="0447b11"/>日寒之。亦未見有能生者。無上妙道。昭昭然在於心
<lb ed="X" n="0538b09"/><lb ed="R113" n="0447b12"/>目之間。故不難見。要在志之堅。行之力。坐立可待。其
<lb ed="X" n="0538b10"/><lb ed="R113" n="0447b13"/>或一日信而十日疑之。朝則勤而夕則憚之。豈獨目
<lb ed="X" n="0538b11"/><lb ed="R113" n="0447b14"/>前難見。予恐終其身而背之矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0538b12"/><lb ed="R113" n="0447b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0538b1201">遠公勉雲首座。以確志力行說。夫天陽地陰。姁嫗
<lb ed="X" n="0538b13"/><lb ed="R113" n="0447b16"/>於其間。果有易得生長的植物。設使一日暖氣以
<lb ed="X" n="0538b14"/><lb ed="R113" n="0447b17"/>熏烝之。十日寒雨以霪妬之。亦未見有易能生長
<lb ed="X" n="0538b15"/><lb ed="R113" n="0447b18"/>者。而無上妙道。了了然在見聞覺知之間。本不曾
<lb ed="X" n="0538b16"/><lb ed="R113" n="0448a01"/>有甚麼障蔽。雖不難見。也必須要立志堅卓。如生
<lb ed="X" n="0538b17"/><lb ed="R113" n="0448a02"/>鐵鑄就。行持有力。而無疲厭之心。管取立地成佛。
<lb ed="X" n="0538b18"/><lb ed="R113" n="0448a03"/>其或不然。一日少信。而十日多疑。早晨勤劬。而下
<lb ed="X" n="0538b19"/><lb ed="R113" n="0448a04"/>晌懈怠。就如植物一暴十寒一般。如此詎僅目前
<lb ed="X" n="0538b20"/><lb ed="R113" n="0448a05"/>難得成辦。予以爲盡一生搬弄。到兩脚梢空之時。
<lb ed="X" n="0538b21"/><lb ed="R113" n="0448a06"/>而亦不得見面矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0538b22"/><lb ed="R113" n="0448a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0538b2201">遠公曰。住持之要。莫先審取捨。取捨之極定於內。安
<lb ed="X" n="0538b23"/><lb ed="R113" n="0448a08"/>危之萌。定於外矣。然安非一日之安。危非一日之危。
<lb ed="X" n="0538b24"/><lb ed="R113" n="0448a09"/>皆從積漸。不可不察。以道德住持積道德。以禮義住
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0538c" n="0538c"/>
<lb ed="X" n="0538c01"/><lb ed="R113" n="0448a10"/>持積禮義。以刻剝住持積怨恨。怨恨積。則中外離背。
<lb ed="X" n="0538c02"/><lb ed="R113" n="0448a11"/>禮義積。則中外和悅。道德積。則中外感服。是故道德
<lb ed="X" n="0538c03"/><lb ed="R113" n="0448a12"/>禮義洽。則中外樂。刻剝怨恨極。則中外哀。夫哀樂之
<lb ed="X" n="0538c04"/><lb ed="R113" n="0448a13"/>感。禍福斯應矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0538c05"/><lb ed="R113" n="0448a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0538c0501">遠公戒住持人。當審取捨說。住持叢林綱領。先莫
<lb ed="X" n="0538c06"/><lb ed="R113" n="0448a15"/>先于審察。何爲急務而當取。何爲不法而當捨。此
<lb ed="X" n="0538c07"/><lb ed="R113" n="0448a16"/>取此捨。一定的極致道理。能主張于心內。其安其
<lb ed="X" n="0538c08"/><lb ed="R113" n="0448a17"/>危。一定的福芽禍根。必彰顯于身外矣。然此安不
<lb ed="X" n="0538c09"/><lb ed="R113" n="0448a18"/>是一日之安。危不是一日之危。咸從積累漸浸之
<lb ed="X" n="0538c10"/><lb ed="R113" n="0448b01"/>久。不可不察。若其察矣。則有三焉。一者以心通不
<lb ed="X" n="0538c11"/><lb ed="R113" n="0448b02"/>昏。身正不邪住持。則人人積功累行。一味眞心悟
<lb ed="X" n="0538c12"/><lb ed="R113" n="0448b03"/>道。潔身修德。二者以威儀有叙。作爲合理住持。則
<lb ed="X" n="0538c13"/><lb ed="R113" n="0448b04"/>人人謙光有禮。疎財有義。三者以侵漁衆利。削害
<lb ed="X" n="0538c14"/><lb ed="R113" n="0448b05"/>賢良住持。則人人口出惡言。胸含毒意。怨恨旣積。
<lb ed="X" n="0538c15"/><lb ed="R113" n="0448b06"/>則中如徒屬。外如四衆。無不離違背叛也。禮義旣
<lb ed="X" n="0538c16"/><lb ed="R113" n="0448b07"/>積。則中外無不調和歡悅也。道德旣積。則中外無
<lb ed="X" n="0538c17"/><lb ed="R113" n="0448b08"/>不感動服從也。所以道。若取道德禮義二法。普洽
<lb ed="X" n="0538c18"/><lb ed="R113" n="0448b09"/>周遍于一方。則遐邇歸依。人人懽悅。精進于道而
<lb ed="X" n="0538c19"/><lb ed="R113" n="0448b10"/>安。若不捨刻剝怨恨。侵削增劇于一行。則上下紊
<lb ed="X" n="0538c20"/><lb ed="R113" n="0448b11"/>亂。人人哀傷退息于道而危。夫哀傷悅樂。有感于
<lb ed="X" n="0538c21"/><lb ed="R113" n="0448b12"/>其前。則禍害福祉。斯應之于其後矣。其取捨不可
<lb ed="X" n="0538c22"/><lb ed="R113" n="0448b13"/>不審也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0538c23"/><lb ed="R113" n="0448b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0538c2301">遠公曰。住持有三要。曰仁。曰明。曰勇。仁者。行道德興
<lb ed="X" n="0538c24"/><lb ed="R113" n="0448b15"/>敎化。安上下悅往來。明者。遵禮義識安危。察賢愚辯
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0539a" n="0539a"/>
<lb ed="X" n="0539a01"/><lb ed="R113" n="0448b16"/>是非。勇者。事果決斷不疑。姦必除<g ref="#CB02439">佞</g>必去。仁而不明
<lb ed="X" n="0539a02"/><lb ed="R113" n="0448b17"/>如有田而不耕。明而不勇。如有苗而不耘。勇而不仁。
<lb ed="X" n="0539a03"/><lb ed="R113" n="0448b18"/>猶如刈而不知種。三者備。則叢林興。缺一則衰。缺二
<lb ed="X" n="0539a04"/><lb ed="R113" n="0449a01"/>則危。三者無一。則住持之道廢矣<note place="inline">二事與淨因臻和尙書</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0539a05"/><lb ed="R113" n="0449a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0539a0501">要卽綱領的意思。敎是以道誨人。化是躬行于上。
<lb ed="X" n="0539a06"/><lb ed="R113" n="0449a03"/>風動于下。令他變化氣質也。<g ref="#CB02439">佞</g>巧言捷辯。善趨承
<lb ed="X" n="0539a07"/><lb ed="R113" n="0449a04"/>也。耘是鋤草。刈是收穫。遠公警住持。以要領說。住
<lb ed="X" n="0539a08"/><lb ed="R113" n="0449a05"/>持人有三法最要緊。如宋<name role="" type="person">司馬光</name>諫仁宗皇帝三
<lb ed="X" n="0539a09"/><lb ed="R113" n="0449a06"/>要一樣。佛法不異世法。人王卽是法王。此三法叢
<lb ed="X" n="0539a10"/><lb ed="R113" n="0449a07"/>林亦不可無者。一曰仁。二曰明。三曰勇。仁者。純乎
<lb ed="X" n="0539a11"/><lb ed="R113" n="0449a08"/>天理。無一毫私欲。如此仁人。儘可行持道德。興揚
<lb ed="X" n="0539a12"/><lb ed="R113" n="0449a09"/>敎化。安撫上下。悅樂往來。此是一樣要領也。明者。
<lb ed="X" n="0539a13"/><lb ed="R113" n="0449a10"/>洞燭物理。無一事敢忽。如此明人。儘可遵行禮義。
<lb ed="X" n="0539a14"/><lb ed="R113" n="0449a11"/>審識安危。辯察賢愚。分別是非。此是二樣要領也。
<lb ed="X" n="0539a15"/><lb ed="R113" n="0449a12"/>勇者。見義必爲。無一時退怯。如此勇人。始能行事
<lb ed="X" n="0539a16"/><lb ed="R113" n="0449a13"/>果敢。剖斷不疑。知姦必除。如<g ref="#CB02439">佞</g>必去。此是三樣要
<lb ed="X" n="0539a17"/><lb ed="R113" n="0449a14"/>領也。若是旣有其仁。而洞物不甚明白。就如那空
<lb ed="X" n="0539a18"/><lb ed="R113" n="0449a15"/>有其田。而不耕義一般。旣有其明。而懦怯不肯勇
<lb ed="X" n="0539a19"/><lb ed="R113" n="0449a16"/>銳。就如那徒有其苗。而不耘鋤一般。旣有其勇。而
<lb ed="X" n="0539a20"/><lb ed="R113" n="0449a17"/>偏私不行仁愛。就如那曉得收穫。而不曉得下種
<lb ed="X" n="0539a21"/><lb ed="R113" n="0449a18"/>一般。三要全備。則伽藍一定興隆。若少一要。則一
<lb ed="X" n="0539a22"/><lb ed="R113" n="0449b01"/>定是衰替的。若少兩要。則一定是危險的。三要全
<lb ed="X" n="0539a23"/><lb ed="R113" n="0449b02"/>無。則佛法掃地。叢林寥落。縱有住持。亦無補益。而
<lb ed="X" n="0539a24"/><lb ed="R113" n="0449b03"/>自弛廢矣。爲叢林主者。豈可不全有斯三要哉。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0539b" n="0539b"/>
<lb ed="X" n="0539b01"/><lb ed="R113" n="0449b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0539b0101">遠公曰。智愚賢不肖。如水火不同器。寒暑不同時。葢
<lb ed="X" n="0539b02"/><lb ed="R113" n="0449b05"/>素分也。賢智之士。醇懿端厚。以道德仁義是謀。發言
<lb ed="X" n="0539b03"/><lb ed="R113" n="0449b06"/>行事。惟恐不合人情。不通物理。不肖之者。姦險詐<g ref="#CB02439">佞</g>。
<lb ed="X" n="0539b04"/><lb ed="R113" n="0449b07"/>矜<anchor xml:id="nkr_note_add_0539b0401" n="0539b0401"/><anchor xml:id="beg0539b0401" n="0539b0401"/>己<anchor xml:id="end0539b0401"/>逞能。嗜慾苟利。一切不顧。故禪林得賢者。道德
<lb ed="X" n="0539b05"/><lb ed="R113" n="0449b08"/>修綱紀立。遂成法席。廁一不肖者在其間。攪羣亂衆。
<lb ed="X" n="0539b06"/><lb ed="R113" n="0449b09"/>中外不安。雖大智禮法。縱有何用。智愚賢不肖優劣
<lb ed="X" n="0539b07"/><lb ed="R113" n="0449b10"/>如此爾。烏得不擇焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0539b08"/><lb ed="R113" n="0449b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0539b0801">智賢是君子。愚不肖是小人。一色成體曰醇。溫柔
<lb ed="X" n="0539b09"/><lb ed="R113" n="0449b12"/>克聖曰懿。詐譎也。矜是驕矜。自負也。嗜好也。慾私
<lb ed="X" n="0539b10"/><lb ed="R113" n="0449b13"/>邪的意思。總繩曰綱。衆目曰紀。優劣指好。反言烏
<lb ed="X" n="0539b11"/><lb ed="R113" n="0449b14"/>何也。遠公警惠力方長老行道。務合人情。更要分
<lb ed="X" n="0539b12"/><lb ed="R113" n="0449b15"/>別君子小人說。智之與愚。賢之與不肖。譬如水性
<lb ed="X" n="0539b13"/><lb ed="R113" n="0449b16"/>主濕。火性主燥。同器則相刑剋。又如寒至則冷。暑
<lb ed="X" n="0539b14"/><lb ed="R113" n="0449b17"/>至則熱。同時則相違背。此一定素分也。賢智君子
<lb ed="X" n="0539b15"/><lb ed="R113" n="0449b18"/>醇成懿恭。端莊厚重。心心乎道德。念念于仁義。爲
<lb ed="X" n="0539b16"/><lb ed="R113" n="0450a01"/>圖開口發言。躬身行事。生怕與衆人心性。不相侔
<lb ed="X" n="0539b17"/><lb ed="R113" n="0450a02"/>合。與事物道理。不得通曉。競競業業。如氷凌上行。
<lb ed="X" n="0539b18"/><lb ed="R113" n="0450a03"/>劍刃上走。其任道之心。誠可尙也。愚不肖小人私
<lb ed="X" n="0539b19"/><lb ed="R113" n="0450a04"/>邪叵測。而姦險僞妄。巧捷而詐<g ref="#CB02439">佞</g>。矜<anchor xml:id="nkr_note_add_0539b1901" n="0539b1901"/><anchor xml:id="beg0539b1901" n="0539b1901"/>己<anchor xml:id="end0539b1901"/>自負。逞能
<lb ed="X" n="0539b20"/><lb ed="R113" n="0450a05"/>自高。貪嗜私慾。苟且財利。無所不爲。顧甚體面。其
<lb ed="X" n="0539b21"/><lb ed="R113" n="0450a06"/>自欺之心。又何可愍也。故叢林之中。得一有德之
<lb ed="X" n="0539b22"/><lb ed="R113" n="0450a07"/>士。道念德行也。却易修理。總綱衆目也。不難辦立。
<lb ed="X" n="0539b23"/><lb ed="R113" n="0450a08"/>乃成個好法社。若襍一不成器之輩。入于其中。則
<lb ed="X" n="0539b24"/><lb ed="R113" n="0450a09"/>攪擾叢林。惑亂大衆。闔院俱不得安寧。雖百丈禮
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0539c" n="0539c"/>
<lb ed="X" n="0539c01"/><lb ed="R113" n="0450a10"/>儀全備。法度現成。縱有亦無所用。智之與愚。賢之
<lb ed="X" n="0539c02"/><lb ed="R113" n="0450a11"/>與不肖。好歹是等樣爾。惠力豈可不揀擇之哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0539c03"/><lb ed="R113" n="0450a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0539c0301">遠公曰。住持居上。當謙恭以接下。執事在下。要盡情
<lb ed="X" n="0539c04"/><lb ed="R113" n="0450a13"/>以奉上。上下旣和。則住持之道通矣。居上者驕倨自
<lb ed="X" n="0539c05"/><lb ed="R113" n="0450a14"/>尊。在下者怠慢自疎。上下之情不通。則住持之道塞
<lb ed="X" n="0539c06"/><lb ed="R113" n="0450a15"/>矣。古德住持。閒暇無事。與學者從容議論。靡所不至。
<lb ed="X" n="0539c07"/><lb ed="R113" n="0450a16"/>由是一言半句。載於傳記。逮今稱之。其故何哉。一則
<lb ed="X" n="0539c08"/><lb ed="R113" n="0450a17"/>欲使上情下通。道無壅蔽。二則預知學者。才性能否。
<lb ed="X" n="0539c09"/><lb ed="R113" n="0450a18"/>其於進退之間。皆合其宜。自然上下雍肅。遐邇歸敬。
<lb ed="X" n="0539c10"/><lb ed="R113" n="0450b01"/>叢林之興。由此致耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0539c11"/><lb ed="R113" n="0450b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0539c1101">驕恣也。倨傲也。怠慢也。慢不敬也。從容含緩。而不
<lb ed="X" n="0539c12"/><lb ed="R113" n="0450b03"/>迫也。壅塞也。蔽遮也。雍肅和敬也。遠公警靑華嚴。
<lb ed="X" n="0539c13"/><lb ed="R113" n="0450b04"/>當謙光導物上情下通說。堂頭居乎上位。宜謙下
<lb ed="X" n="0539c14"/><lb ed="R113" n="0450b05"/>恭謹。以接納大衆。序軄在乎下位。必竭盡情禮。以
<lb ed="X" n="0539c15"/><lb ed="R113" n="0450b06"/>承奉乎主人。上下人情旣然和合。則住持之法道。
<lb ed="X" n="0539c16"/><lb ed="R113" n="0450b07"/>自流通而無礙矣。在上者。驕奢倨傲。無實德而自
<lb ed="X" n="0539c17"/><lb ed="R113" n="0450b08"/>尊大。在下者。怠慢不敬。尙欺瞞而自疎遠。上下人
<lb ed="X" n="0539c18"/><lb ed="R113" n="0450b09"/>情。旣不通泰。則住持之法道。自阻滯而不通矣。自
<lb ed="X" n="0539c19"/><lb ed="R113" n="0450b10"/>古有道之士。綱維法席。統理大衆。全在閒暇沒事
<lb ed="X" n="0539c20"/><lb ed="R113" n="0450b11"/>之時。與好道學人。軟言愛語。樂說評論。無所不到。
<lb ed="X" n="0539c21"/><lb ed="R113" n="0450b12"/>因斯或乘踞地而全出一言。或試探竿而單吐半
<lb ed="X" n="0539c22"/><lb ed="R113" n="0450b13"/>句。載錄于傳本記册之中。亘古亘今。令人稱美之
<lb ed="X" n="0539c23"/><lb ed="R113" n="0450b14"/>者。料想有個緣故。畢竟何哉。進而推廣古人之意。
<lb ed="X" n="0539c24"/><lb ed="R113" n="0450b15"/>有二。一則是將使師心下通乎學人。道脉流行而
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0540a" n="0540a"/>
<lb ed="X" n="0540a01"/><lb ed="R113" n="0450b16"/>無壅蔽。二則是先曉了學人才力性情。看可用不
<lb ed="X" n="0540a02"/><lb ed="R113" n="0450b17"/>可用。至于或進而行事。或退而守道。于其中間。皆
<lb ed="X" n="0540a03"/><lb ed="R113" n="0450b18"/>合乎宜。自然上下內外。雍容整肅。遠近宣傳。無不
<lb ed="X" n="0540a04"/><lb ed="R113" n="0451a01"/>來歸。叢林之興。詎別有方法歟。因茲而致然焉耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0540a05"/><lb ed="R113" n="0451a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0540a0501">遠公謂道吾眞曰。學未至於道。衒耀見聞。馳騁機解。
<lb ed="X" n="0540a06"/><lb ed="R113" n="0451a03"/>以口舌辯利相勝者。猶如廁屋。塗汚丹雘。祇增其臭
<lb ed="X" n="0540a07"/><lb ed="R113" n="0451a04"/>耳<note place="inline">西湖記聞○騁稱上聲。臒烏去聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0540a08"/><lb ed="R113" n="0451a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0540a0801">道吾名可眞。石霜楚圓和尙之嗣也。馳騁馬疾走
<lb ed="X" n="0540a09"/><lb ed="R113" n="0451a06"/>也。言自誇口頭禪。如馬之馳騁一般也。丹雘彩色
<lb ed="X" n="0540a10"/><lb ed="R113" n="0451a07"/>之總名也。遠錄公戒道吾眞。宜本色本分。不可裝
<lb ed="X" n="0540a11"/><lb ed="R113" n="0451a08"/>點胸襟說。參學的人。未曾造詣到妙道之極處。修
<lb ed="X" n="0540a12"/><lb ed="R113" n="0451a09"/>飾未見以爲見。裝點未聞以爲聞。自誇機鋒。意解
<lb ed="X" n="0540a13"/><lb ed="R113" n="0451a10"/>一味。只是在口舌上作活計。利<g ref="#CB01040">𭪿</g>強辯。貴乎多一
<lb ed="X" n="0540a14"/><lb ed="R113" n="0451a11"/>句子爲禪。以勝負心相軋。這般見解。就如東圊房
<lb ed="X" n="0540a15"/><lb ed="R113" n="0451a12"/>上。塗畫些五彩顏料一般人。本不去裏面屙者也。
<lb ed="X" n="0540a16"/><lb ed="R113" n="0451a13"/>去裏面屙。其糞愈多。其臭愈廣耳。眞正學道人。宜
<lb ed="X" n="0540a17"/><lb ed="R113" n="0451a14"/>乎以本色爲貴矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0540a18"/><lb ed="R113" n="0451a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0540a1801">遠公謂演首座曰。心爲一身之主。萬行之本。心不妙
<lb ed="X" n="0540a19"/><lb ed="R113" n="0451a16"/>悟。妄情自生。妄情旣生。見理不明。見理不明。是非謬
<lb ed="X" n="0540a20"/><lb ed="R113" n="0451a17"/>亂。所以治心。須求妙悟。悟則神和氣靜。容敬色莊。妄
<lb ed="X" n="0540a21"/><lb ed="R113" n="0451a18"/>想情慮。皆融爲眞心矣。以此治心。心自靈妙。然後導
<lb ed="X" n="0540a22"/><lb ed="R113" n="0451b01"/>物指迷。孰不從化<note place="inline">浮山實錄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0540a23"/><lb ed="R113" n="0451b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0540a2301">演首座。卽五祖法演。白雲端祖之嗣也。遠公謂五
<lb ed="X" n="0540a24"/><lb ed="R113" n="0451b03"/>祖。以修心須求妙悟說。心爲四肢百骸一身的主
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0540b" n="0540b"/>
<lb ed="X" n="0540b01"/><lb ed="R113" n="0451b04"/>宰。百千三昧無量行門。莫不由此而生。故以爲根
<lb ed="X" n="0540b02"/><lb ed="R113" n="0451b05"/>本。此心若不研窮透徹。則妄念情識相續而生。妄
<lb ed="X" n="0540b03"/><lb ed="R113" n="0451b06"/>想旣生。則鑑照道理。爭能明白。見理旣不明白。則
<lb ed="X" n="0540b04"/><lb ed="R113" n="0451b07"/>是不知爲是。非不知爲非。而糊塗謬亂也。是這個
<lb ed="X" n="0540b05"/><lb ed="R113" n="0451b08"/>緣故。所以修理自心。當汲汲孜孜。惟求大徹。若大
<lb ed="X" n="0540b06"/><lb ed="R113" n="0451b09"/>徹悟的人。則神志調和。氣息恬靜。容貌恭謹。色相
<lb ed="X" n="0540b07"/><lb ed="R113" n="0451b10"/>端莊。設有妄想情慮。到這裏。如紅爐著雪。全不費
<lb ed="X" n="0540b08"/><lb ed="R113" n="0451b11"/>力。法爾自化。咸爲眞實心體矣。以此方法。修理此
<lb ed="X" n="0540b09"/><lb ed="R113" n="0451b12"/>心。此心自爾靈通精妙。然後擴而推之。將以啓迪
<lb ed="X" n="0540b10"/><lb ed="R113" n="0451b13"/>物理。指引愚迷。咸令開悟。孰不來歸從其所化哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0540b11"/><lb ed="R113" n="0451b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0540b1101">五祖演和尙曰。今時叢林學道之士。聲名不揚。匪爲
<lb ed="X" n="0540b12"/><lb ed="R113" n="0451b15"/>人之所信者。葢爲梵行不淸白。爲人不諦當。輒或苟
<lb ed="X" n="0540b13"/><lb ed="R113" n="0451b16"/>求名聞利養。乃廣衒其華飾。遂被識者所譏。故蔽其
<lb ed="X" n="0540b14"/><lb ed="R113" n="0451b17"/>要妙。雖有道德如佛祖。聞見疑而不信矣。爾輩他日
<lb ed="X" n="0540b15"/><lb ed="R113" n="0451b18"/>若有把茅葢頭。當以此而自勉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0540b16"/><lb ed="R113" n="0452a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0540b1601">梵行卽佛行。審實曰諦。中正曰當。輒每事卽然也。
<lb ed="X" n="0540b17"/><lb ed="R113" n="0452a02"/>聞聲譽也。勉勉強力行也。五祖演和尙。勉佛鑒佛
<lb ed="X" n="0540b18"/><lb ed="R113" n="0452a03"/>果當修實德。毋務名利華飾說。近代法門參學的
<lb ed="X" n="0540b19"/><lb ed="R113" n="0452a04"/>人。沒得好美名。播揚于外。又不爲一切人之所尊
<lb ed="X" n="0540b20"/><lb ed="R113" n="0452a05"/>重信慕者。何也。葢爲他不重戒律。身子不淸淨。不
<lb ed="X" n="0540b21"/><lb ed="R113" n="0452a06"/>潔白。爲人又不審實。不穩當。每事擧動。卽便苟且。
<lb ed="X" n="0540b22"/><lb ed="R113" n="0452a07"/>貪求聲名美譽。財利奉養。乃多衒耀其光華。粉飾
<lb ed="X" n="0540b23"/><lb ed="R113" n="0452a08"/>以欺愚。遂被明眼人看破根底。譏誚談駁。所以障
<lb ed="X" n="0540b24"/><lb ed="R113" n="0452a09"/>蔽其好處。縱有證悟神通。與諸佛諸祖一般樣。或
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0540c" n="0540c"/>
<lb ed="X" n="0540c01"/><lb ed="R113" n="0452a10"/>聞或見也。是疑惑而不肯篤信的。爾輩他時異日。
<lb ed="X" n="0540c02"/><lb ed="R113" n="0452a11"/>若是出世爲人。剏結草菴。守護<anchor xml:id="nkr_note_add_0540c0201" n="0540c0201"/><anchor xml:id="beg0540c0201" n="0540c0201"/>己<anchor xml:id="end0540c0201"/>情。調伏他意之
<lb ed="X" n="0540c03"/><lb ed="R113" n="0452a12"/>時。宜以我斯言。而常自勉勵也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0540c04"/><lb ed="R113" n="0452a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0540c0401">演祖曰。師翁初住楊岐。老屋敗椽。僅蔽風雨。適臨冬
<lb ed="X" n="0540c05"/><lb ed="R113" n="0452a14"/>暮。雪霰滿牀。居不遑處。衲子投誠。願充修造。師翁却
<lb ed="X" n="0540c06"/><lb ed="R113" n="0452a15"/>之曰。我佛有言。時當減劫。高岸深谷。遷變不常。安得
<lb ed="X" n="0540c07"/><lb ed="R113" n="0452a16"/>圓滿如意。自求稱足。汝等出家學道。做手脚未穩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0540c0701" n="0540c0701"/><anchor xml:id="beg0540c0701" n="0540c0701"/>已<anchor xml:id="end0540c0701"/>
<lb ed="X" n="0540c08"/><lb ed="R113" n="0452a17"/>是四五十歲。詎有閒工夫。事豐屋耶。竟不從。翌日上
<lb ed="X" n="0540c09"/><lb ed="R113" n="0452a18"/>堂曰。楊岐乍住屋壁疎。滿牀盡撒雪珍珠。縮却項。暗
<lb ed="X" n="0540c10"/><lb ed="R113" n="0452b01"/>嗟吁。翻憶古人樹下居<note place="inline">廣錄○莫入聲。霰音線。稱去聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0540c11"/><lb ed="R113" n="0452b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0540c1101">楊岐名方會。慈明圓祖之嗣也。僅略能也。適至也。
<lb ed="X" n="0540c12"/><lb ed="R113" n="0452b03"/>莫暮同。霰雨雪襍下也。不遑與不暇相近。遑在心。
<lb ed="X" n="0540c13"/><lb ed="R113" n="0452b04"/>暇在事。事冗曰不暇。心勤曰不遑。詎豈也。翌明也。
<lb ed="X" n="0540c14"/><lb ed="R113" n="0452b05"/>演祖戒人。莫務外緣。以失本分說。師翁乍居楊岐
<lb ed="X" n="0540c15"/><lb ed="R113" n="0452b06"/>山時。破房爛桷。略能障風遮雨。至到季冬。雨雪幷
<lb ed="X" n="0540c16"/><lb ed="R113" n="0452b07"/>下。人人臥單上。俱是雪故。所居不暇安息。衲僧中
<lb ed="X" n="0540c17"/><lb ed="R113" n="0452b08"/>有發眞實心。願作化主。遍募檀越。葺理叢林者。師
<lb ed="X" n="0540c18"/><lb ed="R113" n="0452b09"/>翁辭而禁止之曰。我佛昔日有言。而今時節。正當
<lb ed="X" n="0540c19"/><lb ed="R113" n="0452b10"/>減劫。上古人壽無數。<anchor xml:id="nkr_note_add_0540c1901" n="0540c1901"/><anchor xml:id="beg0540c1901" n="0540c1901"/>已<anchor xml:id="end0540c1901"/>減稀年。地平如掌。盡遷移
<lb ed="X" n="0540c20"/><lb ed="R113" n="0452b11"/>更。變爲嶮峻高岸溪<g ref="#CB00589">㵎</g>深谷。總不及往常了也。況
<lb ed="X" n="0540c21"/><lb ed="R113" n="0452b12"/>天月尙有虧盈。地輿且有缺限。焉能圓滿如人之
<lb ed="X" n="0540c22"/><lb ed="R113" n="0452b13"/>意。自求稱足。以塡無厭心坑乎。汝等爲僧。參悟此
<lb ed="X" n="0540c23"/><lb ed="R113" n="0452b14"/>個道理。手也不知是孰執著。脚也不知是孰運奔。
<lb ed="X" n="0540c24"/><lb ed="R113" n="0452b15"/>未得穩當。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0540c2401" n="0540c2401"/><anchor xml:id="beg0540c2401" n="0540c2401"/>已<anchor xml:id="end0540c2401"/>是四五十歲。覺前面光陰漸少。豈
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0541a" n="0541a"/>
<lb ed="X" n="0541a01"/><lb ed="R113" n="0452b16"/>有空時候。外務修理叢林也耶。究竟不許修造之
<lb ed="X" n="0541a02"/><lb ed="R113" n="0452b17"/>務。及次日乃上堂說法。偈以示大衆曰。楊岐初住
<lb ed="X" n="0541a03"/><lb ed="R113" n="0452b18"/>屋壁敗壞。甚是疎漏。滿單床之上。盡飄入雪珠子
<lb ed="X" n="0541a04"/><lb ed="R113" n="0453a01"/>來。畏寒而縮却項。穩念而暗嗟吁。翻覆憶想。從上
<lb ed="X" n="0541a05"/><lb ed="R113" n="0453a02"/>古人。那有禪林學道。唯塚間樹下。而安處焉耳。當
<lb ed="X" n="0541a06"/><lb ed="R113" n="0453a03"/>急<anchor xml:id="nkr_note_add_0541a0601" n="0541a0601"/><anchor xml:id="beg0541a0601" n="0541a0601"/>己<anchor xml:id="end0541a0601"/>事。愼勿外慕也。慕思也○葺音緝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0541a07"/><lb ed="R113" n="0453a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0541a0701">演祖曰。衲子守心城。奉戒律。日夜思之。朝夕行之。行
<lb ed="X" n="0541a08"/><lb ed="R113" n="0453a05"/>無越思。思無越行。有其始而成其終。猶耕者之有畔。
<lb ed="X" n="0541a09"/><lb ed="R113" n="0453a06"/>其過鮮矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0541a10"/><lb ed="R113" n="0453a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0541a1001">演祖示人。當行解相應說。禪人守護自己心王。如
<lb ed="X" n="0541a11"/><lb ed="R113" n="0453a08"/>嚴城。如堅兵。毋使六賊內犯。遵奉毗尼戒本。身爲
<lb ed="X" n="0541a12"/><lb ed="R113" n="0453a09"/>律。身爲度。毋使一念外馳。日旣如是思想。夜亦如
<lb ed="X" n="0541a13"/><lb ed="R113" n="0453a10"/>是思想。朝旣如是遵行。夕也如是遵行。行不外乎
<lb ed="X" n="0541a14"/><lb ed="R113" n="0453a11"/>思。思不外乎行。又要有起頭。而又要有煞閣。就如
<lb ed="X" n="0541a15"/><lb ed="R113" n="0453a12"/>那農夫耕田。中間旣做得乾淨。四面地邊。亦如是
<lb ed="X" n="0541a16"/><lb ed="R113" n="0453a13"/>乾淨一樣。如此有始有終。頭正尾正。自無怠荒嬾
<lb ed="X" n="0541a17"/><lb ed="R113" n="0453a14"/>惰之過矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0541a18"/><lb ed="R113" n="0453a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0541a1801">演祖曰。所謂叢林者。陶鑄聖凡。養育才器之地。敎化
<lb ed="X" n="0541a19"/><lb ed="R113" n="0453a16"/>之所從出。雖羣居類聚。率而齊之。各有師承。今諸方
<lb ed="X" n="0541a20"/><lb ed="R113" n="0453a17"/>不務守先聖法度。好惡偏情。多以己是革物。使後輩
<lb ed="X" n="0541a21"/><lb ed="R113" n="0453a18"/>當何取法<note place="inline">二事坦然集</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0541a22"/><lb ed="R113" n="0453b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0541a2201">陶是燒土器之窯。鑄是瀉鐵器之範。比況叢林的
<lb ed="X" n="0541a23"/><lb ed="R113" n="0453b02"/>意思。演祖懲誡諸方。當守先聖法度說。所謂叢林
<lb ed="X" n="0541a24"/><lb ed="R113" n="0453b03"/>者。是何說也。乃是陶鑄凡愚。以成聖哲。撫養鞠育
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0541b" n="0541b"/>
<lb ed="X" n="0541b01"/><lb ed="R113" n="0453b04"/>人才美器之地。敎令法化。咸由茲出。雖稠人廣衆。
<lb ed="X" n="0541b02"/><lb ed="R113" n="0453b05"/>彚類聚集。統率而整齊之。各有傳授師承。近日來
<lb ed="X" n="0541b03"/><lb ed="R113" n="0453b06"/>諸方長老。不專務用。力于根本。遵大智先聖所遺
<lb ed="X" n="0541b04"/><lb ed="R113" n="0453b07"/>留流通。到而今日的規矩法度。多只是任他各人
<lb ed="X" n="0541b05"/><lb ed="R113" n="0453b08"/>所好所惡一偏之情。惟以自己爲是。強作主宰。一
<lb ed="X" n="0541b06"/><lb ed="R113" n="0453b09"/>味杜撰。更改新篡。蔑視舊規。使後輩無憑。當以何
<lb ed="X" n="0541b07"/><lb ed="R113" n="0453b10"/>法。而爲取法哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0541b08"/><lb ed="R113" n="0453b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0541b0801">演祖曰。利生傳道。務在得人。而知人之難。聖哲所病。
<lb ed="X" n="0541b09"/><lb ed="R113" n="0453b12"/>聽其言。而未保其行。求其行。而恐遺其才。自非素與
<lb ed="X" n="0541b10"/><lb ed="R113" n="0453b13"/>交遊。備詳本末。探其志行。觀其器能。然後守道藏用
<lb ed="X" n="0541b11"/><lb ed="R113" n="0453b14"/>者。可得而知。沽名飾貌者。不容其僞。縱其潛密。亦見
<lb ed="X" n="0541b12"/><lb ed="R113" n="0453b15"/>淵源。夫觀探詳聽之理。固非一朝一夕之所能。所以
<lb ed="X" n="0541b13"/><lb ed="R113" n="0453b16"/>南嶽讓見大鑒之後。猶執事十五秋。<name role="" type="person">馬祖</name>見讓之時。
<lb ed="X" n="0541b14"/><lb ed="R113" n="0453b17"/>亦相從十餘載。是知先聖授受之際。固非淺薄所敢
<lb ed="X" n="0541b15"/><lb ed="R113" n="0453b18"/>傳持。如一器水。傳於一器。始堪克紹洪規。如當家種
<lb ed="X" n="0541b16"/><lb ed="R113" n="0454a01"/>草。此其觀探詳聽之理明驗也。豈容巧言令色。便僻
<lb ed="X" n="0541b17"/><lb ed="R113" n="0454a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0541b1701" n="0541b1701"/><anchor xml:id="beg0541b1701" n="0541b1701"/>諂<anchor xml:id="end0541b1701"/>媚而充選者哉<note place="inline">圓悟書○便平聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0541b18"/><lb ed="R113" n="0454a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0541b1801">南嶽名懷讓。六祖大鑒之嗣。六祖名慧能。五祖弘
<lb ed="X" n="0541b19"/><lb ed="R113" n="0454a04"/>忍之嗣。<name role="" type="person">馬祖</name>名道一。南嶽讓祖之嗣也。洪規大法
<lb ed="X" n="0541b20"/><lb ed="R113" n="0454a05"/>度也。當家子受父業。克紹其家也。種草言繼業。好
<lb ed="X" n="0541b21"/><lb ed="R113" n="0454a06"/>人爲好種草。猶好田出好種草也。便<g ref="#CB02439">佞</g>辯也。僻偏
<lb ed="X" n="0541b22"/><lb ed="R113" n="0454a07"/>邪也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0541b2201" n="0541b2201"/><anchor xml:id="beg0541b2201" n="0541b2201"/>諂<anchor xml:id="end0541b2201"/><g ref="#CB02439">佞</g>言也。媚親順也。演祖誡傳道者。當詳于
<lb ed="X" n="0541b23"/><lb ed="R113" n="0454a08"/>識賢說。利益衆生。傳授祖道。其急務處。先要得端
<lb ed="X" n="0541b24"/><lb ed="R113" n="0454a09"/>正見解的好人。而師家知人。難得詳審。察其諦當。
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0541c" n="0541c"/>
<lb ed="X" n="0541c01"/><lb ed="R113" n="0454a10"/>縱睿聖哲賢。亦有患不知人之病。明下四法。其庶
<lb ed="X" n="0541c02"/><lb ed="R113" n="0454a11"/>幾焉。聽其所言。似乎有德。而恐其所行未保合理。
<lb ed="X" n="0541c03"/><lb ed="R113" n="0454a12"/>求其所行。畢竟要他合理。而又恐遺失其人之才
<lb ed="X" n="0541c04"/><lb ed="R113" n="0454a13"/>力。一也。倘不是平日素與相交接。共遊行。備悉詳
<lb ed="X" n="0541c05"/><lb ed="R113" n="0454a14"/>審。知根本識顚末。二也。探他志向。試他行履。三也。
<lb ed="X" n="0541c06"/><lb ed="R113" n="0454a15"/>看他量度。觀他才能。四也。然後有守道甜退。而不
<lb ed="X" n="0541c07"/><lb ed="R113" n="0454a16"/>愛多事。藏用韜光。而不喜出頭的。都隱秘不住而
<lb ed="X" n="0541c08"/><lb ed="R113" n="0454a17"/>易知。有沽賣虗名。欺惑聾俗。糚飾顏貌。做假禪師
<lb ed="X" n="0541c09"/><lb ed="R113" n="0454a18"/>的。都露出假來而易見。設使他深潛周密。亦易見
<lb ed="X" n="0541c10"/><lb ed="R113" n="0454b01"/>其淸深源底。以上一聽二詳三探四觀之道理。本
<lb ed="X" n="0541c11"/><lb ed="R113" n="0454b02"/>不是一早朝一晚夕。就曉人之行徑的。所以讓見
<lb ed="X" n="0541c12"/><lb ed="R113" n="0454b03"/>六祖。甚麼物恁麼來機緣。契悟自心。得法之後。猶
<lb ed="X" n="0541c13"/><lb ed="R113" n="0454b04"/>執役奉侍六祖。一十五年。<name role="" type="person">馬祖</name>見讓。讓曰。得吾心
<lb ed="X" n="0541c14"/><lb ed="R113" n="0454b05"/>善古今。印證之後。仍同侍奉十有餘載。是這個來
<lb ed="X" n="0541c15"/><lb ed="R113" n="0454b06"/>歷。而知先聖心心相印。上授下受之際。原不是淺
<lb ed="X" n="0541c16"/><lb ed="R113" n="0454b07"/>根薄德人所能傳持。須是如一器水。傳之于一器。
<lb ed="X" n="0541c17"/><lb ed="R113" n="0454b08"/>不歉不賸。方可能續大法洪規。爲擔當佛祖家業
<lb ed="X" n="0541c18"/><lb ed="R113" n="0454b09"/>的好種草也。此觀探詳聽的道理。明了效騐。是這
<lb ed="X" n="0541c19"/><lb ed="R113" n="0454b10"/>樣。豈容巧好其言。令善其色。便辯邪僻<anchor xml:id="nkr_note_add_0541c1901" n="0541c1901"/><anchor xml:id="beg0541c1901" n="0541c1901"/>諂<anchor xml:id="end0541c1901"/><g ref="#CB02439">佞</g>媚悅
<lb ed="X" n="0541c20"/><lb ed="R113" n="0454b11"/>之輩。而充擧選用者哉。是知利生弘道者。當以知
<lb ed="X" n="0541c21"/><lb ed="R113" n="0454b12"/>人爲專務矣○賸剩同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0541c22"/><lb ed="R113" n="0454b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0541c2201">演祖曰。住持大柄。在惠與德。二者兼行。廢一不可。惠
<lb ed="X" n="0541c23"/><lb ed="R113" n="0454b14"/>而罔德。則人不敬。德而罔惠。則人不懷。苟知惠之可
<lb ed="X" n="0541c24"/><lb ed="R113" n="0454b15"/>懷。加其德以相濟。則所敷之惠。適足以安上下誘四
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0542a" n="0542a"/>
<lb ed="X" n="0542a01"/><lb ed="R113" n="0454b16"/>來。苟知德之可敬。加其惠以相資。則所持之德。適足
<lb ed="X" n="0542a02"/><lb ed="R113" n="0454b17"/>以紹先覺。導愚迷。故善住持者。養德以行惠。宣惠以
<lb ed="X" n="0542a03"/><lb ed="R113" n="0454b18"/>持德。德而能養則不屈。惠而能行則有恩。由是德與
<lb ed="X" n="0542a04"/><lb ed="R113" n="0455a01"/>惠相蓄。惠與德互行。如此則德不用修。而敬同佛祖。
<lb ed="X" n="0542a05"/><lb ed="R113" n="0455a02"/>惠不勞費。而懷如父母。斯則湖海有志於道者。孰不
<lb ed="X" n="0542a06"/><lb ed="R113" n="0455a03"/>來歸。住持將傳道德興敎化。不明斯要。而莫之得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0542a07"/><lb ed="R113" n="0455a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0542a0701">柄權也。罔無也。蓄養也。演祖與佛眼書。說住持叢
<lb ed="X" n="0542a08"/><lb ed="R113" n="0455a05"/>林法道大權柄。在恩惠之與德行。這兩樁宜相兼
<lb ed="X" n="0542a09"/><lb ed="R113" n="0455a06"/>行。缺一樁也是不得的。旣有惠澤及人。而自不修
<lb ed="X" n="0542a10"/><lb ed="R113" n="0455a07"/>德行。則人不恭敬。自旣修德行。而不行惠澤及人。
<lb ed="X" n="0542a11"/><lb ed="R113" n="0455a08"/>則人不懷仰。果知惠澤。可俾人懷仰。更加修德。以
<lb ed="X" n="0542a12"/><lb ed="R113" n="0455a09"/>相利濟。則所敷布的惠澤。當足以安撫一院。使上
<lb ed="X" n="0542a13"/><lb ed="R113" n="0455a10"/>情下通。誘引四衆。指歸得地。果知修德可使人恭
<lb ed="X" n="0542a14"/><lb ed="R113" n="0455a11"/>敬。更加其恩惠。以相資益。則所持守的德行。當足
<lb ed="X" n="0542a15"/><lb ed="R113" n="0455a12"/>以繼紹先覺。昌隆佛種。善巧導掖愚迷衆生。故能
<lb ed="X" n="0542a16"/><lb ed="R113" n="0455a13"/>體住持的人。涵養全德。以行檀度。宣通檀度。以守
<lb ed="X" n="0542a17"/><lb ed="R113" n="0455a14"/>全德。德旣能涵養。則德用不竭。惠旣能施行。則惠
<lb ed="X" n="0542a18"/><lb ed="R113" n="0455a15"/>有餘恩。由是德之與惠。共相蓄養。惠之與德。幷同
<lb ed="X" n="0542a19"/><lb ed="R113" n="0455a16"/>流行。如此是這樣。則德<anchor xml:id="nkr_note_add_0542a1901" n="0542a1901"/><anchor xml:id="beg0542a1901" n="0542a1901"/>已<anchor xml:id="end0542a1901"/>備于惠中。而何用更修。
<lb ed="X" n="0542a20"/><lb ed="R113" n="0455a17"/>自然令人敬奉。如同佛祖一般。惠<anchor xml:id="nkr_note_add_0542a2001" n="0542a2001"/><anchor xml:id="beg0542a2001" n="0542a2001"/>已<anchor xml:id="end0542a2001"/>含于德內。不
<lb ed="X" n="0542a21"/><lb ed="R113" n="0455a18"/>必濫費。自然使人懷慕。如同父母一樣。此則四海
<lb ed="X" n="0542a22"/><lb ed="R113" n="0455b01"/>五湖有志向于此道者。是那個不肯來歸。如水就
<lb ed="X" n="0542a23"/><lb ed="R113" n="0455b02"/>下。而莫之遏也。住持人欲要流傳道德。興<anchor xml:id="nkr_note_add_0542a2301" n="0542a2301"/><anchor xml:id="beg0542a2301" n="0542a2301"/>揚<anchor xml:id="end0542a2301"/>敎化。
<lb ed="X" n="0542a24"/><lb ed="R113" n="0455b03"/>不通德惠之要妙。吾以爲必不能也。佛眼其勗諸。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0542b" n="0542b"/>
<lb ed="X" n="0542b01"/><lb ed="R113" n="0455b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0542b0101">演祖自海會遷東山。太平佛鑑。龍門佛眼。二人詣山
<lb ed="X" n="0542b02"/><lb ed="R113" n="0455b05"/>頭省覲。祖集耆舊主事。備湯果夜話。祖問佛鑑。舒州
<lb ed="X" n="0542b03"/><lb ed="R113" n="0455b06"/>熟否。對曰熟。祖曰。太平熟否。對曰熟。祖曰。諸莊共收
<lb ed="X" n="0542b04"/><lb ed="R113" n="0455b07"/>稻多少。佛鑒籌慮間。祖正色厲聲曰。汝濫爲一寺之
<lb ed="X" n="0542b05"/><lb ed="R113" n="0455b08"/>主。事無巨細。悉要究心。常住歲計。一衆所係。汝猶罔
<lb ed="X" n="0542b06"/><lb ed="R113" n="0455b09"/>知。其他細務。不言可見。山門執事。知因識果。若師翁
<lb ed="X" n="0542b07"/><lb ed="R113" n="0455b10"/>輔慈明師祖乎。汝不思常住物重如山乎。葢演祖尋
<lb ed="X" n="0542b08"/><lb ed="R113" n="0455b11"/>常機辯峻捷。佛鑑旣執弟子禮。應對含緩乃至如是。
<lb ed="X" n="0542b09"/><lb ed="R113" n="0455b12"/>古人云。師嚴然後所學之道尊。故東山門下。子孫多
<lb ed="X" n="0542b10"/><lb ed="R113" n="0455b13"/>賢德而超邁者。誠源遠而流長也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0542b11"/><lb ed="R113" n="0455b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0542b1101">佛鑒名惠勤。佛眼名淸遠。俱五祖演之嗣也。詣往
<lb ed="X" n="0542b12"/><lb ed="R113" n="0455b15"/>也。省視也。秋見曰覲。慈明名楚圓。汾陽昭祖之嗣。
<lb ed="X" n="0542b13"/><lb ed="R113" n="0455b16"/>記耿龍學。與高菴善悟書。有云。五祖演和尙。自舒
<lb ed="X" n="0542b14"/><lb ed="R113" n="0455b17"/>州<name role="" type="person">白雲山</name>海會。遷徙東山之時。舒州<name role="" type="person">太平寺</name>佛鑑
<lb ed="X" n="0542b15"/><lb ed="R113" n="0455b18"/>龍門寺佛眼二人。同往東山裡頭。省覲五祖。聚集
<lb ed="X" n="0542b16"/><lb ed="R113" n="0456a01"/>年老故舊。幷主事等。備設茶湯果品。夜坐叙話。祖
<lb ed="X" n="0542b17"/><lb ed="R113" n="0456a02"/>乃問佛鑑。今秋舒州地方。稻穀成熟否。鑑對曰熟。
<lb ed="X" n="0542b18"/><lb ed="R113" n="0456a03"/>祖又問之曰。太平常住稻穀熟否。鑑亦對曰熟。祖
<lb ed="X" n="0542b19"/><lb ed="R113" n="0456a04"/>又問之曰。各處莊田。共總收得稻穀。有多少碩數。
<lb ed="X" n="0542b20"/><lb ed="R113" n="0456a05"/>佛鑒一時不能周徧記識。乃遲緩籌量思慮。不敢
<lb ed="X" n="0542b21"/><lb ed="R113" n="0456a06"/>妄答。祖遂振師子奮迅之威。正色哮吼。高大其聲。
<lb ed="X" n="0542b22"/><lb ed="R113" n="0456a07"/>而責之曰。汝泛濫爲太平一寺之主人。凡是一切
<lb ed="X" n="0542b23"/><lb ed="R113" n="0456a08"/>事物。不論大之與小。盡當體究。了了於心。纔是常
<lb ed="X" n="0542b24"/><lb ed="R113" n="0456a09"/>住中。一年所期望。大衆所關係。汝猶不識。其餘瑣
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0542c" n="0542c"/>
<lb ed="X" n="0542c01"/><lb ed="R113" n="0456a10"/>末細務。不必更言。而可見汝之作爲也。山門中眞
<lb ed="X" n="0542c02"/><lb ed="R113" n="0456a11"/>實體認。做執事人。知因識果。如師翁之輔弼慈明
<lb ed="X" n="0542c03"/><lb ed="R113" n="0456a12"/>師祖。始于南園。終于興化。總領院務。爾能之乎。汝
<lb ed="X" n="0542c04"/><lb ed="R113" n="0456a13"/>更不思想。常住一粒米重。如<name role="" type="person">須彌山</name>乎。此以上乃
<lb ed="X" n="0542c05"/><lb ed="R113" n="0456a14"/>東山一時父子問答實事。以下皆耿公判美之言
<lb ed="X" n="0542c06"/><lb ed="R113" n="0456a15"/>也。葢演祖平常說話。機括辯才。見高慧疾。佛鑒旣
<lb ed="X" n="0542c07"/><lb ed="R113" n="0456a16"/>爲門人弟子。從容和緩。不敢率爾而對。理合如斯。
<lb ed="X" n="0542c08"/><lb ed="R113" n="0456a17"/>故學記有云。師嚴然後道尊。道尊然後人知敬學。
<lb ed="X" n="0542c09"/><lb ed="R113" n="0456a18"/>故演祖門下的子孫。個個有賢才。有德行。而超羣
<lb ed="X" n="0542c10"/><lb ed="R113" n="0456b01"/>邁衆者。眞源頭悠遠。而流通亦長久也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0542c11"/><lb ed="R113" n="0456b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0542c1101">演祖見衲子有節義而可立者。室中峻拒。不假辭色。
<lb ed="X" n="0542c12"/><lb ed="R113" n="0456b03"/>察其偏邪<anchor xml:id="nkr_note_add_0542c1201" n="0542c1201"/><anchor xml:id="beg0542c1201" n="0542c1201"/>諂<anchor xml:id="end0542c1201"/><g ref="#CB02439">佞</g>。所爲猥屑不可敎者。愈加愛重。人皆
<lb ed="X" n="0542c13"/><lb ed="R113" n="0456b04"/>莫測。烏乎。葢祖之取捨。必有道矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0542c14"/><lb ed="R113" n="0456b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0542c1401">猥鄙也。屑苟也。記耿龍學<g ref="#CB02494">䟦</g>演祖法語。有云。演祖
<lb ed="X" n="0542c15"/><lb ed="R113" n="0456b06"/>凡見禪僧中有操持穩當。行事合理。而可成個好
<lb ed="X" n="0542c16"/><lb ed="R113" n="0456b07"/>人者。室中多孤峻拒遏。不假和言悅色。察其有心
<lb ed="X" n="0542c17"/><lb ed="R113" n="0456b08"/>中偏邪行事<anchor xml:id="nkr_note_add_0542c1701" n="0542c1701"/><anchor xml:id="beg0542c1701" n="0542c1701"/>諂<anchor xml:id="end0542c1701"/><g ref="#CB02439">佞</g>。凡所作爲。卑鄙苟且。不可揵椎
<lb ed="X" n="0542c18"/><lb ed="R113" n="0456b09"/>者。更加愛惜保重。人咸不知演祖善巧方便不可
<lb ed="X" n="0542c19"/><lb ed="R113" n="0456b10"/>思議。誠然難得測度。烏乎。葢演祖之所取所捨。必
<lb ed="X" n="0542c20"/><lb ed="R113" n="0456b11"/>有一定的道理存焉耳。非上根利智人不識矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0542c21"/><lb ed="R113" n="0456b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0542c2101">演祖曰。古人樂聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0542c2101" n="0542c2101"/><anchor xml:id="beg0542c2101" n="0542c2101"/>己<anchor xml:id="end0542c2101"/>過。喜於爲善。長於包荒。厚於隱
<lb ed="X" n="0542c22"/><lb ed="R113" n="0456b13"/>惡。謙以交友。勤以濟衆。不以得喪二其心。所以光明
<lb ed="X" n="0542c23"/><lb ed="R113" n="0456b14"/>碩大。照暎今昔矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0542c24"/><lb ed="R113" n="0456b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0542c2401">演祖答靈源書說。上古之至人。如子路。人吿他有
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0543a" n="0543a"/>
<lb ed="X" n="0543a01"/><lb ed="R113" n="0456b16"/>過。則心中歡喜。而便改過。大禹王喜聞好言。則屈
<lb ed="X" n="0543a02"/><lb ed="R113" n="0456b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0543a0201" n="0543a0201"/><anchor xml:id="beg0543a0201" n="0543a0201"/>己<anchor xml:id="end0543a0201"/>。下拜而受善。周公繫君子處泰。有包荒之量。故
<lb ed="X" n="0543a03"/><lb ed="R113" n="0456b18"/>其所長。志光大也。大舜隱惡揚善。夫子贊其大智。
<lb ed="X" n="0543a04"/><lb ed="R113" n="0457a01"/>晏平仲之謙卑遜順。善與人交。端木賜之博施于
<lb ed="X" n="0543a05"/><lb ed="R113" n="0457a02"/>民。而能濟衆。如上這幾位古人。總不以得失。這兩
<lb ed="X" n="0543a06"/><lb ed="R113" n="0457a03"/>樣心膓。遷改其志行。所以互古互今。光輝明徹。碩
<lb ed="X" n="0543a07"/><lb ed="R113" n="0457a04"/>廣遠大。照暎今昔。而不窮矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0543a08"/><lb ed="R113" n="0457a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0543a0801">演祖謂佛鑒曰。住持之要。臨衆貴在豐盈。處<anchor xml:id="nkr_note_add_0543a0801" n="0543a0801"/><anchor xml:id="beg0543a0801" n="0543a0801"/>己<anchor xml:id="end0543a0801"/>務從
<lb ed="X" n="0543a09"/><lb ed="R113" n="0457a06"/>簡約。其餘細碎。悉勿關心。用人深以推誠。擇言故須
<lb ed="X" n="0543a10"/><lb ed="R113" n="0457a07"/>取重。言見重則主者自尊。人推誠則衆心自感。尊則
<lb ed="X" n="0543a11"/><lb ed="R113" n="0457a08"/>不嚴而衆服。感則不令而自成。自然賢愚各通其懷。
<lb ed="X" n="0543a12"/><lb ed="R113" n="0457a09"/>小大皆奮其力。與夫持以勢力。迫以驅喝。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0543a1201" n="0543a1201"/><anchor xml:id="beg0543a1201" n="0543a1201"/>已<anchor xml:id="end0543a1201"/>而
<lb ed="X" n="0543a13"/><lb ed="R113" n="0457a10"/>從之者。何啻萬倍哉<note place="inline">見</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0543a14"/><lb ed="R113" n="0457a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0543a1401">演祖與佛鑑書。說住持之要領。臨蒞大衆。貴乎在
<lb ed="X" n="0543a15"/><lb ed="R113" n="0457a12"/>豐盛充滿。處定自<anchor xml:id="nkr_note_add_0543a1501" n="0543a1501"/><anchor xml:id="beg0543a1501" n="0543a1501"/>己<anchor xml:id="end0543a1501"/>。務從乎節簡儉約。除此以外。
<lb ed="X" n="0543a16"/><lb ed="R113" n="0457a13"/>細碎之事。悉勿係心。此當行道。非前監收太平之
<lb ed="X" n="0543a17"/><lb ed="R113" n="0457a14"/>比矣。用人深加推選。取其眞實無妄者。用之擇言。
<lb ed="X" n="0543a18"/><lb ed="R113" n="0457a15"/>識彼意地。故當取其篤厚愼重者。而擇之言見用。
<lb ed="X" n="0543a19"/><lb ed="R113" n="0457a16"/>取其厚重。則主者不尊仰而自尊仰。人推擧取誠
<lb ed="X" n="0543a20"/><lb ed="R113" n="0457a17"/>信。則衆心不感佩而自感佩。主旣尊則不必威嚴。
<lb ed="X" n="0543a21"/><lb ed="R113" n="0457a18"/>而衆人自悅服衆旣感則不必命令。而諸事自成
<lb ed="X" n="0543a22"/><lb ed="R113" n="0457b01"/>立也。到這裏。總不強勉。法爾自然。賢者愚者。各通
<lb ed="X" n="0543a23"/><lb ed="R113" n="0457b02"/>達其心。懷大的小的。咸奮發其志。力較之持虗腔
<lb ed="X" n="0543a24"/><lb ed="R113" n="0457b03"/>子用勢力。迴我慢幢使驅喝。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0543a2401" n="0543a2401"/><anchor xml:id="beg0543a2401" n="0543a2401"/>已<anchor xml:id="end0543a2401"/>而從之者。何
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0543b" n="0543b"/>
<lb ed="X" n="0543b01"/><lb ed="R113" n="0457b04"/>止鄭州出曹門也耶。遠之遠矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0543b02"/><lb ed="R113" n="0457b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0543b0201">演祖謂郭功輔曰。人之性情。固無常守。隨化日遷。自
<lb ed="X" n="0543b03"/><lb ed="R113" n="0457b06"/>古佛法。雖隆替有數。而興衰之理。未有不由敎化而
<lb ed="X" n="0543b04"/><lb ed="R113" n="0457b07"/>成。昔江西南嶽諸祖之利物也。扇以淳風。節以淸淨。
<lb ed="X" n="0543b05"/><lb ed="R113" n="0457b08"/>被以道德。敎以禮義。使學者收視聽。塞邪僻。絕嗜慾。
<lb ed="X" n="0543b06"/><lb ed="R113" n="0457b09"/>忘利養。所以日遷善遠過。道成德備而不自知。今之
<lb ed="X" n="0543b07"/><lb ed="R113" n="0457b10"/>人不如古之人遠矣。必欲參究此道。要須確志勿易。
<lb ed="X" n="0543b08"/><lb ed="R113" n="0457b11"/>以悟爲期。然後禍患得喪。付之造物。不可苟免。豈可
<lb ed="X" n="0543b09"/><lb ed="R113" n="0457b12"/>預憂其不成而不爲之耶。纔有絲毫顧慮萌於胸中。
<lb ed="X" n="0543b10"/><lb ed="R113" n="0457b13"/>不獨今生不了。以至千生萬劫無有成就之時<note place="inline">坦然菴集</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0543b11"/><lb ed="R113" n="0457b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0543b1101">風音翻。汜也。言其氣博汜而動物也。郭功輔。乃提
<lb ed="X" n="0543b12"/><lb ed="R113" n="0457b15"/>刑郭正祥。字功輔。號淨空居士。得法於白雲端和
<lb ed="X" n="0543b13"/><lb ed="R113" n="0457b16"/>尙。造物。儒言天命。釋言定業。演祖謂郭功輔。當確
<lb ed="X" n="0543b14"/><lb ed="R113" n="0457b17"/>志操修期于必悟說。凡一切人之性情。本無一定
<lb ed="X" n="0543b15"/><lb ed="R113" n="0457b18"/>可守。隨人敎化而改移。自古佛法。雖是或時隆盛。
<lb ed="X" n="0543b16"/><lb ed="R113" n="0458a01"/>或時廢替。固是有數。而興衰的道理。未有不從敎
<lb ed="X" n="0543b17"/><lb ed="R113" n="0458a02"/>化而始成立。不見昔江西<name role="" type="person">馬祖</name>南嶽石頭諸祖之
<lb ed="X" n="0543b18"/><lb ed="R113" n="0458a03"/>利生接物也。鼓扇之以淳朴自持。風氾動物。裁節
<lb ed="X" n="0543b19"/><lb ed="R113" n="0458a04"/>之以淸心無欲。淨體不汚。蔭被之以明心悟道。正
<lb ed="X" n="0543b20"/><lb ed="R113" n="0458a05"/>身修德。敎化之以毗尼律禮。合理事誼。令學人收
<lb ed="X" n="0543b21"/><lb ed="R113" n="0458a06"/>攝。眼不妄視。耳不妄聽。閉塟私邪之念。僻辯之舌。
<lb ed="X" n="0543b22"/><lb ed="R113" n="0458a07"/>屛絕嗜好。滋味慾愛。染心渾忘。貪求財利。<anchor xml:id="nkr_note_add_0543b2201" n="0543b2201"/><anchor xml:id="beg0543b2201" n="0543b2201"/>諂<anchor xml:id="end0543b2201"/>諛奉
<lb ed="X" n="0543b23"/><lb ed="R113" n="0458a08"/>養。所以人日日時時。遷徙爲善。遠離過愆。道也成
<lb ed="X" n="0543b24"/><lb ed="R113" n="0458a09"/>就。德也完備。而不自覺知。其移風易俗。相忘于道。
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0543c" n="0543c"/>
<lb ed="X" n="0543c01"/><lb ed="R113" n="0458a10"/>若是今之人。不及古之人。千萬里之遠矣。若果決
<lb ed="X" n="0543c02"/><lb ed="R113" n="0458a11"/>定。要眞參實究茲道。更須要堅確志向。牢同鐵壁。
<lb ed="X" n="0543c03"/><lb ed="R113" n="0458a12"/>穩似銀山。不得改易。以悟入爲期限。然後或禍害。
<lb ed="X" n="0543c04"/><lb ed="R113" n="0458a13"/>或患難。或得之與失。盡付之。與自然之天。幷及一
<lb ed="X" n="0543c05"/><lb ed="R113" n="0458a14"/>定不可躲閃之定業。不可苟且求免。豈可預先怕
<lb ed="X" n="0543c06"/><lb ed="R113" n="0458a15"/>其不得成辦。而就不肯精進。勉力以求徹證也耶。
<lb ed="X" n="0543c07"/><lb ed="R113" n="0458a16"/>若纔有一纖毫顧戀不捨。念慮不息。萌動不除。存
<lb ed="X" n="0543c08"/><lb ed="R113" n="0458a17"/>於心胸之間。不唯現世今生不能了悟在。咦。輪迴
<lb ed="X" n="0543c09"/><lb ed="R113" n="0458a18"/>一報五千劫。出得頭來是幾時。我恐怕直到千生
<lb ed="X" n="0543c10"/><lb ed="R113" n="0458b01"/>萬劫。終沒有悟道證果成就之時也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0543c11"/><lb ed="R113" n="0458b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0543c1101">功輔自當塗<note place="inline">太平州也</note>絕江。訪白雲端和尙於海會。白雲
<lb ed="X" n="0543c12"/><lb ed="R113" n="0458b03"/>問公牛淳乎。公曰淳矣。白雲叱之。公拱而立。白雲曰。
<lb ed="X" n="0543c13"/><lb ed="R113" n="0458b04"/>淳乎淳乎。南泉大潙。無異此也。仍贈以偈曰。牛來山
<lb ed="X" n="0543c14"/><lb ed="R113" n="0458b05"/>中。水足草足。牛出山去。東觸西觸。又曰。上大人化三
<lb ed="X" n="0543c15"/><lb ed="R113" n="0458b06"/>千可知禮也<note place="inline">行狀</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0543c16"/><lb ed="R113" n="0458b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0543c1601">絕江截流而渡也。白雲名守端。楊岐會祖之嗣。南
<lb ed="X" n="0543c17"/><lb ed="R113" n="0458b08"/>泉名普願。<name role="" type="person">馬祖</name>之嗣。大潙名靈祐。百丈海祖之嗣
<lb ed="X" n="0543c18"/><lb ed="R113" n="0458b09"/>也。記郭功輔。王臣蹇蹇。世事匇匇。忙裏偷閒。自太
<lb ed="X" n="0543c19"/><lb ed="R113" n="0458b10"/>平州截江而渡。訪白雲端祖于<name role="" type="person">海會寺</name>。誠可謂宿
<lb ed="X" n="0543c20"/><lb ed="R113" n="0458b11"/>植德本。不負靈山之囑者。白雲見他在欲而無欲。
<lb ed="X" n="0543c21"/><lb ed="R113" n="0458b12"/>居塵不染塵。別資一路。遂向異類中行。問他道。牛
<lb ed="X" n="0543c22"/><lb ed="R113" n="0458b13"/>淳乎。公到此。則言思道斷。心行路絕。懸崖撒手。自
<lb ed="X" n="0543c23"/><lb ed="R113" n="0458b14"/>承當而應之曰。淳矣。白雲恐他入道鹵莾。見地淺
<lb ed="X" n="0543c24"/><lb ed="R113" n="0458b15"/>近。乃深錐痛劄。奮師子全威。而叱策之。公是恒牧
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0544a" n="0544a"/>
<lb ed="X" n="0544a01"/><lb ed="R113" n="0458b16"/>江山。久脫羈繅的人。雖雷震百里。亦不驚異。但拱
<lb ed="X" n="0544a02"/><lb ed="R113" n="0458b17"/>而立焉。眞可謂鐵牛不怕師子吼矣。白雲又見他
<lb ed="X" n="0544a03"/><lb ed="R113" n="0458b18"/>出入自由。縱橫無礙。實在作得主宰。遂印證之曰。
<lb ed="X" n="0544a04"/><lb ed="R113" n="0459a01"/>淳乎淳乎。可與千佛把手共行。諸祖同一鼻孔出
<lb ed="X" n="0544a05"/><lb ed="R113" n="0459a02"/>氣。南泉大潙無異此也。仍贈以偈曰。牛來山中。水
<lb ed="X" n="0544a06"/><lb ed="R113" n="0459a03"/>足草足。許其鍼芥相投。水乳相合也。牛出山去。東
<lb ed="X" n="0544a07"/><lb ed="R113" n="0459a04"/>觸西觸。任他拕犁拽耙。報國主恩。世法卽是佛法
<lb ed="X" n="0544a08"/><lb ed="R113" n="0459a05"/>也。又曰。上大人化三千可知禮也。此雖是舊話。白
<lb ed="X" n="0544a09"/><lb ed="R113" n="0459a06"/>雲用得恰好。但不知畢竟又是何意。季而曾頌云。
<lb ed="X" n="0544a10"/><lb ed="R113" n="0459a07"/>搖頭擺尾去。直入白雲阿。嫩草寒泉美。無柰腹飽
<lb ed="X" n="0544a11"/><lb ed="R113" n="0459a08"/>何。此頌功輔似乎有餘。白雲其實不足。何也。索頭
<lb ed="X" n="0544a12"/><lb ed="R113" n="0459a09"/>在季而手裏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0544a13"/><lb ed="R113" n="0459a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0544a1301">白雲謂功輔曰。昔翠巖眞點胸。躭味禪觀。以口舌辯
<lb ed="X" n="0544a14"/><lb ed="R113" n="0459a11"/>利。呵罵諸方。未有可其意者。而大法實不明了。一日
<lb ed="X" n="0544a15"/><lb ed="R113" n="0459a12"/>金鑾善侍者。見而笑曰。師兄參禪雖多。而不妙悟。可
<lb ed="X" n="0544a16"/><lb ed="R113" n="0459a13"/>謂癡禪矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0544a17"/><lb ed="R113" n="0459a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0544a1701">翠巖名可眞。石霜楚圓之嗣也。躭樂也。禪止散亂。
<lb ed="X" n="0544a18"/><lb ed="R113" n="0459a15"/>觀照心昏。金鑾慈明之高弟。癡禪是枯定而無正
<lb ed="X" n="0544a19"/><lb ed="R113" n="0459a16"/>慧也。白雲夜話謂功輔。學道貴實悟說。昔翠巖可
<lb ed="X" n="0544a20"/><lb ed="R113" n="0459a17"/>眞一味裝點胸襟。樂取枯寂禪定。又好口頭三昧。
<lb ed="X" n="0544a21"/><lb ed="R113" n="0459a18"/>鼓兩片皮。弄機鋒。呵叱罵詈諸方長老。言未有高
<lb ed="X" n="0544a22"/><lb ed="R113" n="0459b01"/>得過他者。而眞點胸。向上一著。實在不曾徹證。忽
<lb ed="X" n="0544a23"/><lb ed="R113" n="0459b02"/>一日金鑾善侍者。同他遊山次。善拈一片瓦子。安
<lb ed="X" n="0544a24"/><lb ed="R113" n="0459b03"/>于石上。問曰。向此下得一語。許你親見先師。眞擬
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0544b" n="0544b"/>
<lb ed="X" n="0544b01"/><lb ed="R113" n="0459b04"/>議。善叱曰。佇思停機。情關未透。何曾夢見先師在。
<lb ed="X" n="0544b02"/><lb ed="R113" n="0459b05"/>師兄參禪雖多。而不曉向上一著。終不能徹首徹
<lb ed="X" n="0544b03"/><lb ed="R113" n="0459b06"/>尾而妙悟。誠可謂躭枯守寂癡禪矣。于正道有何
<lb ed="X" n="0544b04"/><lb ed="R113" n="0459b07"/>所益。道貴實悟不疑。見貴明了不惑。不在多言也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0544b05"/><lb ed="R113" n="0459b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0544b0501">白雲曰。道之隆替豈常耶。在人弘之耳。故曰。操則存。
<lb ed="X" n="0544b06"/><lb ed="R113" n="0459b09"/>捨則亡。然非道去人。而人去道也。古之人處山林隱
<lb ed="X" n="0544b07"/><lb ed="R113" n="0459b10"/>朝市。不牽於名利。不惑於聲色。遂能淸振一時。美流
<lb ed="X" n="0544b08"/><lb ed="R113" n="0459b11"/>萬世。豈古之可爲。今之不可爲也。由敎之未至。行之
<lb ed="X" n="0544b09"/><lb ed="R113" n="0459b12"/>不力耳。或謂古人淳朴故可敎。今人浮薄故不可敎。
<lb ed="X" n="0544b10"/><lb ed="R113" n="0459b13"/>斯實鼓惑之言。誠不足稽也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0544b11"/><lb ed="R113" n="0459b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0544b1101">白雲答郭功輔書說。道之或興或衰。豈是有一定
<lb ed="X" n="0544b12"/><lb ed="R113" n="0459b15"/>之常法耶。在人親躬履踐。激厲後學。以弘大之耳。
<lb ed="X" n="0544b13"/><lb ed="R113" n="0459b16"/>故子輿曰。時時操守此道。則一定恒存而不替。若
<lb ed="X" n="0544b14"/><lb ed="R113" n="0459b17"/>放逸捨置。則一定喪亡而不隆。然不是道外乎人。
<lb ed="X" n="0544b15"/><lb ed="R113" n="0459b18"/>而實人自外乎道也。上古之人。或處山林幽靜之
<lb ed="X" n="0544b16"/><lb ed="R113" n="0460a01"/>地。或隱朝市鄽闠之所。在山林不爲聲名財利所
<lb ed="X" n="0544b17"/><lb ed="R113" n="0460a02"/>牽引。在朝市不被聲音笑貌所惑亂。故克淸譽振
<lb ed="X" n="0544b18"/><lb ed="R113" n="0460a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0544b1801" n="0544b1801"/><anchor xml:id="beg0544b1801" n="0544b1801"/>揚<anchor xml:id="end0544b1801"/>于一時。美好流芳于萬世。然彼一人也。此一人
<lb ed="X" n="0544b19"/><lb ed="R113" n="0460a04"/>也。豈古之人淳質本色不怪異而可爲。今之人機
<lb ed="X" n="0544b20"/><lb ed="R113" n="0460a05"/>巧粉飾多詐妄而不可爲耶。非也。由化導愚迷者。
<lb ed="X" n="0544b21"/><lb ed="R113" n="0460a06"/>有所不到。行持法道者。有所不力耳。或有人說。古
<lb ed="X" n="0544b22"/><lb ed="R113" n="0460a07"/>人淳質朴素故可敎化。今人浮懆薄德故。不可敎
<lb ed="X" n="0544b23"/><lb ed="R113" n="0460a08"/>化。此實鼓動人心。惑亂人意。庸人之言。言不該典。
<lb ed="X" n="0544b24"/><lb ed="R113" n="0460a09"/>誠無所考證也。有正見者。自不聽他鼓惑矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0544c" n="0544c"/>
<lb ed="X" n="0544c01"/><lb ed="R113" n="0460a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0544c0101">白雲謂無爲子曰。可言不可行。不若勿言。可行不可
<lb ed="X" n="0544c02"/><lb ed="R113" n="0460a11"/>言。不若勿行。發言必慮其所終。立行必稽其所蔽。於
<lb ed="X" n="0544c03"/><lb ed="R113" n="0460a12"/>是先哲。謹於言擇於行。發言非苟顯其理。將啓學者
<lb ed="X" n="0544c04"/><lb ed="R113" n="0460a13"/>之未悟。立行非獨善其身。將訓學者之未成。所以發
<lb ed="X" n="0544c05"/><lb ed="R113" n="0460a14"/>言有類。立行有禮。遂能言不集禍。行不招辱。言則爲
<lb ed="X" n="0544c06"/><lb ed="R113" n="0460a15"/>經。行則爲法。故曰。言行乃君子之樞機。治身之大本。
<lb ed="X" n="0544c07"/><lb ed="R113" n="0460a16"/>動天地。感鬼神。得不敬乎<note place="inline">白雲廣錄○治平聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0544c08"/><lb ed="R113" n="0460a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0544c0801">無爲子姓楊。名傑。字次公。號無爲居士。官禮部。得
<lb ed="X" n="0544c09"/><lb ed="R113" n="0460a18"/>法于天衣懷和尙。類法也。樞門轉。機弩牙也。白雲
<lb ed="X" n="0544c10"/><lb ed="R113" n="0460b01"/>謂無爲子。愼言行說。夫可言不可行。君子不言也。
<lb ed="X" n="0544c11"/><lb ed="R113" n="0460b02"/>若言顧行。而言不違行矣。可行不可言。君子弗行
<lb ed="X" n="0544c12"/><lb ed="R113" n="0460b03"/>也。若行顧言。而行不違言矣。馬氏之言。誠可法也。
<lb ed="X" n="0544c13"/><lb ed="R113" n="0460b04"/>所以發言出口。必自思慮。看可行否。旣行得。又要
<lb ed="X" n="0544c14"/><lb ed="R113" n="0460b05"/>有煞閣。凡立行必自稽考。看可爲法否。旣可爲法。
<lb ed="X" n="0544c15"/><lb ed="R113" n="0460b06"/>又要無遮障。由是先聖恒謹愼于言語。常揀擇於
<lb ed="X" n="0544c16"/><lb ed="R113" n="0460b07"/>踐行。故發言不是苟且。彰顯其道理。實欲啓廸學
<lb ed="X" n="0544c17"/><lb ed="R113" n="0460b08"/>人未悟入者。令其必竟悟入。立行不是獨爲自<anchor xml:id="nkr_note_add_0544c1701" n="0544c1701"/><anchor xml:id="beg0544c1701" n="0544c1701"/>己<anchor xml:id="end0544c1701"/>
<lb ed="X" n="0544c18"/><lb ed="R113" n="0460b09"/>一身。實欲訓誨學人未成立者。令其必竟成立。所
<lb ed="X" n="0544c19"/><lb ed="R113" n="0460b10"/>以發一言。必竟要使人可法。立一行。必竟要有個
<lb ed="X" n="0544c20"/><lb ed="R113" n="0460b11"/>禮體。乃克言滿天下無口過。行滿天下無怨惡。言
<lb ed="X" n="0544c21"/><lb ed="R113" n="0460b12"/>則可以爲人常準。行則可以爲人法式。故易曰。言
<lb ed="X" n="0544c22"/><lb ed="R113" n="0460b13"/>行君子之轉樞。一動而戶斯闢。機括一動。而矢斯
<lb ed="X" n="0544c23"/><lb ed="R113" n="0460b14"/>發。治理身體之大根本也。言行苟善。而天賜福。地
<lb ed="X" n="0544c24"/><lb ed="R113" n="0460b15"/>與榮。苟不善而天降禍。地與辱。或言行善。則鬼陰
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0545a" n="0545a"/>
<lb ed="X" n="0545a01"/><lb ed="R113" n="0460b16"/>扶。神暗祐。不善則鬼消榮。神奪算。其動感有如此
<lb ed="X" n="0545a02"/><lb ed="R113" n="0460b17"/>者。言行所繫不小也。可不愼所出乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0545a03"/><lb ed="R113" n="0460b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0545a0301">白雲謂演祖曰。禪者智能多見於<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a0301" n="0545a0301"/><anchor xml:id="beg0545a0301" n="0545a0301"/>已<anchor xml:id="end0545a0301"/>然。不能見於未
<lb ed="X" n="0545a04"/><lb ed="R113" n="0461a01"/>然。止觀定慧。防於未然之前。作止任滅。覺於<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a0401" n="0545a0401"/><anchor xml:id="beg0545a0401" n="0545a0401"/>已<anchor xml:id="end0545a0401"/>然之
<lb ed="X" n="0545a05"/><lb ed="R113" n="0461a02"/>後。故作止任滅。所用易見。止觀定慧。所爲難知。惟古
<lb ed="X" n="0545a06"/><lb ed="R113" n="0461a03"/>人志在於道。絕念於未萌。雖有止觀定慧。作止任滅。
<lb ed="X" n="0545a07"/><lb ed="R113" n="0461a04"/>皆爲本末之論也。所以云。若有毫端許。言於本末者。
<lb ed="X" n="0545a08"/><lb ed="R113" n="0461a05"/>皆爲自欺。此古人見徹處。而不自欺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0545a09"/><lb ed="R113" n="0461a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0545a0901">止停息諸念也。觀如理思惟也。定內心不動也。慧
<lb ed="X" n="0545a10"/><lb ed="R113" n="0461a07"/>隨緣照了也。作心造心作也。止止妄卽眞也。任隨
<lb ed="X" n="0545a11"/><lb ed="R113" n="0461a08"/>緣任情也。滅寂滅不生也。欺瞞也。自欺謂瞞人瞞
<lb ed="X" n="0545a12"/><lb ed="R113" n="0461a09"/>己。自不眞實的意思。白雲和尙謂演祖。以造道實
<lb ed="X" n="0545a13"/><lb ed="R113" n="0461a10"/>功說。禪者智慧才能。多只見得于<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a1301" n="0545a1301"/><anchor xml:id="beg0545a1301" n="0545a1301"/>已<anchor xml:id="end0545a1301"/>然有形之後。
<lb ed="X" n="0545a14"/><lb ed="R113" n="0461a11"/>不能照了于未然無跡之先。息念而止。究理而觀。
<lb ed="X" n="0545a15"/><lb ed="R113" n="0461a12"/>寂心而定。照了而慧。此四者正是陽防于未然之
<lb ed="X" n="0545a16"/><lb ed="R113" n="0461a13"/>前也。遇善則作。逢惡則止。眞理則任。煩惱則滅。此
<lb ed="X" n="0545a17"/><lb ed="R113" n="0461a14"/>四者。正是覺照于<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a1701" n="0545a1701"/><anchor xml:id="beg0545a1701" n="0545a1701"/>已<anchor xml:id="end0545a1701"/>然之後也。故作善止惡。任緣
<lb ed="X" n="0545a18"/><lb ed="R113" n="0461a15"/>滅過。所用有形故易見。止念觀理。定心慧照。所爲
<lb ed="X" n="0545a19"/><lb ed="R113" n="0461a16"/>無跡故難知。唯是古人篤志。專切于道。絕除念漏。
<lb ed="X" n="0545a20"/><lb ed="R113" n="0461a17"/>于未甞萌動之先。極是省力。雖有止觀定慧作止
<lb ed="X" n="0545a21"/><lb ed="R113" n="0461a18"/>任滅八法。向何處安著耶。此八法皆由有根本。故
<lb ed="X" n="0545a22"/><lb ed="R113" n="0461b01"/>有顚末。此對治之論也。所以古人云。念未萌之先。
<lb ed="X" n="0545a23"/><lb ed="R113" n="0461b02"/>是何境界。若有一鍼鋒許。言于本末者。皆爲自瞞。
<lb ed="X" n="0545a24"/><lb ed="R113" n="0461b03"/>此古人見到徹上徹下處。而所以不自瞞也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0545b" n="0545b"/>
<lb ed="X" n="0545b01"/><lb ed="R113" n="0461b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0545b0101">白雲曰。多見衲子。未嘗經及遠大之計。予恐叢林自
<lb ed="X" n="0545b02"/><lb ed="R113" n="0461b05"/>此衰薄矣。楊岐先師每言。上下偷安。最爲法門大患。
<lb ed="X" n="0545b03"/><lb ed="R113" n="0461b06"/>予昔隱居歸宗書堂。披閱經史。不啻數百過目。其簡
<lb ed="X" n="0545b04"/><lb ed="R113" n="0461b07"/>編弊故極矣。然每開卷。必有新獲之意。予以是思之。
<lb ed="X" n="0545b05"/><lb ed="R113" n="0461b08"/>學不負人如此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0545b06"/><lb ed="R113" n="0461b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0545b0601"><name role="" type="person">歸宗寺</name>名。在廬山之南。<name role="" type="person">王羲之</name>隱居處。白雲和尙
<lb ed="X" n="0545b07"/><lb ed="R113" n="0461b10"/>警人當勤學說。每見而今衲僧所圖近小。未曾經
<lb ed="X" n="0545b08"/><lb ed="R113" n="0461b11"/>歷慮及永遠博大的計<g ref="#CB15081">䇿</g>。予恐後進從此無望叢
<lb ed="X" n="0545b09"/><lb ed="R113" n="0461b12"/>林自此下衰薄落無疑矣。不見楊岐先師每每嘗
<lb ed="X" n="0545b10"/><lb ed="R113" n="0461b13"/>言歟。上也偷安。而不敎誡後學。下也偷安。而不決
<lb ed="X" n="0545b11"/><lb ed="R113" n="0461b14"/>擇生死。如此最爲法門中一夥大患害矣。予昔隱
<lb ed="X" n="0545b12"/><lb ed="R113" n="0461b15"/>靜居住于歸宗書院。每日嘗展披經典。閱看史書。
<lb ed="X" n="0545b13"/><lb ed="R113" n="0461b16"/>不止數百過我眼目。其中文籍簡册編載。雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0545b1301" n="0545b1301"/><anchor xml:id="beg0545b1301" n="0545b1301"/>已<anchor xml:id="end0545b1301"/>破
<lb ed="X" n="0545b14"/><lb ed="R113" n="0461b17"/>舊之極矣。然每開卷。覿文思理。過眼入心。必有新
<lb ed="X" n="0545b15"/><lb ed="R113" n="0461b18"/>鮮得意之處。予因此而思之。博學不辜負人。而畢
<lb ed="X" n="0545b16"/><lb ed="R113" n="0462a01"/>竟有大利益。是這樣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0545b17"/><lb ed="R113" n="0462a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0545b1701">白雲初住九江承天。次遷圓通。年齒甚少。時晦堂在
<lb ed="X" n="0545b18"/><lb ed="R113" n="0462a03"/>寶峰。謂月公晦曰。新圓通洞徹見元。不忝楊岐之嗣。
<lb ed="X" n="0545b19"/><lb ed="R113" n="0462a04"/>惜乎發用太早。非叢林福。公晦因問其故。晦堂曰。功
<lb ed="X" n="0545b20"/><lb ed="R113" n="0462a05"/>名美器。造物惜之。不與人全。人固欲之。天必奪之。逮
<lb ed="X" n="0545b21"/><lb ed="R113" n="0462a06"/>白雲終於舒之海會。方五十六歲。識者謂。晦堂知幾
<lb ed="X" n="0545b22"/><lb ed="R113" n="0462a07"/>知微。眞哲人矣<note place="inline">湛堂記聞</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0545b23"/><lb ed="R113" n="0462a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0545b2301">九江府名。<name role="" type="person">承天寺</name>名。圓通亦寺名。齒年也。晦堂號
<lb ed="X" n="0545b24"/><lb ed="R113" n="0462a09"/>祖心。名寶覺。黃龍惠南之嗣。寶峰寺名。月公晦。名
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0545c" n="0545c"/>
<lb ed="X" n="0545c01"/><lb ed="R113" n="0462a10"/>曉月。字公晦。瑯琊慧覺之嗣也。忝辱也。終盡也。卽
<lb ed="X" n="0545c02"/><lb ed="R113" n="0462a11"/>入滅的意思。記白雲和尙初住九江府<name role="" type="person">承天寺</name>。尋
<lb ed="X" n="0545c03"/><lb ed="R113" n="0462a12"/>又受<name role="" type="person">圓通寺</name>之請。時年齒猶少穉。彼時晦堂亦在
<lb ed="X" n="0545c04"/><lb ed="R113" n="0462a13"/>寶峯。遂與月公晦。而言之曰。新圓通白雲。洞明徹
<lb ed="X" n="0545c05"/><lb ed="R113" n="0462a14"/>證。見道根抵。不謬爲楊岐會祖之嗣也。但惜乎他
<lb ed="X" n="0545c06"/><lb ed="R113" n="0462a15"/>開發機用。似若太早。恐非叢林之福。公晦因問其
<lb ed="X" n="0545c07"/><lb ed="R113" n="0462a16"/>故。何爲太早非福。晦堂曰。古有功名者。而無美器。
<lb ed="X" n="0545c08"/><lb ed="R113" n="0462a17"/>有美器者。而無功名。天道定數。不竝有也。所以造
<lb ed="X" n="0545c09"/><lb ed="R113" n="0462a18"/>物惜之。不與人全。人誰不愛之而欲雙全。天或奪
<lb ed="X" n="0545c10"/><lb ed="R113" n="0462b01"/>之。而未必全。與及白雲後入滅于舒州<name role="" type="person">白雲山</name>海
<lb ed="X" n="0545c11"/><lb ed="R113" n="0462b02"/>會寺。纔五十六歲。僅中壽焉耳。有識之士謂。祖心
<lb ed="X" n="0545c12"/><lb ed="R113" n="0462b03"/>知幾之神。知微之顯。眞乃睿哲之人矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0545c13"/><lb ed="R113" n="0462b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0545c1301">晦堂心和尙參月公晦于寶峰。公晦洞明楞嚴深旨。
<lb ed="X" n="0545c14"/><lb ed="R113" n="0462b05"/>海上獨步。晦堂每聞一句一字。如獲至寶。喜不自勝。
<lb ed="X" n="0545c15"/><lb ed="R113" n="0462b06"/>衲子中間有竊議者。晦堂聞之曰。扣彼所長。礪我所
<lb ed="X" n="0545c16"/><lb ed="R113" n="0462b07"/>短。吾何慊焉。英邵武曰。晦堂師兄。道學爲禪衲所宗。
<lb ed="X" n="0545c17"/><lb ed="R113" n="0462b08"/>猶以尊德自勝爲強。以未見未聞爲媿。使叢林自廣
<lb ed="X" n="0545c18"/><lb ed="R113" n="0462b09"/>而狹於人者。有所矜式。豈小補哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0545c19"/><lb ed="R113" n="0462b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0545c1901">楞嚴梵語。此翻爲究竟堅固。扣取也。礪磨也。有增
<lb ed="X" n="0545c20"/><lb ed="R113" n="0462b11"/>益的意思。慊恨也。含有無媿無欠的意。英邵武名
<lb ed="X" n="0545c21"/><lb ed="R113" n="0462b12"/>洪英。黃龍惠南之嗣也。強健也。矜敬也。式法也。記
<lb ed="X" n="0545c22"/><lb ed="R113" n="0462b13"/>晦堂心和尙參公晦于寶峯。公晦原深通敎典。洞
<lb ed="X" n="0545c23"/><lb ed="R113" n="0462b14"/>徹明白楞嚴經中深奧旨趣。海上一帶叢林中知
<lb ed="X" n="0545c24"/><lb ed="R113" n="0462b15"/>識。無有能企及他者。望公晦。猶天上人焉。晦堂每
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0546a" n="0546a"/>
<lb ed="X" n="0546a01"/><lb ed="R113" n="0462b16"/>聞一句。如得三千大千世界滿中珍寶。每聞一字。
<lb ed="X" n="0546a02"/><lb ed="R113" n="0462b17"/>如獲轉輪王位一般。欣喜之極。衲僧之中。閒有私
<lb ed="X" n="0546a03"/><lb ed="R113" n="0462b18"/>地裏議論。他<anchor xml:id="nkr_note_add_0546a0301" n="0546a0301"/><anchor xml:id="beg0546a0301" n="0546a0301"/>已<anchor xml:id="end0546a0301"/>是超羣越衆得地的人。不當屈從
<lb ed="X" n="0546a04"/><lb ed="R113" n="0463a01"/>餘。益我不足。吾有何欠少焉。英邵武聞。而贊美之
<lb ed="X" n="0546a05"/><lb ed="R113" n="0463a02"/>曰。晦堂師兄。見道穩當。學業親楚。<anchor xml:id="nkr_note_add_0546a0501" n="0546a0501"/><anchor xml:id="beg0546a0501" n="0546a0501"/>已<anchor xml:id="end0546a0501"/>爲禪人所宗
<lb ed="X" n="0546a06"/><lb ed="R113" n="0463a03"/>仰。猶更以人之行德。自勝爲勉力。以未無所不見
<lb ed="X" n="0546a07"/><lb ed="R113" n="0463a04"/>無所不聞。爲愧怍。豈無謂歟。正是使叢林中張我
<lb ed="X" n="0546a08"/><lb ed="R113" n="0463a05"/>慢幢。迴貢高葢。而狹小不足于人者。有所敬法。其
<lb ed="X" n="0546a09"/><lb ed="R113" n="0463a06"/>有補益于法門。甚大矣。後學可以爲法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0546a10"/><lb ed="R113" n="0463a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0546a1001">晦堂曰。住持之要。當取其遠大者。略其近小者。事固
<lb ed="X" n="0546a11"/><lb ed="R113" n="0463a08"/>未決。宜諮詢於老成之人。尙疑矣。更扣問於識者。縱
<lb ed="X" n="0546a12"/><lb ed="R113" n="0463a09"/>有未盡。亦不致甚矣。其或主者。好逞私心。專自取與。
<lb ed="X" n="0546a13"/><lb ed="R113" n="0463a10"/>一旦遭小人所謀。罪將誰歸。故曰。謀在多。斷在獨。謀
<lb ed="X" n="0546a14"/><lb ed="R113" n="0463a11"/>之在多。可以觀利害之極致。斷之在我。可以定叢林
<lb ed="X" n="0546a15"/><lb ed="R113" n="0463a12"/>之是非。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0546a16"/><lb ed="R113" n="0463a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0546a1601">晦堂與草堂書說。住持法道大綱。要須是取可與
<lb ed="X" n="0546a17"/><lb ed="R113" n="0463a14"/>叢林作千百年眼目。與後學蠲無量劫煩惱。如此
<lb ed="X" n="0546a18"/><lb ed="R113" n="0463a15"/>這樣遠大者。略其眼下沒要緊<g ref="#CB07055">𤨏</g>末之事。如此近
<lb ed="X" n="0546a19"/><lb ed="R113" n="0463a16"/>小者。或有當爲之事。固蔽暗昧。未能決斷。宜諮扣
<lb ed="X" n="0546a20"/><lb ed="R113" n="0463a17"/>詢問于老成練達之士。或猶有疑惑而不審諦。更
<lb ed="X" n="0546a21"/><lb ed="R113" n="0463a18"/>扣問于博識君子。設使猶有所未盡。亦不差弛太
<lb ed="X" n="0546a22"/><lb ed="R113" n="0463b01"/>過矣。其或爲主者。好矜己逞能。偏私任意一味。自
<lb ed="X" n="0546a23"/><lb ed="R113" n="0463b02"/>己專主。不聽人諫。取也由己。與也由己。忽爾一朝
<lb ed="X" n="0546a24"/><lb ed="R113" n="0463b03"/>爲小人。伺其縫罅。是自取其罪也。將誰歸耶。故曰。
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0546b" n="0546b"/>
<lb ed="X" n="0546b01"/><lb ed="R113" n="0463b04"/>謀一切事。必定要在多衆中。須知有識者。斷一切
<lb ed="X" n="0546b02"/><lb ed="R113" n="0463b05"/>事。必我自主。擇其善者而從。謀事必竟要多者何。
<lb ed="X" n="0546b03"/><lb ed="R113" n="0463b06"/>可以觀察遠近利害得失之極理也。剖事必竟要
<lb ed="X" n="0546b04"/><lb ed="R113" n="0463b07"/>我者何。可以定奪闔寺叢林長稚之是非也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0546b05"/><lb ed="R113" n="0463b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0546b0501">晦堂不赴潙山請。延平陳瑩中移書勉之曰。古人住
<lb ed="X" n="0546b06"/><lb ed="R113" n="0463b09"/>持無軄事。選有德者居之。當是任者。必將以斯道覺
<lb ed="X" n="0546b07"/><lb ed="R113" n="0463b10"/>斯民。終不以勢位聲利爲之變。今學者大道未明。各
<lb ed="X" n="0546b08"/><lb ed="R113" n="0463b11"/>趨異學。流入名相。遂爲聲色所動。賢不肖雜糅。不可
<lb ed="X" n="0546b09"/><lb ed="R113" n="0463b12"/>別白。正宜老成者。惻隱存心之時。以道自任。障回百
<lb ed="X" n="0546b10"/><lb ed="R113" n="0463b13"/>川。固無難矣。若夫退求靜謐。務在安逸。此獨善其身
<lb ed="X" n="0546b11"/><lb ed="R113" n="0463b14"/>者所好。非叢林所以望公者<note place="inline">出靈原拾遺○糅柔上聲。謐音密</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0546b12"/><lb ed="R113" n="0463b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0546b1201">陳瑩中延平縣陳了翁。名壦。字瑩中。號華嚴居士。
<lb ed="X" n="0546b13"/><lb ed="R113" n="0463b16"/>糅襍也。謐安也。晦堂不赴潙山常住大衆請。延平
<lb ed="X" n="0546b14"/><lb ed="R113" n="0463b17"/>縣令陳了翁移書勉之說。古人主持佛法。原沒有
<lb ed="X" n="0546b15"/><lb ed="R113" n="0463b18"/>軄位知事。只揀選有德行者居處之。當是責任者。
<lb ed="X" n="0546b16"/><lb ed="R113" n="0464a01"/>必定一味。只將自己覺悟之道。啓覺未悟衆生。終
<lb ed="X" n="0546b17"/><lb ed="R113" n="0464a02"/>不以權勢高位聲名利養。爲之遷變。今之學者。大
<lb ed="X" n="0546b18"/><lb ed="R113" n="0464a03"/>法未曾透徹。各自趣行怪異之學。隨流混入于名
<lb ed="X" n="0546b19"/><lb ed="R113" n="0464a04"/>目敎相之中。遂耳隨聲變。眼逐色遷。君子小人混
<lb ed="X" n="0546b20"/><lb ed="R113" n="0464a05"/>襍糅亂。不可分別皂白。正皆是道高德重。老成練
<lb ed="X" n="0546b21"/><lb ed="R113" n="0464a06"/>達者。興行慈無量悲無量。傷之切。痛之深。留意利
<lb ed="X" n="0546b22"/><lb ed="R113" n="0464a07"/>生之時。以此道一肩擔荷。砥砫狂波。上弘下化。何
<lb ed="X" n="0546b23"/><lb ed="R113" n="0464a08"/>難之有。若夫厭喧求靜。退處寧謐。辭勞愛逸。專務
<lb ed="X" n="0546b24"/><lb ed="R113" n="0464a09"/>偷安。于世何補。此獨善其身等。人之所好。非叢林
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0546c" n="0546c"/>
<lb ed="X" n="0546c01"/><lb ed="R113" n="0464a10"/>廣衆所以仰望于公者。達則兼善天下可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0546c02"/><lb ed="R113" n="0464a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0546c0201">晦堂一日見黃龍。有不豫之色。因逆問之。黃龍曰。監
<lb ed="X" n="0546c03"/><lb ed="R113" n="0464a12"/>收未得人。晦堂遂薦感副寺。黃龍曰。感尙暴。恐爲小
<lb ed="X" n="0546c04"/><lb ed="R113" n="0464a13"/>人所謀。晦堂曰。化侍者稍廉謹。黃龍謂。化雖廉謹。不
<lb ed="X" n="0546c05"/><lb ed="R113" n="0464a14"/>若秀莊主。有量而忠。靈源嘗問晦堂。黃龍用一監收。
<lb ed="X" n="0546c06"/><lb ed="R113" n="0464a15"/>何過慮如此。晦堂曰。有國有家者。未嘗不本此。豈特
<lb ed="X" n="0546c07"/><lb ed="R113" n="0464a16"/>黃龍爲然。先聖亦曾戒之<note place="inline">通菴壁記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0546c08"/><lb ed="R113" n="0464a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0546c0801">豫悅也。逆迎也。黃龍名惠南。慈明楚圓之嗣。感副
<lb ed="X" n="0546c09"/><lb ed="R113" n="0464a18"/>寺名慈感。化侍者名佖化。秀莊主名懷秀。俱黃龍
<lb ed="X" n="0546c10"/><lb ed="R113" n="0464b01"/>惠南之嗣。廉潔也。量量度也。能容人的意思。忠內
<lb ed="X" n="0546c11"/><lb ed="R113" n="0464b02"/>盡其心而不欺也。靈源名惟淸。晦堂祖心之嗣也。
<lb ed="X" n="0546c12"/><lb ed="R113" n="0464b03"/>記晦堂一日見黃龍有不悅樂之顏色。因迎而問
<lb ed="X" n="0546c13"/><lb ed="R113" n="0464b04"/>其故何也。黃龍答之曰。因監管牧拾錢布穀米等
<lb ed="X" n="0546c14"/><lb ed="R113" n="0464b05"/>項。此係叢林中緊要執事。未得一個好知因識果
<lb ed="X" n="0546c15"/><lb ed="R113" n="0464b06"/>的人。晦堂遂擧薦東序副寺感鐵面充之。黃龍曰。
<lb ed="X" n="0546c16"/><lb ed="R113" n="0464b07"/>感之爲人。性尙卒暴。恐爲小人乘隙所謀害。不可
<lb ed="X" n="0546c17"/><lb ed="R113" n="0464b08"/>也。晦堂又擧西序雙嶺化侍者道。此人稍廉潔而
<lb ed="X" n="0546c18"/><lb ed="R113" n="0464b09"/>謹愼。可乎。黃龍曰。化雖廉潔謹愼。又不若大潙秀
<lb ed="X" n="0546c19"/><lb ed="R113" n="0464b10"/>莊主有容人量度。而中心不欺之爲愈也。南公法
<lb ed="X" n="0546c20"/><lb ed="R113" n="0464b11"/>孫靈源。曾將此事。擧問祖心。師翁用一監收。有甚
<lb ed="X" n="0546c21"/><lb ed="R113" n="0464b12"/>難處。何爲籌慮太過。是這等樣。晦堂答靈源道。凡
<lb ed="X" n="0546c22"/><lb ed="R113" n="0464b13"/>朝廷中。有天下者。幷士庶之有家者。亦何常不以
<lb ed="X" n="0546c23"/><lb ed="R113" n="0464b14"/>此籌慮收掌爲根本也。豈易事哉。不獨師翁是這
<lb ed="X" n="0546c24"/><lb ed="R113" n="0464b15"/>等也。古聖先賢。亦曾諄囑而戒愼之。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0547a" n="0547a"/>
<lb ed="X" n="0547a01"/><lb ed="R113" n="0464b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547a0101">晦堂謂朱給事世英曰。余初入道。自恃甚易。逮見黃
<lb ed="X" n="0547a02"/><lb ed="R113" n="0464b17"/>龍先師後。退思日用。與理矛盾者極多。遂力行之三
<lb ed="X" n="0547a03"/><lb ed="R113" n="0464b18"/>年。雖祁寒溽暑。確志不移。然後方得事事如理。而今
<lb ed="X" n="0547a04"/><lb ed="R113" n="0465a01"/>咳唾掉臂。也是祖師西來意<note place="inline">章江集○盾閏上聲。祁音奇。溽音肉</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547a05"/><lb ed="R113" n="0465a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547a0501">朱給事名顯謨。字世英。任至給事。得法於南公。矛
<lb ed="X" n="0547a06"/><lb ed="R113" n="0465a03"/>鎗也。盾護身牌。昔人以二事雙賣。齊誇其勝。買者
<lb ed="X" n="0547a07"/><lb ed="R113" n="0465a04"/>語云。我買汝矛。還<anchor xml:id="nkr_note_add_0547a0701" n="0547a0701"/><anchor xml:id="beg0547a0701" n="0547a0701"/>刺<anchor xml:id="end0547a0701"/>汝盾。堅不堅利不利在爾。不
<lb ed="X" n="0547a08"/><lb ed="R113" n="0465a05"/>在我也。況自相違的意思。祁大也。溽暑勝熱也。晦
<lb ed="X" n="0547a09"/><lb ed="R113" n="0465a06"/>堂謂朱給事。學道當確志力行說。余始初略曉得
<lb ed="X" n="0547a10"/><lb ed="R113" n="0465a07"/>些子道理。自負聰明之資。輕視佛祖之道。以爲不
<lb ed="X" n="0547a11"/><lb ed="R113" n="0465a08"/>難及。見黃龍先師之後。退而思想日用動靜。與道
<lb ed="X" n="0547a12"/><lb ed="R113" n="0465a09"/>理互相矛盾者。不是一樁。遂盡力做工夫。時時刻
<lb ed="X" n="0547a13"/><lb ed="R113" n="0465a10"/>刻。不令間斷。行持三年之久。縱極大寒冷。極盛溼
<lb ed="X" n="0547a14"/><lb ed="R113" n="0465a11"/>熱。亦堅確其志。而不遷移。然後方得打成一片事
<lb ed="X" n="0547a15"/><lb ed="R113" n="0465a12"/>事合理。而今咳唾掉臂。也是祖師西來意。且道不
<lb ed="X" n="0547a16"/><lb ed="R113" n="0465a13"/>咳唾。不掉臂時。祖師西來在甚麼處。季而註解到
<lb ed="X" n="0547a17"/><lb ed="R113" n="0465a14"/>此。遂放下筆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547a18"/><lb ed="R113" n="0465a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547a1801">朱世英問晦堂曰。君子不幸小有過差。而聞見指目
<lb ed="X" n="0547a19"/><lb ed="R113" n="0465a16"/>之不暇。小人終日造惡。而不以爲然。其故何哉。晦堂
<lb ed="X" n="0547a20"/><lb ed="R113" n="0465a17"/>曰。君子之德。比美玉焉。有瑕生內。必見於外。故見者
<lb ed="X" n="0547a21"/><lb ed="R113" n="0465a18"/>稱異。不得不指目也。若夫小人者。日用所作。無非過
<lb ed="X" n="0547a22"/><lb ed="R113" n="0465b01"/>惡。又安用言之<note place="inline">章江</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547a23"/><lb ed="R113" n="0465b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547a2301">朱世英問晦堂。君子小人過失。何故不同說。碩德
<lb ed="X" n="0547a24"/><lb ed="R113" n="0465b03"/>之士。或不幸而有些小過失。有等人纔一入耳過
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0547b" n="0547b"/>
<lb ed="X" n="0547b01"/><lb ed="R113" n="0465b04"/>目。輒便指顧不休。不肖之輩。終身日日造惡。人見
<lb ed="X" n="0547b02"/><lb ed="R113" n="0465b05"/>亦不怪。只以爲尋常。其故何說也。晦堂答之曰。君
<lb ed="X" n="0547b03"/><lb ed="R113" n="0465b06"/>子之德行。譬如美玉一般。纔有一絲瑕跡。生于其
<lb ed="X" n="0547b04"/><lb ed="R113" n="0465b07"/>內。則必彰顯于外。故凡一經人眼目。自是驚異。道
<lb ed="X" n="0547b05"/><lb ed="R113" n="0465b08"/>這個好物件。如何而有此瑕疵。不得不指顧而歎
<lb ed="X" n="0547b06"/><lb ed="R113" n="0465b09"/>惜不休也。若夫下愚之流。擧止動靜。無所往而不
<lb ed="X" n="0547b07"/><lb ed="R113" n="0465b10"/>是過失。又何足道之哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547b08"/><lb ed="R113" n="0465b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547b0801">晦堂曰。聖人之道。如天地育萬物。無有不備於道者。
<lb ed="X" n="0547b09"/><lb ed="R113" n="0465b12"/>衆人之道。如江海淮濟。山川陵谷。草木昆蟲。各盡其
<lb ed="X" n="0547b10"/><lb ed="R113" n="0465b13"/>量而<anchor xml:id="nkr_note_add_0547b1001" n="0547b1001"/><anchor xml:id="beg0547b1001" n="0547b1001"/>已<anchor xml:id="end0547b1001"/>。不知其外。無有不備者。夫道豈二耶。由得之
<lb ed="X" n="0547b11"/><lb ed="R113" n="0465b14"/>淺深。成有小大耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547b12"/><lb ed="R113" n="0465b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547b1201">川有三川四川六川八川九川百川萬川。皆指江
<lb ed="X" n="0547b13"/><lb ed="R113" n="0465b16"/>河諸州衆路而言也。陵阜也。昆衆也。晦堂答書張
<lb ed="X" n="0547b14"/><lb ed="R113" n="0465b17"/>無盡。當通大道理說。佛祖之道。至寬至廣。譬如天
<lb ed="X" n="0547b15"/><lb ed="R113" n="0465b18"/>高地厚。含育萬物一般。盡天下有情無情。是那一
<lb ed="X" n="0547b16"/><lb ed="R113" n="0466a01"/>件。不該備于此道中者。衆人之道。局量狹小。譬如
<lb ed="X" n="0547b17"/><lb ed="R113" n="0466a02"/>九江四海。桐淮常濟。諸山諸川。高陵源谷。卉草林
<lb ed="X" n="0547b18"/><lb ed="R113" n="0466a03"/>木。蠢動諸蟲一樣。各盡其量而<anchor xml:id="nkr_note_add_0547b1801" n="0547b1801"/><anchor xml:id="beg0547b1801" n="0547b1801"/>已<anchor xml:id="end0547b1801"/>。又豈知各人局
<lb ed="X" n="0547b19"/><lb ed="R113" n="0466a04"/>量之外。有無所不包。無所不載。於道者存。夫佛祖
<lb ed="X" n="0547b20"/><lb ed="R113" n="0466a05"/>至寬至廣之道。詎是定有兩般耶。由各人所得。有
<lb ed="X" n="0547b21"/><lb ed="R113" n="0466a06"/>淺有深。故其所成立。有小有大焉耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547b22"/><lb ed="R113" n="0466a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547b2201">晦堂曰。久廢不可速成。積弊不可頓除。優游不可久
<lb ed="X" n="0547b23"/><lb ed="R113" n="0466a08"/>戀。人情不能恰好。禍患不可苟免。夫爲善知識。達此
<lb ed="X" n="0547b24"/><lb ed="R113" n="0466a09"/>五事。涉世可無悶矣。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0547c" n="0547c"/>
<lb ed="X" n="0547c01"/><lb ed="R113" n="0466a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547c0101">晦堂與詳和尙書。論知識涉世之方說。知識涉世。
<lb ed="X" n="0547c02"/><lb ed="R113" n="0466a11"/>有五。久<anchor xml:id="nkr_note_add_0547c0201" n="0547c0201"/><anchor xml:id="beg0547c0201" n="0547c0201"/>已<anchor xml:id="end0547c0201"/>弛廢之事。不可迅速成辦。是一。積聚弊
<lb ed="X" n="0547c03"/><lb ed="R113" n="0466a12"/>病。不可倉卒蠲除。是二。優游稱意。不可長久留戀。
<lb ed="X" n="0547c04"/><lb ed="R113" n="0466a13"/>是三。人情世故。不能全美恰好。是四。禍害患難。不
<lb ed="X" n="0547c05"/><lb ed="R113" n="0466a14"/>可苟且欲免。是五。夫爲叢林主。行化利生。通曉此
<lb ed="X" n="0547c06"/><lb ed="R113" n="0466a15"/>五事。涉歷世間。利益一切人。可保無憂悶矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547c07"/><lb ed="R113" n="0466a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547c0701">晦堂曰。先師進止嚴重。見者敬畏。衲子因事請假。多
<lb ed="X" n="0547c08"/><lb ed="R113" n="0466a17"/>峻拒弗從。惟聞省侍親老。氣色穆然。見於顏面。盡禮
<lb ed="X" n="0547c09"/><lb ed="R113" n="0466a18"/>津遣。其愛人恭孝如此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547c10"/><lb ed="R113" n="0466b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547c1001">穆中情見于貌也。晦堂與景溫書。論師家愛人恭
<lb ed="X" n="0547c11"/><lb ed="R113" n="0466b02"/>孝說。先師進退擧止。威嚴厚重。但覩其顏貌者。令
<lb ed="X" n="0547c12"/><lb ed="R113" n="0466b03"/>人意銷。而起恭慬愼畏之心。或禪者借事吿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0547001" n="0547001"/>假。多
<lb ed="X" n="0547c13"/><lb ed="R113" n="0466b04"/>峻絕拒止不許。惟一聞說歸省奉養父母。看其情
<lb ed="X" n="0547c14"/><lb ed="R113" n="0466b05"/>狀。眞誠心達于面。氣色穆然。昭著顏貌者。乃反盡
<lb ed="X" n="0547c15"/><lb ed="R113" n="0466b06"/>賮禮津濟。遣之不留。其篤愛人恭順孝養。是這樣。
<lb ed="X" n="0547c16"/><lb ed="R113" n="0466b07"/>有威可畏。有儀可則。學者可不以此爲法耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547c17"/><lb ed="R113" n="0466b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547c1701">晦堂曰。黃龍先師。昔同雲峰悅和尙。夏居荆南鳳林。
<lb ed="X" n="0547c18"/><lb ed="R113" n="0466b09"/>悅好辯論。一日與衲子作喧。先師閱經自若。如不聞
<lb ed="X" n="0547c19"/><lb ed="R113" n="0466b10"/>見。<anchor xml:id="nkr_note_add_0547c1901" n="0547c1901"/><anchor xml:id="beg0547c1901" n="0547c1901"/>已<anchor xml:id="end0547c1901"/>而悅詣先師案頭。瞋目責之曰。爾在此習善知
<lb ed="X" n="0547c20"/><lb ed="R113" n="0466b11"/>識量度耶。先師稽首謝之。閱經如故<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0547c2001" n="0547c2001"/><anchor xml:id="beg0547c2001" n="0547c2001"/>已<anchor xml:id="end0547c2001"/>上竝見靈源拾遺</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0547c21"/><lb ed="R113" n="0466b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547c2101">雲峯名文悅。大愚守芝之嗣也。晦堂表南和尙量
<lb ed="X" n="0547c22"/><lb ed="R113" n="0466b13"/>度。以爲人法式說。黃龍先師往昔同雲峯悅和尙。
<lb ed="X" n="0547c23"/><lb ed="R113" n="0466b14"/>休夏安居于荆州府<name role="" type="person">鳳林寺</name>。悅愛談論。樂說不<anchor xml:id="nkr_note_add_0547c2301" n="0547c2301"/><anchor xml:id="beg0547c2301" n="0547c2301"/>已<anchor xml:id="end0547c2301"/>。
<lb ed="X" n="0547c24"/><lb ed="R113" n="0466b15"/>與衆禪人。大聲諍閙。先師看讀經典。亦只如常。如
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0548a" n="0548a"/>
<lb ed="X" n="0548a01"/><lb ed="R113" n="0466b16"/>眼不見耳不聞一樣。<anchor xml:id="nkr_note_add_0548a0101" n="0548a0101"/><anchor xml:id="beg0548a0101" n="0548a0101"/>已<anchor xml:id="end0548a0101"/>而少選。悅和尙復往先師
<lb ed="X" n="0548a02"/><lb ed="R113" n="0466b17"/>經案邊。張目誚責之曰。爾在這裏。裝模作樣。習學
<lb ed="X" n="0548a03"/><lb ed="R113" n="0466b18"/>善知識體裁量度也耶。先師總不開口。僅稽遲其
<lb ed="X" n="0548a04"/><lb ed="R113" n="0467a01"/>首而謝敎焉耳。仍舊看誦經典不輟。季而甞言人
<lb ed="X" n="0548a05"/><lb ed="R113" n="0467a02"/>謂。悅公褊急。不及南公量度。予謂不然。南公固有
<lb ed="X" n="0548a06"/><lb ed="R113" n="0467a03"/>山海胸襟。而悅公亦有斬然直見。各有長也。不然。
<lb ed="X" n="0548a07"/><lb ed="R113" n="0467a04"/>烏能居兜率。而手搏日輪也耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0548a08"/><lb ed="R113" n="0467a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0548a0801">黃龍南和尙曰。予昔同文悅遊湖南。見衲子擔籠行
<lb ed="X" n="0548a09"/><lb ed="R113" n="0467a06"/>脚者。悅驚異蹙頞。<anchor xml:id="nkr_note_add_0548a0901" n="0548a0901"/><anchor xml:id="beg0548a0901" n="0548a0901"/>已<anchor xml:id="end0548a0901"/>而呵曰。自家閨閣中物。不肯放
<lb ed="X" n="0548a10"/><lb ed="R113" n="0467a07"/>下。返累及他人擔夯。無乃大勞乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0548a11"/><lb ed="R113" n="0467a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0548a1101">蹙頞攢眉促鼻也。閨閣中物。指胸襟情識私溺之
<lb ed="X" n="0548a12"/><lb ed="R113" n="0467a09"/>物。夯背負也。黃龍南和尙追往事以激勵現在禪
<lb ed="X" n="0548a13"/><lb ed="R113" n="0467a10"/>人說。予曩日同文悅行脚。到湖廣之南。見有衲子
<lb ed="X" n="0548a14"/><lb ed="R113" n="0467a11"/>擔箱籠走方者。悅乃驚怪歎異而可憐。攢眉蹙鼻
<lb ed="X" n="0548a15"/><lb ed="R113" n="0467a12"/>而又可憾。因是顧復起慈悲心。施無畏辯。以振拔
<lb ed="X" n="0548a16"/><lb ed="R113" n="0467a13"/>之。呵曰。汝等自家閨閣中。是什麼葫蘆馬杓。不肯
<lb ed="X" n="0548a17"/><lb ed="R113" n="0467a14"/>放下。而茫茫業識。返連累那人。不得自在肩擔背
<lb ed="X" n="0548a18"/><lb ed="R113" n="0467a15"/>負。寧不辛苦太甚乎。悅之老婆心殷矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0548a19"/><lb ed="R113" n="0467a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0548a1901">黃龍曰。住持要在得衆。得衆要在見情。先佛言。人情
<lb ed="X" n="0548a20"/><lb ed="R113" n="0467a17"/>者。爲世之福田。葢理道所由生也。故時之否泰。事之
<lb ed="X" n="0548a21"/><lb ed="R113" n="0467a18"/>損益。必因人情。情有通塞。則否泰生。事有厚薄。則損
<lb ed="X" n="0548a22"/><lb ed="R113" n="0467b01"/>益至。惟聖人能通天下之情。故易之別卦。乾下坤上
<lb ed="X" n="0548a23"/><lb ed="R113" n="0467b02"/>則曰泰。乾上坤下則曰否。其取象。損上益下則曰益。
<lb ed="X" n="0548a24"/><lb ed="R113" n="0467b03"/>損下益上則曰損。夫乾爲天。坤爲地。天在下而地在
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0548b" n="0548b"/>
<lb ed="X" n="0548b01"/><lb ed="R113" n="0467b04"/>上。位固乖矣。而返謂之泰者。上下交故也。主在上而
<lb ed="X" n="0548b02"/><lb ed="R113" n="0467b05"/>賓處下。義固順矣。而返謂之否者。上下不交故也。是
<lb ed="X" n="0548b03"/><lb ed="R113" n="0467b06"/>以天地不交。庶物不育。人情不交。萬事不和損益之
<lb ed="X" n="0548b04"/><lb ed="R113" n="0467b07"/>義。亦由是矣。夫在人上者。能約己以裕下。下必悅而
<lb ed="X" n="0548b05"/><lb ed="R113" n="0467b08"/>奉上矣。豈不謂之益乎。在上者蔑下而肆諸<anchor xml:id="nkr_note_add_0548b0501" n="0548b0501"/><anchor xml:id="beg0548b0501" n="0548b0501"/>己<anchor xml:id="end0548b0501"/>。下必
<lb ed="X" n="0548b06"/><lb ed="R113" n="0467b09"/>怨而叛上矣。豈不謂之損乎。故上下交則泰。不交則
<lb ed="X" n="0548b07"/><lb ed="R113" n="0467b10"/>否。自損者人益。自益者人損。情之得失。豈容易乎。先
<lb ed="X" n="0548b08"/><lb ed="R113" n="0467b11"/>聖甞喩人爲舟。情爲水。水能載舟。亦得覆舟。水順舟
<lb ed="X" n="0548b09"/><lb ed="R113" n="0467b12"/>浮。違則沒矣。故住持得人情則興。失人情則廢。全得
<lb ed="X" n="0548b10"/><lb ed="R113" n="0467b13"/>而全興。全失而全廢。故同善則福多。同惡則禍甚。善
<lb ed="X" n="0548b11"/><lb ed="R113" n="0467b14"/>惡同類。端如貫珠。興廢象行。明若觀日。斯歷代之元
<lb ed="X" n="0548b12"/><lb ed="R113" n="0467b15"/>龜也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0548b13"/><lb ed="R113" n="0467b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0548b1301">否泰損益。俱易卦名。否塞也。比人情不通的意思。
<lb ed="X" n="0548b14"/><lb ed="R113" n="0467b17"/>泰通也。比人情通的意。損減也。減剋大衆。以益自
<lb ed="X" n="0548b15"/><lb ed="R113" n="0467b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0548b1501" n="0548b1501"/><anchor xml:id="beg0548b1501" n="0548b1501"/>己<anchor xml:id="end0548b1501"/>。上下皆損的意思。益增也。損減自財。增益大衆。
<lb ed="X" n="0548b16"/><lb ed="R113" n="0468a01"/>上下俱皆增益的意思。庶衆也。叛背叛<g ref="#CB02494">䟦</g>扈也。貫
<lb ed="X" n="0548b17"/><lb ed="R113" n="0468a02"/>串也。言其相續不絕的意思。元龜大龜也。能預知
<lb ed="X" n="0548b18"/><lb ed="R113" n="0468a03"/>未來吉凶禍福也。黃龍與黃蘗勝書。言住持人要
<lb ed="X" n="0548b19"/><lb ed="R113" n="0468a04"/>在得衆見情說。住持法道。統理大衆。其要緊處先
<lb ed="X" n="0548b20"/><lb ed="R113" n="0468a05"/>在得衆。衆若旣得。更要得見其人之性情。不見先
<lb ed="X" n="0548b21"/><lb ed="R113" n="0468a06"/>佛有言人情者爲人世間之一大福田乎。葢言一
<lb ed="X" n="0548b22"/><lb ed="R113" n="0468a07"/>切道理。無一事不從人情而生也。故凡時世之或
<lb ed="X" n="0548b23"/><lb ed="R113" n="0468a08"/>否塞。或通泰。事之或損減。或增益。察其所致。必竟
<lb ed="X" n="0548b24"/><lb ed="R113" n="0468a09"/>由乎人情。人情若相得而通。則泰自生而無否。不
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0548c" n="0548c"/>
<lb ed="X" n="0548c01"/><lb ed="R113" n="0468a10"/>得而塞。則否自生而無泰。事情濃厚。則彼此增益。
<lb ed="X" n="0548c02"/><lb ed="R113" n="0468a11"/>四來雲集。事淸淡薄。則彼此減剋。各自分離。此人
<lb ed="X" n="0548c03"/><lb ed="R113" n="0468a12"/>情。豈是尋常人可得而通曉哉。唯是天縱大聖。再
<lb ed="X" n="0548c04"/><lb ed="R113" n="0468a13"/>來至人。庶克通曉。此天下人之情理也。故易之別
<lb ed="X" n="0548c05"/><lb ed="R113" n="0468a14"/>卦云。乾天在下。坤地在上。故呼之曰泰。乾天在上。
<lb ed="X" n="0548c06"/><lb ed="R113" n="0468a15"/>坤地在下。故呼之曰否。至于取卦象。損君以益民。
<lb ed="X" n="0548c07"/><lb ed="R113" n="0468a16"/>民富。君豈能獨貧。故上下俱益。所以爲益。損民奉
<lb ed="X" n="0548c08"/><lb ed="R113" n="0468a17"/>君。民貧。君豈能獨富。故上下俱損。所以爲損。夫乾
<lb ed="X" n="0548c09"/><lb ed="R113" n="0468a18"/>爲天。原本在上。今居下。坤爲地。原本在下。今居上。
<lb ed="X" n="0548c10"/><lb ed="R113" n="0468b01"/>其定位寧不乖違耶。而返謂之通泰者。是何緣故。
<lb ed="X" n="0548c11"/><lb ed="R113" n="0468b02"/>因天氣下降。地氣上升。和氣相交接。故通泰也。君
<lb ed="X" n="0548c12"/><lb ed="R113" n="0468b03"/>主。本宜在上。而臣賓。本宜處下。義理何其順適耶。
<lb ed="X" n="0548c13"/><lb ed="R113" n="0468b04"/>而返謂之否塞者。又是何緣故。因上旣尊倨。下亦
<lb ed="X" n="0548c14"/><lb ed="R113" n="0468b05"/>疎慢。人情不相交接。故否塞也。因是之故。所以天
<lb ed="X" n="0548c15"/><lb ed="R113" n="0468b06"/>地之道。氣候旣不相姁嫗。則靈蠢動植。詎能生長
<lb ed="X" n="0548c16"/><lb ed="R113" n="0468b07"/>發育乎。人情之道。顧復旣不相周密。則東西軄序。
<lb ed="X" n="0548c17"/><lb ed="R113" n="0468b08"/>又豈得調和爕理乎。至于損益之義理。亦如泰否
<lb ed="X" n="0548c18"/><lb ed="R113" n="0468b09"/>之義理。是一般樣。夫在人上者。果能約束自謙。以
<lb ed="X" n="0548c19"/><lb ed="R113" n="0468b10"/>容納四衆。四衆必和悅而遵承翼戴。以奉上矣。此
<lb ed="X" n="0548c20"/><lb ed="R113" n="0468b11"/>豈不是與那益的道理一般乎。在上者。若削蔑大
<lb ed="X" n="0548c21"/><lb ed="R113" n="0468b12"/>衆。而放縱自恣。大衆必怨恨而背叛跋扈以欺上
<lb ed="X" n="0548c22"/><lb ed="R113" n="0468b13"/>矣。此豈不是與那損的道理一般乎。故上下之人
<lb ed="X" n="0548c23"/><lb ed="R113" n="0468b14"/>情若相得。一定是泰的。不相得。一定是否的。損己
<lb ed="X" n="0548c24"/><lb ed="R113" n="0468b15"/>益人。一定彼此皆益。損人益<anchor xml:id="nkr_note_add_0548c2401" n="0548c2401"/><anchor xml:id="beg0548c2401" n="0548c2401"/>己<anchor xml:id="end0548c2401"/>。一定彼此俱損。由
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0549a" n="0549a"/>
<lb ed="X" n="0549a01"/><lb ed="R113" n="0468b16"/>是觀之。情之得與不得。豈不難乎。故孔子答魯哀
<lb ed="X" n="0549a02"/><lb ed="R113" n="0468b17"/>公。曾說譬喩道。以人譬作舟。以人之情譬作水。風
<lb ed="X" n="0549a03"/><lb ed="R113" n="0468b18"/>恬浪靜之時。水固能浮舟。白浪滔天之時。又亦能
<lb ed="X" n="0549a04"/><lb ed="R113" n="0469a01"/>覆舟。水若順暢通。遂舟一定是浮而無事。舟若違
<lb ed="X" n="0549a05"/><lb ed="R113" n="0469a02"/>向乖方。水一定沒舟而可傷矣。用此而比人情。豈
<lb ed="X" n="0549a06"/><lb ed="R113" n="0469a03"/>不敎做難耶。故住持得人情。則道法易興。不得人
<lb ed="X" n="0549a07"/><lb ed="R113" n="0469a04"/>情。則道法亦易廢。人情全得。而法化全興。人情全
<lb ed="X" n="0549a08"/><lb ed="R113" n="0469a05"/>失。而法化全廢。故人人積善。則餘慶必多。豈不全
<lb ed="X" n="0549a09"/><lb ed="R113" n="0469a06"/>興。人人積惡。則餘殃必甚。豈不是全廢。善之與惡。
<lb ed="X" n="0549a10"/><lb ed="R113" n="0469a07"/>同其條類端的。就如貫串數珠一樣。相續不斷。興
<lb ed="X" n="0549a11"/><lb ed="R113" n="0469a08"/>之與廢。象而行之。分明就如昂首觀日一般。洞達
<lb ed="X" n="0549a12"/><lb ed="R113" n="0469a09"/>無遺。斯寔歷代來。通達人情之大龜鑑也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549a13"/><lb ed="R113" n="0469a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549a1301">黃龍謂荆公曰。凡操心所爲之事。常要面前路徑開
<lb ed="X" n="0549a14"/><lb ed="R113" n="0469a11"/>闊。使一切人行得。始是大人用心。若也險隘不通。不
<lb ed="X" n="0549a15"/><lb ed="R113" n="0469a12"/>獨使他人不能行。兼自家亦無措足之地矣<note place="inline">章江集</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549a16"/><lb ed="R113" n="0469a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549a1601">荆公姓。王名安石。字介甫宋。朝宰相。得法于黃龍
<lb ed="X" n="0549a17"/><lb ed="R113" n="0469a14"/>者。黃龍謂荆公。行事要正大說。凡人操心作爲一
<lb ed="X" n="0549a18"/><lb ed="R113" n="0469a15"/>切事業。恒要面前正路捷徑。俱使開豁廣濶。無一
<lb ed="X" n="0549a19"/><lb ed="R113" n="0469a16"/>毫阻礙。令上智下愚。若貴若賤。都敎行得。纔是大
<lb ed="X" n="0549a20"/><lb ed="R113" n="0469a17"/>丈夫所用。公道之心。若是險阻狹隘。不甚開曠通
<lb ed="X" n="0549a21"/><lb ed="R113" n="0469a18"/>泰。不唯敎一切人。行不去就。是自家個。只恐亦行
<lb ed="X" n="0549a22"/><lb ed="R113" n="0469b01"/>之不去矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549a23"/><lb ed="R113" n="0469b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549a2301">黃龍曰。夫人語默擧措。自謂上不欺天。外不欺人。內
<lb ed="X" n="0549a24"/><lb ed="R113" n="0469b03"/>不欺心。誠可謂之得矣。然猶戒謹乎獨居隱微之間。
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0549b" n="0549b"/>
<lb ed="X" n="0549b01"/><lb ed="R113" n="0469b04"/>果無纖毫所欺。斯可謂之得矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549b02"/><lb ed="R113" n="0469b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549b0201">黃龍答荆公書說。夫人或出示言詞。或三緘其口。
<lb ed="X" n="0549b03"/><lb ed="R113" n="0469b06"/>或動容周旋。或處身措置。自家個說上不欺瞞乎。
<lb ed="X" n="0549b04"/><lb ed="R113" n="0469b07"/>倉天外不欺瞞乎。衆人內不欺瞞乎。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0549b0401" n="0549b0401"/><anchor xml:id="beg0549b0401" n="0549b0401"/>己<anchor xml:id="end0549b0401"/>此眞可
<lb ed="X" n="0549b05"/><lb ed="R113" n="0469b08"/>以敎做得的人矣。然而更要戒警此心于未與物
<lb ed="X" n="0549b06"/><lb ed="R113" n="0469b09"/>接之先。人所不知而<anchor xml:id="nkr_note_add_0549b0601" n="0549b0601"/><anchor xml:id="beg0549b0601" n="0549b0601"/>己<anchor xml:id="end0549b0601"/>獨知之地。謹愼此念于未
<lb ed="X" n="0549b07"/><lb ed="R113" n="0469b10"/>曾萌動之際。人所不見而<anchor xml:id="nkr_note_add_0549b0701" n="0549b0701"/><anchor xml:id="beg0549b0701" n="0549b0701"/>己<anchor xml:id="end0549b0701"/>所獨見之所。的的確
<lb ed="X" n="0549b08"/><lb ed="R113" n="0469b11"/>確。無一毛頭許所昧。此庶幾乎乃敎做得矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549b09"/><lb ed="R113" n="0469b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549b0901">黃龍曰。夫長老之軄。乃道德之器。先聖建叢林。陳紀
<lb ed="X" n="0549b10"/><lb ed="R113" n="0469b13"/>綱。立名位。選擇有道德衲子。命之曰長老者。將行其
<lb ed="X" n="0549b11"/><lb ed="R113" n="0469b14"/>道德。非苟竊是名也。慈明先師甞曰。與其守道老死
<lb ed="X" n="0549b12"/><lb ed="R113" n="0469b15"/>丘壑。不若行道領衆於叢林。豈非善守長老之軄者。
<lb ed="X" n="0549b13"/><lb ed="R113" n="0469b16"/>則佛祖之道德存歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549b14"/><lb ed="R113" n="0469b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549b1401">黃龍與翠巖眞書說。夫長老的軄位。乃是乘載三
<lb ed="X" n="0549b15"/><lb ed="R113" n="0469b18"/>玄要道四攝量德的器具也。先<name role="" type="person">馬祖</name>剏建叢林。百
<lb ed="X" n="0549b16"/><lb ed="R113" n="0470a01"/>丈設列。紀綱樹立。知識之名。堂頭之位。推選揀擇
<lb ed="X" n="0549b17"/><lb ed="R113" n="0470a02"/>個眞踐實履道全德備。衲子稱名敎。做長老者何。
<lb ed="X" n="0549b18"/><lb ed="R113" n="0470a03"/>欲行佛祖之道德。不是苟且。私竊長老之虗名也
<lb ed="X" n="0549b19"/><lb ed="R113" n="0470a04"/>不見慈明先師。曾有言與其抱。道藏拙老。死于丘
<lb ed="X" n="0549b20"/><lb ed="R113" n="0470a05"/>山溪壑。作自了漢。不及行佛祖之道。統理大衆於
<lb ed="X" n="0549b21"/><lb ed="R113" n="0470a06"/>叢林。豈不是不虗當其名。能操行持守。爲長老之
<lb ed="X" n="0549b22"/><lb ed="R113" n="0470a07"/>軄位者。而俾諸佛諸祖之道德。長存而不失也歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549b23"/><lb ed="R113" n="0470a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549b2301">黃龍謂隱士潘延之曰。聖賢之學。非造次可成。須在
<lb ed="X" n="0549b24"/><lb ed="R113" n="0470a09"/>積累。積累之要。惟專與勤。屛絕嗜好。行之勿倦。然後
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0549c" n="0549c"/>
<lb ed="X" n="0549c01"/><lb ed="R113" n="0470a10"/>擴而充之。可盡天下之妙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549c02"/><lb ed="R113" n="0470a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549c0201">隱士不愛做官。以道自樂也。延之名興嗣。號淸逸
<lb ed="X" n="0549c03"/><lb ed="R113" n="0470a12"/>居士。得法于南公者。黃龍南謂潘延之。造道貴力
<lb ed="X" n="0549c04"/><lb ed="R113" n="0470a13"/>行精進說。爲聖爲賢之學業。不是急遽苟且可得
<lb ed="X" n="0549c05"/><lb ed="R113" n="0470a14"/>成就。貴在日積月累。而積累要緊工夫。惟專切與
<lb ed="X" n="0549c06"/><lb ed="R113" n="0470a15"/>勤懇。除口所欲。斷心所愛。力行而不生懈怠之心。
<lb ed="X" n="0549c07"/><lb ed="R113" n="0470a16"/>然後擴推此理。而充滿此心。可竭盡無餘。悉曉天
<lb ed="X" n="0549c08"/><lb ed="R113" n="0470a17"/>下之極致。豈不偉歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549c09"/><lb ed="R113" n="0470a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549c0901">潘延之聞黃龍法道嚴密。因問其要。黃龍曰。父嚴則
<lb ed="X" n="0549c10"/><lb ed="R113" n="0470b01"/>子敬。今日之規訓。後日之模範也。譬治諸地。隆者下
<lb ed="X" n="0549c11"/><lb ed="R113" n="0470b02"/>之。窪者平之。彼將登於千仞之山。吾亦與之俱。困而
<lb ed="X" n="0549c12"/><lb ed="R113" n="0470b03"/>極於九淵之下。吾亦與之俱。伎之窮。妄之盡。彼則自
<lb ed="X" n="0549c13"/><lb ed="R113" n="0470b04"/>休也。又曰。姁之嫗之。春夏所以生育也。霜之雪之。秋
<lb ed="X" n="0549c14"/><lb ed="R113" n="0470b05"/>冬所以成熟也。吾欲無言可乎<note place="inline">林間錄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0549c15"/><lb ed="R113" n="0470b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549c1501">隆高也。窪音哇深也。姁音許。宜煦和煦也。嫗於去
<lb ed="X" n="0549c16"/><lb ed="R113" n="0470b07"/>聲。言天以氣煦。地以形嫗。覆育萬物之意也。記潘
<lb ed="X" n="0549c17"/><lb ed="R113" n="0470b08"/>延之見得黃龍。行持法道。過于嚴密。必有事因。乃
<lb ed="X" n="0549c18"/><lb ed="R113" n="0470b09"/>問其綱要。黃龍答之曰。譬如俗家敎兒。父親威嚴。
<lb ed="X" n="0549c19"/><lb ed="R113" n="0470b10"/>則其子亦孝敬。我法門今日所立這個規矩訓誡。
<lb ed="X" n="0549c20"/><lb ed="R113" n="0470b11"/>乃是後來者現成的楷模軌範也。其要亦猶俗家
<lb ed="X" n="0549c21"/><lb ed="R113" n="0470b12"/>敎子一樣。又譬如農人平治地土。隆高處下之使
<lb ed="X" n="0549c22"/><lb ed="R113" n="0470b13"/>卑。窪深處塡之使平。我所嚴密。亦非無要。但因人
<lb ed="X" n="0549c23"/><lb ed="R113" n="0470b14"/>而施耳。彼若欲登于高高峯頂。我亦與之俱往。彼
<lb ed="X" n="0549c24"/><lb ed="R113" n="0470b15"/>若困憊而極于深深海底。我亦與之俱往。彼之伎
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0550a" n="0550a"/>
<lb ed="X" n="0550a01"/><lb ed="R113" n="0470b16"/>倆旣窮。妄想旣盡。彼則自然休歇也。其要亦與農
<lb ed="X" n="0550a02"/><lb ed="R113" n="0470b17"/>人平地一般。又曰。天以氣煦。地以形嫗。春溫而萌
<lb ed="X" n="0550a03"/><lb ed="R113" n="0470b18"/>芽所以生長。夏熱而枝苗所以發育也。霜以凋落。
<lb ed="X" n="0550a04"/><lb ed="R113" n="0471a01"/>雪以凜冽。秋成而果實所以收<anchor xml:id="nkr_note_add_0550a0401" n="0550a0401"/><anchor xml:id="beg0550a0401" n="0550a0401"/>斂<anchor xml:id="end0550a0401"/>。冬熟而動植所
<lb ed="X" n="0550a05"/><lb ed="R113" n="0471a02"/>以蟄藏也。吾欲緘默不垂訓誡。其可得乎。其要如
<lb ed="X" n="0550a06"/><lb ed="R113" n="0471a03"/>是○憊音敗。疲極也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550a07"/><lb ed="R113" n="0471a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550a0701">黃龍室中。有三關語。衲子少契其機者。脫有詶對。惟
<lb ed="X" n="0550a08"/><lb ed="R113" n="0471a05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0550a0801" n="0550a0801"/><anchor xml:id="beg0550a0801" n="0550a0801"/>斂<anchor xml:id="end0550a0801"/>目危坐。殊無可否。延之益扣之。黃龍曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0550a0802" n="0550a0802"/><anchor xml:id="beg0550a0802" n="0550a0802"/>已<anchor xml:id="end0550a0802"/>過關者。
<lb ed="X" n="0550a09"/><lb ed="R113" n="0471a06"/>掉臂而去。從關吏問可否。此未透關者也<note place="inline">林間錄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550a10"/><lb ed="R113" n="0471a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550a1001">三關者。卽人人有個生緣。我手何似佛手。我脚何
<lb ed="X" n="0550a11"/><lb ed="R113" n="0471a08"/>似驢脚。是也。脫或然之辭。記黃龍入室時。常以三
<lb ed="X" n="0550a12"/><lb ed="R113" n="0471a09"/>關語。勘驗禪人。少有契悟投機者。或有答對。黃龍
<lb ed="X" n="0550a13"/><lb ed="R113" n="0471a10"/>總不言語。睢只閉目兀坐。可與不可。總不印許焉。
<lb ed="X" n="0550a14"/><lb ed="R113" n="0471a11"/>潘延之莫測其用。乃請益而扣問之。黃龍亦不秘
<lb ed="X" n="0550a15"/><lb ed="R113" n="0471a12"/>密其用。而披肝瀝膽。向他道已。走過這條道路的
<lb ed="X" n="0550a16"/><lb ed="R113" n="0471a13"/>人。掉臂長往。了無疑滯。向把關口的人。問我可往
<lb ed="X" n="0550a17"/><lb ed="R113" n="0471a14"/>不可往。此是不曾走過這條道路的人也。禪人不
<lb ed="X" n="0550a18"/><lb ed="R113" n="0471a15"/>會此理。向知識口邊。討分曉與未過關人。一樣不
<lb ed="X" n="0550a19"/><lb ed="R113" n="0471a16"/>言。可知更與他說甚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550a20"/><lb ed="R113" n="0471a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550a2001">黃龍曰。道如山。愈升而愈高。如地愈行而愈遠。學者
<lb ed="X" n="0550a21"/><lb ed="R113" n="0471a18"/>卑淺。盡其力而止耳。惟有志於道者。乃能窮其高遠。
<lb ed="X" n="0550a22"/><lb ed="R113" n="0471b01"/>其他孰與焉<note place="inline">記聞</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550a23"/><lb ed="R113" n="0471b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550a2301">與及也。許也。黃龍勉人。當極力究竟此道說。大道
<lb ed="X" n="0550a24"/><lb ed="R113" n="0471b03"/>猶如極高的大山相似。上了一重。又有一重。又猶
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0550b" n="0550b"/>
<lb ed="X" n="0550b01"/><lb ed="R113" n="0471b04"/>如極廣的大地一般。行了一里。又有一里。學者見
<lb ed="X" n="0550b02"/><lb ed="R113" n="0471b05"/>識。卑小淺近。盡其各人之力量。而歇止耳。獨是有
<lb ed="X" n="0550b03"/><lb ed="R113" n="0471b06"/>大乘根器志向。專切于此理的人。始能窮高極遠
<lb ed="X" n="0550b04"/><lb ed="R113" n="0471b07"/>到得無疑之地。其餘見卑識淺之輩。誰許之焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550b05"/><lb ed="R113" n="0471b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550b0501">黃龍曰。古之天地日月。猶今之天地日月。古之萬物
<lb ed="X" n="0550b06"/><lb ed="R113" n="0471b09"/>性情。猶今之萬物性情。天地日月。固無易也。萬物性
<lb ed="X" n="0550b07"/><lb ed="R113" n="0471b10"/>情。固無變也。道何爲而獨變乎。嗟其未至者。厭故悅
<lb ed="X" n="0550b08"/><lb ed="R113" n="0471b11"/>新。捨此取彼。猶適越者。不之南而之北。誠可謂異於
<lb ed="X" n="0550b09"/><lb ed="R113" n="0471b12"/>人矣。然徒勞其心苦其身。其志愈勤。其道愈遠矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550b10"/><lb ed="R113" n="0471b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550b1001">越浙地。在紹興府。之南之北二之者往也。黃龍和
<lb ed="X" n="0550b11"/><lb ed="R113" n="0471b14"/>尙誡學人。勿厭故悅新。當以古爲法說。古之上天
<lb ed="X" n="0550b12"/><lb ed="R113" n="0471b15"/>下地。日往月來。猶今之上天下地。日往月來也。古
<lb ed="X" n="0550b13"/><lb ed="R113" n="0471b16"/>之動植庶物。飛潛性情。亦猶今之動植庶物。飛潛
<lb ed="X" n="0550b14"/><lb ed="R113" n="0471b17"/>性情也。天地日月。萬物性情。旣從古逮今。本不更
<lb ed="X" n="0550b15"/><lb ed="R113" n="0471b18"/>易遷改也。此個道理。又是何緣故。而獨遷改乎痛
<lb ed="X" n="0550b16"/><lb ed="R113" n="0472a01"/>惜。其未至于道者。厭惡故舊。喜愛新鮮。捨此所長。
<lb ed="X" n="0550b17"/><lb ed="R113" n="0472a02"/>取彼所短。就如適向南越者。不往南方行。而返往
<lb ed="X" n="0550b18"/><lb ed="R113" n="0472a03"/>北方走一樣。眞可謂異古異今的人矣。然空勞其
<lb ed="X" n="0550b19"/><lb ed="R113" n="0472a04"/>心志。空苦其躬行。其志向倍辛勤。其道倍離遠矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550b20"/><lb ed="R113" n="0472a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550b2001">黃龍謂英邵武曰。志當歸一。久而勿退。他日必知妙
<lb ed="X" n="0550b21"/><lb ed="R113" n="0472a06"/>道所歸。其或心存好惡。情縱邪僻。雖有志氣如古人。
<lb ed="X" n="0550b22"/><lb ed="R113" n="0472a07"/>予終恐不得見其道矣<note place="inline">壁記○好惡去聲</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550b23"/><lb ed="R113" n="0472a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550b2301">黃龍謂英邵武。立志貴純一不<anchor xml:id="nkr_note_add_0550b2301" n="0550b2301"/><anchor xml:id="beg0550b2301" n="0550b2301"/>已<anchor xml:id="end0550b2301"/>說。凡人立志。當
<lb ed="X" n="0550b24"/><lb ed="R113" n="0472a09"/>只看個一歸何處。任是千思萬想。到此如紅爐著
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0550c" n="0550c"/>
<lb ed="X" n="0550c01"/><lb ed="R113" n="0472a10"/>雪。不歸一而自歸一也。久久行之。精進不退。他時
<lb ed="X" n="0550c02"/><lb ed="R113" n="0472a11"/>畢日。<g ref="#CB01403">㘞</g>地一聲。必竟豁然。無上妙道之底蘊。設或
<lb ed="X" n="0550c03"/><lb ed="R113" n="0472a12"/>心懷好惡。情恣邪僻。則千頭萬緖。由此起矣。何一
<lb ed="X" n="0550c04"/><lb ed="R113" n="0472a13"/>之有。縱有志向氣骨。如同古人我恐儞眼光落地。
<lb ed="X" n="0550c05"/><lb ed="R113" n="0472a14"/>兩脚梢空之時。亦難得見其道矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550c06"/><lb ed="R113" n="0472a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550c0601">寶峰英和尙曰。諸方老宿。批判先覺語言。拈提公案。
<lb ed="X" n="0550c07"/><lb ed="R113" n="0472a16"/>猶如捧土培泰山。掬水沃東海。然彼豈賴此以爲高
<lb ed="X" n="0550c08"/><lb ed="R113" n="0472a17"/>深耶。觀其志在益之。而不自知非其當也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550c09"/><lb ed="R113" n="0472a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550c0901">公案卽從上諸佛諸祖問答。言下契悟投機。傳燈
<lb ed="X" n="0550c10"/><lb ed="R113" n="0472b01"/>錄中。流傳的千七百則古公案。非是世諦中公府
<lb ed="X" n="0550c11"/><lb ed="R113" n="0472b02"/>衙門案牘也。英和尙住持寶峯時。評論諸方見解。
<lb ed="X" n="0550c12"/><lb ed="R113" n="0472b03"/>不當說諸方耆宿。批評剖判先聖語言。拈擧提唱
<lb ed="X" n="0550c13"/><lb ed="R113" n="0472b04"/>前輩公案。猶如以兩手捧土去。增培泰山。以兩手
<lb ed="X" n="0550c14"/><lb ed="R113" n="0472b05"/>掬水去。灌沃滄海一樣。然彼古人公案。豈恃賴此
<lb ed="X" n="0550c15"/><lb ed="R113" n="0472b06"/>批判拈提。以培高沃深也耶。觀其諸方老宿之志。
<lb ed="X" n="0550c16"/><lb ed="R113" n="0472b07"/>向在補益公案。而殊不自知其所用。却不當也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550c17"/><lb ed="R113" n="0472b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550c1701">英邵武每見學者。恣肆不懼因果。嘆息久之曰。勞生
<lb ed="X" n="0550c18"/><lb ed="R113" n="0472b09"/>如旅泊。住則隨緣。去則亡矣。彼所得能幾何。爾輩不
<lb ed="X" n="0550c19"/><lb ed="R113" n="0472b10"/>識廉恥。干犯名分。汙瀆宗敎。乃至如是。大丈夫志在
<lb ed="X" n="0550c20"/><lb ed="R113" n="0472b11"/><g ref="#CB15210">恢</g>弘祖道。誘掖後來。不應私擅<anchor xml:id="nkr_note_add_0550c2001" n="0550c2001"/><anchor xml:id="beg0550c2001" n="0550c2001"/>己<anchor xml:id="end0550c2001"/>慾。無所避忌。媒一
<lb ed="X" n="0550c21"/><lb ed="R113" n="0472b12"/>身之禍。造萬劫之殃。三途地獄受苦者。未是苦也。向
<lb ed="X" n="0550c22"/><lb ed="R113" n="0472b13"/>袈裟下失却人身。實爲苦也<note place="inline">壁記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0550c23"/><lb ed="R113" n="0472b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550c2301">寓居客店。曰旅。艤舟河岸。曰泊。<g ref="#CB15210">恢</g>大之也。前導曰
<lb ed="X" n="0550c24"/><lb ed="R113" n="0472b15"/>誘。傍扶曰掖。忌畏也。媒酶同酒酵也。謂釀成其罪
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0551a" n="0551a"/>
<lb ed="X" n="0551a01"/><lb ed="R113" n="0472b16"/>也。記英邵武每見學者。放縱恣肆。不怕罪福因果。
<lb ed="X" n="0551a02"/><lb ed="R113" n="0472b17"/>乃大聲太息。遲久而開示之曰。父母所生此身。見
<lb ed="X" n="0551a03"/><lb ed="R113" n="0472b18"/>不超色。聞不超聲。日日營營。不得自在。何其勞也。
<lb ed="X" n="0551a04"/><lb ed="R113" n="0473a01"/>不知本有天眞。暫寄此身。如客寓邸。如舟附岸。住
<lb ed="X" n="0551a05"/><lb ed="R113" n="0473a02"/>則隨緣享受。不住則不是我的了矣。彼所得有多
<lb ed="X" n="0551a06"/><lb ed="R113" n="0473a03"/>少。設使得多濟得甚事。爾輩乃不曉廉潔。弗知羞
<lb ed="X" n="0551a07"/><lb ed="R113" n="0473a04"/>恥。相于冒犯。名分禮法。穢汚褻瀆。宗風敎門。乃到
<lb ed="X" n="0551a08"/><lb ed="R113" n="0473a05"/>這個田地耶。大丈夫漢。宜立大志。以恢張弘揚。祖
<lb ed="X" n="0551a09"/><lb ed="R113" n="0473a06"/>道爲念。導誘扶掖。後昆爲心。不當私專<anchor xml:id="nkr_note_add_0551a0901" n="0551a0901"/><anchor xml:id="beg0551a0901" n="0551a0901"/>己<anchor xml:id="end0551a0901"/>慾。貪婪
<lb ed="X" n="0551a10"/><lb ed="R113" n="0473a07"/>無厭。無所避忌。嗜好不捨。釀一身之罪。作萬劫之
<lb ed="X" n="0551a11"/><lb ed="R113" n="0473a08"/>殃。餓鬼畜生地獄。此三塗中。受銜鐵負鞍鋸燒舂
<lb ed="X" n="0551a12"/><lb ed="R113" n="0473a09"/>磨吞吐炎焰者。不敎做苦。唯出家人。在這袈裟下。
<lb ed="X" n="0551a13"/><lb ed="R113" n="0473a10"/>失却此個人身。誠所謂敎做大苦也。可不畏哉。可
<lb ed="X" n="0551a14"/><lb ed="R113" n="0473a11"/>不畏哉○艤音以。酶音枚。釀娘去聲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0551a15"/><lb ed="R113" n="0473a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0551a1501">英邵武謂晦堂曰。凡稱善知識助佛祖揚化。使衲子
<lb ed="X" n="0551a16"/><lb ed="R113" n="0473a13"/>迴心向道。移風易俗。固非淺薄者。之所能爲。末法比
<lb ed="X" n="0551a17"/><lb ed="R113" n="0473a14"/>丘。不修道德。少有節義。往往苞苴骯髒。搖尾乞憐。追
<lb ed="X" n="0551a18"/><lb ed="R113" n="0473a15"/>求聲利於權勢之門。一旦業盈福謝。天人厭之。玷汙
<lb ed="X" n="0551a19"/><lb ed="R113" n="0473a16"/>正宗。爲師友累。得不太息。晦堂頷之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0551a20"/><lb ed="R113" n="0473a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0551a2001">比丘梵語。此云乞士。謂上乞佛祖。以資慧命。下乞
<lb ed="X" n="0551a21"/><lb ed="R113" n="0473a18"/>衆生。以養色身也。苞裏也。苴藉也。言裏物獻<g ref="#CB02439">佞</g>。以
<lb ed="X" n="0551a22"/><lb ed="R113" n="0473b01"/>求托囑的意思。骯髒倖直貌。頷是點頭。謂口訥而
<lb ed="X" n="0551a23"/><lb ed="R113" n="0473b02"/>心許也。英邵武謂晦堂說。凡命名善知識者。乃佐
<lb ed="X" n="0551a24"/><lb ed="R113" n="0473b03"/>佑佛祖。贊襄法化。令衲子挽回邪心。趣向正道。移
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0551b" n="0551b"/>
<lb ed="X" n="0551b01"/><lb ed="R113" n="0473b04"/>徙鄙風。改爲善俗。本不是淺根薄行人之所能爲。
<lb ed="X" n="0551b02"/><lb ed="R113" n="0473b05"/>末法比丘。道不實悟。德不實修。居無操守。行不合
<lb ed="X" n="0551b03"/><lb ed="R113" n="0473b06"/>宜。每每苞苴獻<g ref="#CB02439">佞</g>。骯髒曲體。倚他門戶。傍他墻籬。
<lb ed="X" n="0551b04"/><lb ed="R113" n="0473b07"/>如狗子媚人。搖頭擺尾。乞其憐惜一樣。追逐干求
<lb ed="X" n="0551b05"/><lb ed="R113" n="0473b08"/>聲名財利于權貴勢位之門。無恥之甚。一朝罪業
<lb ed="X" n="0551b06"/><lb ed="R113" n="0473b09"/>貫盈。現福凋謝。天厭人賤。不唯自旣取禍。而且玷
<lb ed="X" n="0551b07"/><lb ed="R113" n="0473b10"/>汚法門。上辱師承。傍累法友。得不太息也耶。晦堂
<lb ed="X" n="0551b08"/><lb ed="R113" n="0473b11"/>聞如此說。乃點默點頭而心許之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0551b09"/><lb ed="R113" n="0473b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0551b0901">英邵武謂潘延之曰。古之學者治心。今之學者治迹。
<lb ed="X" n="0551b10"/><lb ed="R113" n="0473b13"/>然心與迹。相去霄壤矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0551b11"/><lb ed="R113" n="0473b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0551b1101">英邵武謂潘延之說。古之學道人。專以屛息諸緣。
<lb ed="X" n="0551b12"/><lb ed="R113" n="0473b15"/>修理自心爲務。今之學道人。却向外討。唯修理事
<lb ed="X" n="0551b13"/><lb ed="R113" n="0473b16"/>蹟爲務。然心法無形。亦無作者。事蹟有形有爲。與
<lb ed="X" n="0551b14"/><lb ed="R113" n="0473b17"/>道相差。如霄天壤地之遠矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0551b15"/><lb ed="R113" n="0473b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0551b1501">英邵武謂眞淨文和尙曰。物暴長者必夭折。功速成
<lb ed="X" n="0551b16"/><lb ed="R113" n="0474a01"/>者必易壞。不推久長之計。而造卒成之功。皆非遠大
<lb ed="X" n="0551b17"/><lb ed="R113" n="0474a02"/>之資。夫天地最靈。猶三載再閏。乃成其功備其化。況
<lb ed="X" n="0551b18"/><lb ed="R113" n="0474a03"/>大道之妙。豈倉卒而能辦哉。要在積功累德。故曰。欲
<lb ed="X" n="0551b19"/><lb ed="R113" n="0474a04"/>速則不達。細行則不失。美成在久。遂有終身之。謀聖
<lb ed="X" n="0551b20"/><lb ed="R113" n="0474a05"/>人云。信以守之。敏以行之。忠以成之。事雖大而必濟。
<lb ed="X" n="0551b21"/><lb ed="R113" n="0474a06"/>昔喆侍者。夜坐不睡。以圓木爲枕。小睡則枕轉。覺而
<lb ed="X" n="0551b22"/><lb ed="R113" n="0474a07"/>復起。安坐如故。率以爲常。或謂用心太過。喆曰。我於
<lb ed="X" n="0551b23"/><lb ed="R113" n="0474a08"/>般若緣分素薄。若不刻苦勵志。恐爲妄習所牽。況夢
<lb ed="X" n="0551b24"/><lb ed="R113" n="0474a09"/>幻不眞。安得爲久長計。予昔在湘西。目擊其操履如
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0551c" n="0551c"/>
<lb ed="X" n="0551c01"/><lb ed="R113" n="0474a10"/>此。故叢林服其名敬其德而稱之<note place="inline">靈源拾遺</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0551c02"/><lb ed="R113" n="0474a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0551c0201">眞淨名克文。黃龍南之嗣也。倉卒急迫也。累增也
<lb ed="X" n="0551c03"/><lb ed="R113" n="0474a12"/>敏捷也。疾也。喆侍者名慕喆。號眞如。翠巖可眞之
<lb ed="X" n="0551c04"/><lb ed="R113" n="0474a13"/>嗣也。般若梵語。此云智慧。湘西湖廣長沙湘陰縣
<lb ed="X" n="0551c05"/><lb ed="R113" n="0474a14"/>之西也。英邵武謂眞淨和尙說。凡物卒暴生長者。
<lb ed="X" n="0551c06"/><lb ed="R113" n="0474a15"/>必定是脆嫩。而易得夭折的。功業迅速成立者。必
<lb ed="X" n="0551c07"/><lb ed="R113" n="0474a16"/>定不堅固。而易得敗壞的。不肯推察永久之謀長
<lb ed="X" n="0551c08"/><lb ed="R113" n="0474a17"/>遠之<g ref="#CB15081">䇿</g>。而只圖眼下快。當立地成功。如此見識。咸
<lb ed="X" n="0551c09"/><lb ed="R113" n="0474a18"/>不是久遠的心膓。高大的資質。夫天陽地陰。最是
<lb ed="X" n="0551c10"/><lb ed="R113" n="0474b01"/>靈妙矣。尙猶三載再潤。增減月分大小。幷歲餘日
<lb ed="X" n="0551c11"/><lb ed="R113" n="0474b02"/>期。定四時而成歲。乃能成其三年一潤。天氣小備
<lb ed="X" n="0551c12"/><lb ed="R113" n="0474b03"/>之功。五載再潤。天氣大備之化。是這等樣。況無上
<lb ed="X" n="0551c13"/><lb ed="R113" n="0474b04"/>大道之至精至微極底處。豈是急遽苟且。小近見
<lb ed="X" n="0551c14"/><lb ed="R113" n="0474b05"/>識。而克成辦之哉。貴在日積其功勛。月累其德行。
<lb ed="X" n="0551c15"/><lb ed="R113" n="0474b06"/>亦如那天地最靈。日積三載。而小備其功。再累五
<lb ed="X" n="0551c16"/><lb ed="R113" n="0474b07"/>載。而大備其化一樣。故古云。欲急速則不通達。能
<lb ed="X" n="0551c17"/><lb ed="R113" n="0474b08"/>細行則不差失。美好成立。一定在久。所以圖遠。要
<lb ed="X" n="0551c18"/><lb ed="R113" n="0474b09"/>有終身之謀慮也。聖人云。篤信以操守之。敏捷以
<lb ed="X" n="0551c19"/><lb ed="R113" n="0474b10"/>力行之。忠厚以成立之。恁是甚樣大事。管取必濟。
<lb ed="X" n="0551c20"/><lb ed="R113" n="0474b11"/>昔喆侍者。做工夫。到夜間長坐不臥。設或欲睡。則
<lb ed="X" n="0551c21"/><lb ed="R113" n="0474b12"/>以圓木爲枕子。纔有些少瞌睡。則枕子轉動。省而
<lb ed="X" n="0551c22"/><lb ed="R113" n="0474b13"/>又起。安詳穩坐。仍同于初。用以爲準。或有的道。喆
<lb ed="X" n="0551c23"/><lb ed="R113" n="0474b14"/>侍者用心如是。豈不大過。喆曰。我于禪理。未曾透
<lb ed="X" n="0551c24"/><lb ed="R113" n="0474b15"/>脫。智慧不得明了。因緣分定。素行福薄。若不如此
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0552a" n="0552a"/>
<lb ed="X" n="0552a01"/><lb ed="R113" n="0474b16"/>力下苦功。<g ref="#CB15081">䇿</g>進初志。恐爲妄想習氣所牽引。況且
<lb ed="X" n="0552a02"/><lb ed="R113" n="0474b17"/>夢幻微形。假而非眞。執以爲實。而保惜之。又焉得
<lb ed="X" n="0552a03"/><lb ed="R113" n="0474b18"/>爲永久長遠的計策。予昔在湘陰。親眼看見喆侍
<lb ed="X" n="0552a04"/><lb ed="R113" n="0475a01"/>者是這樣操持履踐。故叢林之中。老參新進。皆服
<lb ed="X" n="0552a05"/><lb ed="R113" n="0475a02"/>其爲人。尊其德行。而在在處處。稱美贊揚之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552a06"/><lb ed="R113" n="0475a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552a0601">眞淨文和尙。久參黃龍。初有不出人前之言。後受洞
<lb ed="X" n="0552a07"/><lb ed="R113" n="0475a04"/>山請。道過西山訪香城順和尙。順戲之曰。諸葛昔年
<lb ed="X" n="0552a08"/><lb ed="R113" n="0475a05"/>稱隱者。茅廬堅請出山來。松華若也沾春力。根在深
<lb ed="X" n="0552a09"/><lb ed="R113" n="0475a06"/>巖也著開。眞淨謝而退<note place="inline">順語錄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552a10"/><lb ed="R113" n="0475a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552a1001">香城順名景順。黃龍南之嗣也。諸葛覆姓。名亮。字
<lb ed="X" n="0552a11"/><lb ed="R113" n="0475a08"/>孔明。躬耕南陽時。劉玄德屯兵薪野。徐庶往見。吿
<lb ed="X" n="0552a12"/><lb ed="R113" n="0475a09"/>曰。孔明臥龍也。將軍可以就見。而不可以屈求。玄
<lb ed="X" n="0552a13"/><lb ed="R113" n="0475a10"/>德由是三顧茅廬。而擧以爲相。記眞淨文和尙久
<lb ed="X" n="0552a14"/><lb ed="R113" n="0475a11"/>參黃龍。打頭原有不欲出世與人爲師之言。後忽
<lb ed="X" n="0552a15"/><lb ed="R113" n="0475a12"/>受洞山祖院之請。道路徑過西山。乃入山訪候香
<lb ed="X" n="0552a16"/><lb ed="R113" n="0475a13"/>城順和尙。順作偈戲之曰。諸葛昔年稱隱者。比眞
<lb ed="X" n="0552a17"/><lb ed="R113" n="0475a14"/>淨初有不出世之意。茅廬堅請出山來。比今日却
<lb ed="X" n="0552a18"/><lb ed="R113" n="0475a15"/>受洞山之請也。松華若也沾春力。比他有德感。洞
<lb ed="X" n="0552a19"/><lb ed="R113" n="0475a16"/>山來迎。根在深岩也。著開比有道人終隱不住的
<lb ed="X" n="0552a20"/><lb ed="R113" n="0475a17"/>意思。前二句含有譏意。後二句實歸美之詞也。眞
<lb ed="X" n="0552a21"/><lb ed="R113" n="0475a18"/>淨稱謝。香城而退。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552a22"/><lb ed="R113" n="0475b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552a2201">眞淨擧廣道者住五峰。輿義廣疎拙無應世才。逮廣
<lb ed="X" n="0552a23"/><lb ed="R113" n="0475b02"/>住持。精以治<anchor xml:id="nkr_note_add_0552a2301" n="0552a2301"/><anchor xml:id="beg0552a2301" n="0552a2301"/>己<anchor xml:id="end0552a2301"/>。寬以臨衆。未幾百廢具擧。衲子往來。
<lb ed="X" n="0552a24"/><lb ed="R113" n="0475b03"/>競爭喧傳。眞淨聞之曰。學者何易毀譽邪。予每見叢
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0552b" n="0552b"/>
<lb ed="X" n="0552b01"/><lb ed="R113" n="0475b04"/>林竊議曰。那個長老行道安衆。那個長老不侵用常
<lb ed="X" n="0552b02"/><lb ed="R113" n="0475b05"/>住。與衆同甘苦。夫稱善知識。爲一寺之主。行道安衆。
<lb ed="X" n="0552b03"/><lb ed="R113" n="0475b06"/>不侵常住。與衆甘苦。固當爲之。又何足道。如士大夫
<lb ed="X" n="0552b04"/><lb ed="R113" n="0475b07"/>做官。爲國安民。乃曰。我不受贓。不擾民。且不受贓。不
<lb ed="X" n="0552b05"/><lb ed="R113" n="0475b08"/>擾民。豈分外事耶<note place="inline">山堂小參</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552b06"/><lb ed="R113" n="0475b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552b0601">廣道者名希廣。號廣無心。眞淨文之嗣也。輿衆也
<lb ed="X" n="0552b07"/><lb ed="R113" n="0475b10"/>長老耆德之稱。記眞淨文擧廣無心住五峯。衆人
<lb ed="X" n="0552b08"/><lb ed="R113" n="0475b11"/>咸謂。廣疎散。拙鈍沒。有出世才調。及廣到五峯。精
<lb ed="X" n="0552b09"/><lb ed="R113" n="0475b12"/>進以修治自<anchor xml:id="nkr_note_add_0552b0901" n="0552b0901"/><anchor xml:id="beg0552b0901" n="0552b0901"/>己<anchor xml:id="end0552b0901"/>。寬裕以臨莅大衆。不久之間。叢林
<lb ed="X" n="0552b10"/><lb ed="R113" n="0475b13"/>中凡百弛廢。咸皆備整。衲僧往來。競爭喧傳。齊又
<lb ed="X" n="0552b11"/><lb ed="R113" n="0475b14"/>說好。眞淨聞之曰。學人何輕易毀人譽人耶。予每
<lb ed="X" n="0552b12"/><lb ed="R113" n="0475b15"/>每見叢林中有私地議論曰。那個和尙行操法道。
<lb ed="X" n="0552b13"/><lb ed="R113" n="0475b16"/>安撫大衆。那個和尙知因識果。不侵削衆錢。擅用
<lb ed="X" n="0552b14"/><lb ed="R113" n="0475b17"/>常住。與大衆同受甘苦。夫稱善知識。荷佛祖重任
<lb ed="X" n="0552b15"/><lb ed="R113" n="0475b18"/>爲招提主人。行持大道。調御大衆。不私常住。與衆。
<lb ed="X" n="0552b16"/><lb ed="R113" n="0476a01"/>同樂。理合如是。何足道哉。譬如士君子。出仕做地
<lb ed="X" n="0552b17"/><lb ed="R113" n="0476a02"/>方官一樣。上致君而忠。下澤民而廉。乃曰。我不貪
<lb ed="X" n="0552b18"/><lb ed="R113" n="0476a03"/>財利。不害百姓。且不貪賄。不侵民。皆合如此的。豈
<lb ed="X" n="0552b19"/><lb ed="R113" n="0476a04"/>是分外的事耶。又何足道。學者毋輕易毀譽人也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552b20"/><lb ed="R113" n="0476a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552b2001">眞淨住歸宗。每歲化主納疏。布帛雲委。眞淨視之顰
<lb ed="X" n="0552b21"/><lb ed="R113" n="0476a06"/>蹙。<anchor xml:id="nkr_note_add_0552b2101" n="0552b2101"/><anchor xml:id="beg0552b2101" n="0552b2101"/>已<anchor xml:id="end0552b2101"/>而嘆曰。信心膏血。予慙無德。何以克當<note place="inline">李商老日涉記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552b22"/><lb ed="R113" n="0476a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552b2201">記眞淨住<name role="" type="person">歸宗寺</name>。每年化主回常住中。交納緣疏
<lb ed="X" n="0552b23"/><lb ed="R113" n="0476a08"/>棉布紬帛。如雲堆集。眞淨觀之。顰眉蹙額。遲久乃
<lb ed="X" n="0552b24"/><lb ed="R113" n="0476a09"/>嘆息之曰。檀那信心。施主膏血。予自慚愧無有實
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0552c" n="0552c"/>
<lb ed="X" n="0552c01"/><lb ed="R113" n="0476a10"/>德。將甚麼來。消受得他的捨心矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552c02"/><lb ed="R113" n="0476a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552c0201">眞淨曰。末法比丘。鮮有節義。每見其高談濶論。自謂
<lb ed="X" n="0552c03"/><lb ed="R113" n="0476a12"/>人莫能及。逮乎一飯之惠。則始異而終輔之。先毀而
<lb ed="X" n="0552c04"/><lb ed="R113" n="0476a13"/>後譽之。求其是曰是。非曰非。中正而不隱者少矣<note place="inline">壁記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552c05"/><lb ed="R113" n="0476a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552c0501">眞淨示人。當存中正有定見說。末法之時。叢林比
<lb ed="X" n="0552c06"/><lb ed="R113" n="0476a15"/>丘少有操守。又不義氣。每常見其日用之間。雲興
<lb ed="X" n="0552c07"/><lb ed="R113" n="0476a16"/>高談。波湧濶論。自謂衆人。莫我企及。迨乎一食之
<lb ed="X" n="0552c08"/><lb ed="R113" n="0476a17"/>恩。則始差異而終輔合。先毀謗而後譽美。就便無
<lb ed="X" n="0552c09"/><lb ed="R113" n="0476a18"/>定守了。求其胸中。作得主宰。是一定道。是非一定
<lb ed="X" n="0552c10"/><lb ed="R113" n="0476b01"/>道。非中正而不隱諱偏私者。葢少有之矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552c11"/><lb ed="R113" n="0476b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552c1101">眞淨曰。比丘之法。受用不宜豐滿。豐滿則溢。稱意之
<lb ed="X" n="0552c12"/><lb ed="R113" n="0476b03"/>事。不可多謀。多謀終敗。將有成之。必有壞之。予見黃
<lb ed="X" n="0552c13"/><lb ed="R113" n="0476b04"/>龍先師。應世四十年。語默動靜。未甞以顏色禮貌文
<lb ed="X" n="0552c14"/><lb ed="R113" n="0476b05"/>才牢籠當世衲子。唯確有見地履實踐眞者。委曲成
<lb ed="X" n="0552c15"/><lb ed="R113" n="0476b06"/>褫之。其愼重眞得古人體裁。諸方罕有倫比。故今日
<lb ed="X" n="0552c16"/><lb ed="R113" n="0476b07"/>臨衆。無不取法<note place="inline">日涉記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0552c17"/><lb ed="R113" n="0476b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552c1701">委曲委順曲成也。褫音池。成就之也。體裁格式也。
<lb ed="X" n="0552c18"/><lb ed="R113" n="0476b09"/>眞淨示人。當愼重行履說。僧家之法。日用不宜過
<lb ed="X" n="0552c19"/><lb ed="R113" n="0476b10"/>于豐盛滿足。若太盛足。則泛溢之心生矣。世事不
<lb ed="X" n="0552c20"/><lb ed="R113" n="0476b11"/>可多于謀慮貪求。若多謀求。則敗傷之禍至矣。欲
<lb ed="X" n="0552c21"/><lb ed="R113" n="0476b12"/>有所成。定有所壞。此必然之理。予見黃龍先師利
<lb ed="X" n="0552c22"/><lb ed="R113" n="0476b13"/>生接衆。四十年之久。或以無礙語言。或以寂默三
<lb ed="X" n="0552c23"/><lb ed="R113" n="0476b14"/>昧。一動一靜。四威儀中。未甞恃自<anchor xml:id="nkr_note_add_0552c2301" n="0552c2301"/><anchor xml:id="beg0552c2301" n="0552c2301"/>己<anchor xml:id="end0552c2301"/>容顏色相。禮
<lb ed="X" n="0552c24"/><lb ed="R113" n="0476b15"/>節廟貌。文章才學。狴犴籠絡。拘繫當世衲子。唯有
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0553a" n="0553a"/>
<lb ed="X" n="0553a01"/><lb ed="R113" n="0476b16"/>眞參實悟行解相應者。委曲婉轉。以成就之。其愼
<lb ed="X" n="0553a02"/><lb ed="R113" n="0476b17"/>密之念。厚重之儀。誠得前賢格式。諸方少有可倫
<lb ed="X" n="0553a03"/><lb ed="R113" n="0476b18"/>類。可比擬者。故我今日爲人臨莅廣衆。無不取以
<lb ed="X" n="0553a04"/><lb ed="R113" n="0477a01"/>爲法則也○狴犴音被岸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0553a05"/><lb ed="R113" n="0477a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0553a0501">眞淨住建康保寧。舒王齋<g ref="#CB01321">䞋</g>素縑。因問侍僧。此何物。
<lb ed="X" n="0553a06"/><lb ed="R113" n="0477a03"/>對曰。紡絲羅。眞淨曰。何用。侍僧曰。堪做袈裟。眞淨指
<lb ed="X" n="0553a07"/><lb ed="R113" n="0477a04"/>所。衣布伽黎曰。我尋常披此。見者亦不甚嫌惡。卽合
<lb ed="X" n="0553a08"/><lb ed="R113" n="0477a05"/>送庫司。估賣供衆。其不事服飾如此<note place="inline">日涉記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0553a09"/><lb ed="R113" n="0477a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0553a0901">建康金陵也。保寧寺名也。舒王。宋徽宗封荆公。爲
<lb ed="X" n="0553a10"/><lb ed="R113" n="0477a07"/>舒王也。公熈寧間爲相。因作新法病民。其子王雱
<lb ed="X" n="0553a11"/><lb ed="R113" n="0477a08"/>爲學士。忽暴卒。公亦罷相。閒坐如寐。見一鬼使領
<lb ed="X" n="0553a12"/><lb ed="R113" n="0477a09"/>雱荷鐵枷。泣于公前曰。父務新法。致我如此。公問
<lb ed="X" n="0553a13"/><lb ed="R113" n="0477a10"/>鬼使求解。使曰。建寺飯僧<anchor xml:id="nkr_note_add_0553a1301" n="0553a1301"/><anchor xml:id="beg0553a1301" n="0553a1301"/>方<anchor xml:id="end0553a1301"/>可免。公遂于金陵舍
<lb ed="X" n="0553a14"/><lb ed="R113" n="0477a11"/>宅爲寺。奏賜額保寧。請眞淨主之也。袈裟梵語。此
<lb ed="X" n="0553a15"/><lb ed="R113" n="0477a12"/>云離塵服。伽黎梵語。此云大衣。又云雜碎衣。估賣
<lb ed="X" n="0553a16"/><lb ed="R113" n="0477a13"/>也。事猶好也。眞淨住持金陵保寧寺。舒王設齋。施
<lb ed="X" n="0553a17"/><lb ed="R113" n="0477a14"/><g ref="#CB01321">䞋</g>白紬一疋。因問侍僧人。此是甚麼物件。侍僧對
<lb ed="X" n="0553a18"/><lb ed="R113" n="0477a15"/>曰。此是紡絲羅。眞淨又曰何用。侍僧曰。堪可做得
<lb ed="X" n="0553a19"/><lb ed="R113" n="0477a16"/>離塵服。眞淨指自<anchor xml:id="nkr_note_add_0553a1901" n="0553a1901"/><anchor xml:id="beg0553a1901" n="0553a1901"/>己<anchor xml:id="end0553a1901"/>所披布伽黎而言曰。我尋常
<lb ed="X" n="0553a20"/><lb ed="R113" n="0477a17"/>披搭此布衣。見之者。都沒有厭嫌嫉惡之心。卽令
<lb ed="X" n="0553a21"/><lb ed="R113" n="0477a18"/>送交庫司。估賣供衆。其不好裝飾。是這樣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0553a22"/><lb ed="R113" n="0477b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0553a2201">眞淨謂舒王曰。日用是處力行之。非則固止之。不應
<lb ed="X" n="0553a23"/><lb ed="R113" n="0477b02"/>以難易移其志。苟以今日之難。掉頭弗顧。安知他日
<lb ed="X" n="0553a24"/><lb ed="R113" n="0477b03"/>不難於今日乎<note place="inline">日涉記</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1265.0553b" n="0553b"/>
<lb ed="X" n="0553b01"/><lb ed="R113" n="0477b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0553b0101">眞淨謂舒王。是貴速行。不是貴速止說。四威儀中。
<lb ed="X" n="0553b02"/><lb ed="R113" n="0477b05"/>凡所當行處。就便精進速行之。不當行處。就便固
<lb ed="X" n="0553b03"/><lb ed="R113" n="0477b06"/>意速止之。不可以或難或易更改遷移其志。向設
<lb ed="X" n="0553b04"/><lb ed="R113" n="0477b07"/>或以今日之難。而不肯行。不肯止。撒手不顧。安知
<lb ed="X" n="0553b05"/><lb ed="R113" n="0477b08"/>他時異日不難于今日也乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0553b06"/><lb ed="R113" n="0477b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0553b0601">眞淨聞一方有道之士化去。惻然嘆息。至於泣涕。時
<lb ed="X" n="0553b07"/><lb ed="R113" n="0477b10"/>湛堂爲侍者。乃曰。物生天地間。一兆形質。枯死殘蠡。
<lb ed="X" n="0553b08"/><lb ed="R113" n="0477b11"/>似不可逃。何苦自傷。眞淨曰。法門之興。賴有德者振
<lb ed="X" n="0553b09"/><lb ed="R113" n="0477b12"/>之。今皆亡矣。叢林衰替。用此可卜<note place="inline">日涉記</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0553b10"/><lb ed="R113" n="0477b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0553b1001">湛堂名文準。眞淨之嗣也。物兼動植。言兆衆也。記
<lb ed="X" n="0553b11"/><lb ed="R113" n="0477b14"/>眞淨聞一方有道之人遷化。惻隱悲傷。大聲歎息。
<lb ed="X" n="0553b12"/><lb ed="R113" n="0477b15"/>至於痛泣流涕。時湛堂爲侍者。見其悼人太過。乃
<lb ed="X" n="0553b13"/><lb ed="R113" n="0477b16"/>諫之曰。物生天地之間。一人多人。一物多物。咸有
<lb ed="X" n="0553b14"/><lb ed="R113" n="0477b17"/>此腐形脆質。枯乾死亡。殘傷蠧蛀。都是逃躲不得
<lb ed="X" n="0553b15"/><lb ed="R113" n="0477b18"/>的。俱不能免。何苦自傷如是。眞淨曰。人之形質。終
<lb ed="X" n="0553b16"/><lb ed="R113" n="0478a01"/>歸敗壞。我豈不知。我傷之者。法耳。有道人存。法亦
<lb ed="X" n="0553b17"/><lb ed="R113" n="0478a02"/>與之俱存。有德人滅。法亦與之俱滅。今皆亡矣。法
<lb ed="X" n="0553b18"/><lb ed="R113" n="0478a03"/>道恃何人。以振起之耶。用此觀之。可以預知叢林
<lb ed="X" n="0553b19"/><lb ed="R113" n="0478a04"/>之衰替矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0553b20"/><lb ed="R113" n="0478a05"/>
<lb ed="X" n="0553b21"/><lb ed="R113" n="0478a06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>禪林寶訓順硃卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0532b0501" to="#end0532b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0532c0201" to="#end0532c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0532c2001" to="#end0532c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0533a0801" to="#end0533a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僣</rdg></app>
<app from="#beg0533c0801" to="#end0533c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0533c1201" to="#end0533c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0533c2401" to="#end0533c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0534a0601" to="#end0534a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0534c1701" to="#end0534c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0535c1901" to="#end0535c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0536b1301" to="#end0536b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0536b2301" to="#end0536b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0536c0301" to="#end0536c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0536c0401" to="#end0536c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0537a0201" to="#end0537a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0537a0901" to="#end0537a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0537a1901" to="#end0537a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0537b1101" to="#end0537b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0539b0401" to="#end0539b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0539b1901" to="#end0539b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0540c0201" to="#end0540c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0540c0701" to="#end0540c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0540c1901" to="#end0540c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0540c2401" to="#end0540c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0541a0601" to="#end0541a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0541b1701" to="#end0541b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">T48n2022_p1019a02</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0541b2201" to="#end0541b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0541c1901" to="#end0541c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0542a1901" to="#end0542a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0542a2001" to="#end0542a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0542a2301" to="#end0542a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">揚</lem><rdg wit="#wit.orig">掦</rdg></app>
<app from="#beg0542c1201" to="#end0542c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0542c1701" to="#end0542c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0542c2101" to="#end0542c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0543a0201" to="#end0543a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0543a0801" to="#end0543a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0543a1201" to="#end0543a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0543a1501" to="#end0543a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0543a2401" to="#end0543a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0543b2201" to="#end0543b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0544b1801" to="#end0544b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">揚</lem><rdg wit="#wit.orig">掦</rdg></app>
<app from="#beg0544c1701" to="#end0544c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0545a0301" to="#end0545a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0545a0401" to="#end0545a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0545a1301" to="#end0545a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0545a1701" to="#end0545a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0545b1301" to="#end0545b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0546a0301" to="#end0546a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0546a0501" to="#end0546a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0547a0701" to="#end0547a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0547b1001" to="#end0547b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0547b1801" to="#end0547b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0547c0201" to="#end0547c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0547c1901" to="#end0547c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0547c2001" to="#end0547c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0547c2301" to="#end0547c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0548a0101" to="#end0548a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0548a0901" to="#end0548a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0548b0501" to="#end0548b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0548b1501" to="#end0548b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0548c2401" to="#end0548c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0549b0401" to="#end0549b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0549b0601" to="#end0549b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0549b0701" to="#end0549b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0550a0401" to="#end0550a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0550a0801" to="#end0550a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0550a0802" to="#end0550a0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0550b2301" to="#end0550b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0550c2001" to="#end0550c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0551a0901" to="#end0551a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0552a2301" to="#end0552a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0552b0901" to="#end0552b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0552b2101" to="#end0552b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0552c2301" to="#end0552c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0553a1301" to="#end0553a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">方</lem><rdg wit="#wit.orig">房</rdg></app>
<app from="#beg0553a1901" to="#end0553a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0535001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0535001">員與圓同</note>
<note n="0547001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0547001">假疑暇次同</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0532b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532b0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0532c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c0201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0532c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c2001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0533a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533a0801">僭【CB】，僣【卍續】</note>
<note n="0533c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0533c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0533c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c2401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0534a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0534c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534c1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0535c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0536b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0536b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0536b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0536b2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0536c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0536c0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0536c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0536c0401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0537a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0537a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0537a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0537b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537b1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0539b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0539b0401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0539b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0539b1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0540c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0540c0201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0540c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0540c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0540c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0540c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0540c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0540c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0541a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0541a0601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0541b1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0541b17.01" target="#nkr_note_add_0541b1701">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0541b2201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0541b22.03" target="#nkr_note_add_0541b2201">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0541c1901" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0541c19.16" target="#nkr_note_add_0541c1901">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0542a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0542a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0542a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542a2301">揚【CB】，掦【卍續】</note>
<note n="0542c1201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0542c12.05" target="#nkr_note_add_0542c1201">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0542c1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0542c17.06" target="#nkr_note_add_0542c1701">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0542c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542c2101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0543a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a0201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0543a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a0801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0543a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0543a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0543a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0543b2201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0543b22.17" target="#nkr_note_add_0543b2201">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0544b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0544b1801">揚【CB】，掦【卍續】</note>
<note n="0544c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0544c1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0545a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0545a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0545a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0545a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0545b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0546a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0546a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0546a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0546a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0547a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547a0701">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0547b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0547b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0547c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0547c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0547c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0547c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0548a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0548a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0548b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548b0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0548b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548b1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0548c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548c2401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0549b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549b0401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0549b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549b0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0549b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0550a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550a0401">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0550a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550a0801">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0550a0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550a0802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0550b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0550c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550c2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0551a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0551a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0552a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0552a2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0552b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0552b0901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0552b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0552b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0552c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0552c2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0553a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0553a1301">方【CB】，房【卍續】</note>
<note n="0553a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0553a1901">己【CB】，已【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>